5-6 yaş grubu çocukların doğal afetten etkilenme düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
An investigation of 5-6 year old children's level of being affected by natural disasters in terms of various variables
- Tez No: 985370
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA AKGÜL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hasan Kalyoncu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada,“Çocuklar İçin Depremden Etkilenme Ölçeği”nin geliştirilmesi ve 5-6 yaş grubu çocukların doğal afetten etkilenme düzeylerinin çeşitli değişkenlerle incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma karma yöntem ile tasarlanmıştır. Araştırma kapsamında, 6 Şubat depremlerinin yaşandığı Gaziantep iline bağlı devlet okullarında öğrenim gören çocukların ebeveynlerinden veri toplanmıştır. Açımlayıcı Faktör Analizi için 527 ebeveyne, Doğrulayıcı Faktör Analizi için 355 ebeveyne, çocukların depremden etkilenme düzeylerini çeşitli değişkenlerle incelemek amacıyla ise, 250 ebeveyne“Çocuklar İçin Depremden Etkilenme Ölçeği”uygulanmıştır. Yine depremden etkilenen düşük, orta, yüksek sosyoekonomik düzeye sahip 14 ebeveyn ile“Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu”kullanılarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nicel veriler“SPSS ve JAPS”programı ile analiz edilirken, nitel veriler“Betimsel İçerik Analizi”yöntemiyle analiz edilmiştir. Ölçek geliştirme aşamasında yapılan Açımlayıcı Faktör Analizleriyle (AFA)“Davranışsal”,“Duyuşsal”,“Başa Çıkma”,“Fizyolojik”,“Bilişsel”olmak üzere beş alt boyut ve toplam 30 maddeden oluşan bir yapı oluşmuştur. Her bir maddenin ait olduğu boyuta olumlu katkılar sağladığı görülmüştür. McDonald's Omega katsayılarının 0.7'den yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar ölçeğin iç tutarlığının göstergesi olarak kabul edilmiştir. Eşdeğer yarılar güvenirliği kapsamında hem Spearman-Brown hem de Guttman katsayıları .94 olarak hesaplanmıştır. Ölçüte dayalı güvenirlik için,“5-6 Yaş Çocuklar İçin Psikolojik İyi Oluş Ölçeği”uygulanmıştır. Ölçüte dayalı güvenirliği belirlemek için kullanılan ÇİDEÖ'nin Cronbachalpha değeri .84, 5-6 Yaş Çocuklar İçin Psikolojik İyi Oluş Ölçeği'nin Cronbachalpha değeri ise .94 olarak hesaplanmıştır. ÇİDEÖ'nin test-tekrar-test güvenirliği incelendiğinde, her iki uygulamanın toplam puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı ortaya konmuştur. Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçları incelendiğinde ise, elde edilen uyum indekslerinden CMIN/DF=1.936, RMSEA=0.051, CFI=0.908 ve SRMR=0.059 olarak hesaplanmıştır. DFA sonucunda elde edilen uyum indeksleri ölçeğin yapısal modelinin veriler tarafından doğrulandığı şeklinde değerlendirilmiştir. Tüm bu analizler sonucunda ölçeğin geçerli ve güvenilir sonuçlar verdiği görülmüştür. ÇİDEÖ kullanılarak elde edilen bulgular doğrultusunda çocukların depremden etkilenme düzeyleri ile çalışma kapsamında ele alınan değişkenler (cinsiyet, toplam çocuk sayıs, bina tipi, deprem kaybı, sosyal destek, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve sosyoekonomik düzey) arasında anlamlı bir farkın olmadığı bulunmuştur. Yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilen nitel bulgular ise, çocuğa yönelik ve depreme yönelik olmak üzere iki başlık altında temalara ayrılmıştır. Bu temalar çocuğa yönelik; davranışsal özellikleri kişilik özellikleri ve duygusal özellikleri olmak üzere üç başlık altında, depreme yönelik ise; fiziksel yansımalar, davranışsal yansımalar ve duygusal yansımalar olmak üzere üç başlık altında kodlara ayrılmıştır. Bulguların analizi sonucunda, çocukların genellikle olaylar karşısında tepkisiz ve sessiz kaldıkları, duygusal ve farkındalıklarının yüksek olduğu, travmatik olaylar karşısında üzüntü duyduklarını, deprem kaynaklı çocuklarda fiziksel yaralanmaların söz konusu olmadığı, çocukların deprem etkilerini oyunlarına yansıttıkları ve çocuklarda hakim olan genel duygunun korku olduğu belirtilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to develop the“Earthquake Impact Scale for Children”and to examine the levels of impact of natural disasters on children aged 5-6 years in relation to various variables. The study was designed using a mixed-method approach. Data were collected from the parents of children attending public schools in Gaziantep province, which was affected by the February 6 earthquakes. The“Earthquake Impact Scale for Children”was administered to 527 parents for Exploratory Factor Analysis, 355 parents for Confirmatory Factor Analysis, and 250 parents to examine the levels of earthquake impact on children in relation to various variables. Additionally, semi-structured interviews were conducted with 14 parents from low, medium, and high socioeconomic backgrounds who were affected by the earthquake. Quantitative data were analyzed using the SPSS and JAPS programs, while qualitative data were analyzed using the descriptive content analysis method. During the scale development phase, Exploratory Factor Analysis was used to create a structure consisting of five sub-dimensions, namely“Behavioral,”“Emotional,”“Coping,”“Physiological,”and“Cognitive,”and a total of 30 items. It was observed that each item made a positive contribution to its respective dimension. McDonald's Omega coefficients were found to be above 0.7. These results were accepted as an indicator of the scale's internal consistency. Within the scope of equivalent halves reliability, both Spearman-Brown and Guttman coefficients were calculated as .94. For criterion-based reliability, the“Psychological Well-Being Scale for Children Aged 5-6”was applied. The Cronbach's alpha value of the ÇİDEÖ used to determine criterion-based reliability was calculated as .84, while the Cronbach's alpha value of the Psychological Well-Being Scale for 5-6 Year Old Children was calculated as .94. When the test-retest reliability of the ÇİDEÖ was examined, no significant difference was found between the total scores of the two applications. When examining the results of Confirmatory Factor Analysis, the fit indices obtained were calculated as CMIN/DF=1.936, RMSEA=0.051, CFI=0.908, and SRMR=0.059. The fit indices obtained from the CFA results were interpreted as indicating that the structural model of the scale was validated by the data. As a result of all these analyses, it was observed that the scale yielded valid and reliable results. Based on the findings obtained using ÇİDEÖ, no significant difference was found between the levels of children's exposure to earthquakes and the variables considered in the study (gender, total number of children, building type, earthquake loss, social support, mother's educational status, father's educational status, and socioeconomic status). Qualitative findings obtained through semi-structured interviews were divided into two themes: child-related and earthquake-related. Child-related themes were coded under three headings: behavioral characteristics, personality characteristics, and emotional characteristics. Earthquake-related themes were coded under three headings: physical reflections, behavioral reflections, and emotional reflections. The analysis of the findings revealed that children generally remained unresponsive and silent in the face of events, had high emotional and cognitive awareness, felt sadness in the face of traumatic events, did not suffer physical injuries in the earthquake, reflected the effects of the earthquake in their play, and that the prevailing emotion among children was fear.
Benzer Tezler
- 5-6 yaşlarındaki çocukların günlük yaşamlarındaki doğal davranışlarının incelenmesi: Spesimek kaydı yöntemi
The analysis of 5-6 years old children's behavior in their daily lifes: Type of specimen records
ASLI ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiAnkara ÜniversitesiEğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAHİDDİN ÖĞÜLMÜŞ
- 5-6 yaş çocuklarda psikolojik iyi oluş: Bir model önerisi ve ebeveynler ile öğretmenlerin kişilik tipleri, ego durumları ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin yordayıcı rolü
Psychological well-being in 5-6 years old children: A model proposal and predictive power of parents and teachers' personality types, ego states and psychological well-being levels
ABDULLAH ATAN
- Doğal afetlerde (deprem) 0-18 yaş çocukların geçici barınma merkezlerindeki (konteyner kent) sağlık değerlendirmeleri: Hatay örneği
Health assessments of children aged 0–18 in temporary shelter centers (container cities) during natural disasters (earthquake): The case of Hatay
ECEM GÜLİSTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMEL DEMİR
- 6 yaş grubu çocuklarda genel problem çözme becerilerinin değerlendirme ölçeğinin geliştirilmesi geçerlik ve güvenirlik çalışmaları
General problem solving skills assessment scale for children 6 years development, vali̇di̇ty and reli̇abi̇li̇ty
ARZU ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiÇocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP FULYA TEMEL
- Okulöncesi (4-6 yaş grubu) çocuk resimlerinde çevre algısı ve çocuk çevrelerinin sağlaması gereken özellikler
Perception of environment in preschool children's drawings (4-6 years) and required qualifications for children's environments
LEYLA DENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Peyzaj MimarlığıKaradeniz Teknik ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUĞBA DÜZENLİ