Diyalektik Davranışçı Terapi Beceri Eğitimi'nin yaygın kaygı bozukluğu olan bireylerde etkisinin incelenmesi: Bir karma yöntem araştırması
Investigation of the effect of Dialectical Behavioral Therapy Skill Training on individuals with generalized anxiety disorder: A mixed method study
- Tez No: 985392
- Danışmanlar: PROF. DR. SELMA ARIKAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezin amacı Diyalektik Davranışçı Terapi Beceri Eğitimi'nin (DDT-BE) yaygın kaygı bozukluğu olan bireyler üzerindeki etkililiğini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, karma yöntem araştırmasının açıklayıcı sıralı deseninden yararlanılmıştır. Çalışma, birbirine bağlı ve art arda olarak nicel ve nitel araştırma aşamalarından oluşmaktadır. İlk aşamada, yaygın kaygı bozukluğu tanısı almış, yaşları 20 ile 37 arasında değişen kadın üniversite öğrencilerinden oluşan 24 katılımcı, rassal atama yöntemiyle 12'si deney, 12'si bekleme listeli kontrol grubuna yerleştirilmiştir. Deney grubuna 12 hafta boyunca Diyalektik Davranışçı Terapi Beceri Eğitimi uygulanırken, kontrol grubuna herhangi bir müdahale yapılmamıştır. Katılımcılardan uygulamadan önce, uygulama bitiminde ve uygulamanın tamamlanmasından iki ay sonra olmak üzere öz bildirim ölçekleri araçlarıyla üç ölçüm alınmıştır. Elde edilen nicel veriler, Karışık Ölçümler için İki Faktörlü ANOVA yöntemiyle analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, DDT-BE uygulanan deney grubundaki katılımcıların yaygın kaygı bozukluğu, duygu düzenleme güçlüğü ve kişilerarası problemler düzeylerinin azaldığı; bilinçli farkındalık ve sıkıntıya dayanma düzeylerinin arttığı bulunmuştur. Bu değişimlerin, iki ay sonraki izlem ölçümünde de korunduğu görülmüştür. Bekleme listeli kontrol grubunda ise anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Çalışmanın ikinci aşaması olan nitel araştırmada; on iki hafta süresince DDT Beceri Eğitimi'ne katılan ve amaçlı örnekleme yöntemiyle gönüllük esasına göre seçilen beş katılımcıyla yarı yapılandırılmış sorular eşliğinde görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmelerde elde edilen veriler, Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, katılımcıların ifadeleri“Kaygıyla Yaşamak”,“DDT-BE Deneyimim”ve“Yeni Kılavuzum: DDT”şeklinde üç üst tema ve bu temaların kapsadığı on beş alt temayı oluşturmaktadır. Katılımcılar, eğitim sonrasında yaygın kaygı bozukluğuna ilişkin deneyimlerinin yanı sıra bilinçli farkındalık, duygu düzenleme, kişilerarası ilişkiler ve sıkıntıya dayanma modüllerine yönelik deneyimlerini ayrıntılı biçimde aktarmışlardır. Katılımcılar, edindikleri tüm becerilerin yaygın kaygı bozukluğu belirtilerinin azalmasına katkı sağladığını ifade etmişlerdir. Sonuç olarak, araştırmanın nicel ve nitel bulgularının tutarlı olduğu, birbirini tamamladığı ve DDT-BE'nin, yaygın kaygı bozukluğu tanısı almış bireyler üzerinde olumlu etkisi olduğu görülmektedir. Bu çalışma, DDT-BE'nin yaygın kaygı bozukluğu olan bireyler üzerindeki etkisini karma yöntem ile inceleyen ilk araştırmalardan biri olma özelliği taşımaktadır. Araştırma bulguları doğrultusunda, Diyalektik Davranışçı Terapi Beceri Eğitimi'nin, yaygın kaygı bozukluğu olan bireyler için sağaltım sürecinde alternatif bir yaklaşım olabileceği öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this thesis is to examine the effectiveness of Dialectical Behavior Therapy Skills Training (DBT-ST) on individuals with generalized anxiety disorder (GAD). For this purpose, an explanatory sequential design of mixed methods research was used. The study consists of interconnected and sequential quantitative and qualitative research phases. In the first phase, 24 female university students aged between 20-37 who were diagnosed with generalized anxiety disorder were randomly assigned to 12 experimental and 12 wait-listed control groups. Dialectical Behavior Therapy Skills Training was applied to the experimental group for 12 weeks, while the control group did not receive any application. Three measurements were taken from the participants using self-report tools before the intervention, at the end of the intervention and two months after the completion of the intervention. The quantitative data were analyzed using Two-Factor ANOVA for Mixed Measures. The results indicated that, after DBT-ST, participants in the experimental group showed decreased levels of generalized anxiety disorder, difficulties in emotion regulation, and interpersonal problems, while increased levels of mindfulness and distress tolerance. These improvements were maintained in the two-month follow-up assessment. No significant difference was found in the waiting list control group. In the second phase of the study, which is the qualitative research; interviews were conducted with five individuals who participated in the skills training for twelve weeks and selected based on the purposeful sampling method and volunteering. The data were analyzed with the Interpretive Phenomenological Analysis method. As a result of the analysis, the participants' statements consisted of three superordinate themes as“Living with Anxiety”,“My DBT-ST Experience”and“My New Guide: DBT”and fifteen sub-themes covered by these themes. After the training, the participants shared their experiences with generalized anxiety disorder as well as their experiences with the mindfulness, emotion regulation, interpersonal relationships and distress tolerance of the training in detail. They stated that all the skills learned contributed the reduction of generalized anxiety disorder symptoms. As a result, it is seen that the quantitative and qualitative findings of the study are consistent, complement each other and that Dialectical Behavior Therapy Skills Training has a positive effect on individuals diagnosed with generalized anxiety disorder. This study is the first to examine the effect of DBT-ST on individuals with generalized anxiety disorder using a mixed methods approach. Based on the research findings, it is anticipated that Dialectical Behavior Therapy Skills Training may be an alternative therapeutic approach in the treatment of individuals with generalized anxiety disorder.
Benzer Tezler
- Fibromiyalji tanısı alan kadın hastalarda online diyalektik davranış terapisi beceri eğitimi'nin fibromiyalji ve psikolojik belirtiler üzerindeki etkisi
Investigation of the effect of online dialectical behavior therapy skills training on fibromyalgia and psychological symptoms in female patients diagnosed with fibromyalgia
AYŞE TURAN
Doktora
Türkçe
2024
PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA IŞIL BİLİCAN YURTERİ
- Polikistik over sendromu olan genç bireylerde diyalektik davranışçı terapi beceri eğitiminin etkililiğinin incelenmesi: Bir karma metot çalışması
The investigation of the effectiveness of dialectical behavioral therapy skills training in young individuals with polycystic ovarysyndrome: A mixed method study
ESMA GÜNDOĞAN
Doktora
Türkçe
2022
PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELMA ARIKAN
- Diyalektik Davranış Terapisi'nin genç yetişkinlerde aleksitimi, kaygı ve kişilerarası problemler üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of Dialectical Behavior Therapy on alexithymia, anxiety and interpersonal problems in young adults
GÜLŞEN KARAMAN
Doktora
Türkçe
2025
PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA IŞIL BİLİCAN YURTERİ
- Kadın Haşimoto hastalarında yaşam kalitesi, stres ve ilgili psikolojik değişkenler üzerinde Diyalektik Davranışçı Terapi'nin etkisi: Randomize kontrollü çalışma
Effect of Dialectical Behavioral Therapy on quality of life, stress and related psychological variables in women with Hashimoto's disease: Randomized controlled trial
KADRİYE SLOCUM
Doktora
Türkçe
2024
PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA IŞIL BİLİCAN YURTERİ
- Evlilikte çift uyumu ve ilişki odaklı diyalektik davranışçı terapinin etkilerinin incelenmesi
Couple adjustment in marriage and investigation of the effects of relationship-focused dialectical behavior therapy
ZAHİDE TEPELİ TEMİZ
Doktora
Türkçe
2022
PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. F. IŞIL BİLİCAN YURTERİ