Sağlık çalışanlarında psikososyal risk faktörleri: Depresyon ve tükenmişlik sendromunun iş kazalarına etkisinin incelenmesi
Psychosocial risk factors in healthcare workers: Examining the effect of depression and burnout syndrome on work accidents
- Tez No: 985366
- Danışmanlar: DOÇ. DR. VOLKAN DURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Iğdır Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, sağlık çalışanlarında depresyon ve tükenmişlik sendromunun iş kazalarına etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Kesitsel ve nicel bir araştırma deseni kullanılarak, Iğdır'daki çeşitli sağlık kurumlarında görev yapan 241 sağlık çalışanı üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Beck Depresyon Envanteri-II (BDE-II) ve İş Tükenmişlği Ölçeği (BAT) – Türkçe Kısa Formu kullanılmıştır. Veriler, SPSS v28 programı ile analiz edilmiş; betimsel istatistikler, Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U testleri ve Spearman korelasyon analizi uygulanmıştır. Bulgular, sağlık çalışanlarının %35,7'sinin orta ve yüksek düzeyde depresyon, %46,5'inin (orta ve yüksek) daha belirgin bitkinlik, %48,5'i (orta ve yüksek) daha belirgin zihinsel mesafe, %40,5'i (orta ve yüksek) daha belirgin bilişsel denetim bozukluğu, %42,2'si (orta ve yüksek) daha belirgin duygu denetim bozukluğu, %48,9'u (orta ve yüksek) daha belirgin psikolojik sorunlar ve %48,5'i (orta ve yüksek) daha belirgin fiziksel ve psikolojik kökenli şikâyetler yaşadığını göstermiştir. İş kazası geçiren çalışanlarda depresyon (p<0,001), bitkinlik (p=0,016) ve duygu denetim bozukluğu (p=0,035) düzeyleri anlamlı derecede daha yüksektir. Kadın çalışanlar, erkeklere kıyasla daha yüksek depresyon, bitkinlik, psikolojik ve psikosomatik şikayetler skorlarına sahiptir (p<0,05). Yaş grupları arasında, 45-54 yaş grubu daha yüksek bitkinlik ve zihinsel mesafe göstermektedir (p<0,05). Kurumlar arasında bitkinlik düzeyleri farklılık gösterirken (p=0,028), medeni durum, eğitim seviyesi, çocuk sahibi olma durumu, ünvan, çalışma süresi ve vardiya düzeni gibi değişkenler depresyon ve tükenmişlik üzerinde anlamlı bir etki yaratmamıştır. Psikososyal risk faktörleri arasında güçlü pozitif korelasyonlar bulunmuş, özellikle zihinsel mesafe ile bilişsel denetim bozukluğu arasında yüksek ilişki gözlenmiştir (ρ=0,737; p<0,01). Sonuçlar, depresyon ve tükenmişliğin iş kazalarını artırabileceğini ve özellikle yorgunluk, dalgınlık gibi nedenlerle kazaların sıklaştığını ortaya koymaktadır. Öneriler arasında, anonim kaza raporlama sistemlerinin geliştirilmesi, psikolojik destek programlarının yaygınlaştırılması, yorgunluk yönetimi için vardiya düzenlemelerinin optimize edilmesi ve tüm çalışanlara düzenli İSG eğitimleri sağlanması yer almaktadır. Bu çalışma, sağlık çalışanlarının ruh sağlığını desteklemenin ve iş güvenliğini artırmanın önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study investigates the impact of depression and burnout syndrome on work accidents among healthcare workers. Conducted with a cross-sectional and quantitative design, the research involved 241 healthcare workers from various health institutions in Iğdır. Data were collected using a Personal Information Form, Beck Depression Inventory-II (BDI-II), and Job Burnout Scale (BAT) – Turkish Short Form. Data analysis was performed using SPSS v28, employing descriptive statistics, Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U tests, and Spearman correlation analysis. Findings reveal that 35.7% of healthcare workers exhibit moderate to high depression levels, 46.5% experienced moderate to high levels of fatigue, 48.5% (moderate to high) more pronounced mental distancing, 40.5% (moderate to high) more pronounced cognitive impairment, 42.2% (moderate to high) more pronounced emotional impairment, 48.9% (moderate to high) more pronounced psychological problems and 48.5% (moderate to high) more pronounced complaints of physical and psychological origin. Workers who experienced work accidents show significantly higher levels of depression (p<0.001), exhaustion (p=0.016), and emotional dysregulation (p=0.035). Female workers report higher depression and exhaustion scores compared to males (p<0.05). The 45-54 age group displays higher exhaustion and mental distance (p<0.05). Exhaustion levels vary across institutions (p=0.028), but variables such as marital status, education level, parenthood, job title, work duration, and shift patterns do not significantly affect depression or burnout. Strong positive correlations exist among psychosocial risk factors, with a notable relationship between mental distance and cognitive dysregulation (ρ=0.737; p<0.01). The results indicate that depression and burnout may increase work accidents, particularly due to factors like fatigue and inattention. Recommendations include developing anonymous accident reporting systems, expanding psychological support programs, optimizing shift schedules for fatigue management, and providing regular occupational health and safety training for all workers. This study underscores the importance of supporting healthcare workers' mental health and enhancing workplace safety.
Benzer Tezler
- COVID-19 döneminde sağlık çalışanlarının karşılaştığı psikososyal sorunlar
Psychosocial problems faced by healthcare professionals during COVID-19
BÜŞRA VANLIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sağlık Kurumları YönetimiAvrasya ÜniversitesiSağlık Kurumları İşletmeciliği ve Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL İBRAHİM İMAMOĞLU
- Bir üniversite hastanesindeki sağlık çalışanlarının COVİD-19 pandemisi sürecindeki tükenmişlik, depresyon, anksiyete, stres ve uykusuzluk düzeyleri ile ilişkili faktörlerin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
ELİF TUĞÇE SOLMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Halk SağlığıMersin ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLÇİN YAPICI
- Bir eğitim ve araştırma hastanesi çalışan sağlığı biriminde değerlendirilen personelin genel sağlık durumunun, yakınmalarının ve sık görülen hastalıklarının incelenmesi
Investigation of the general health status, complaints and common diseases of personnel who evaluated in the employee health unit of A training and research hospital
MEHMET PEKDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSakarya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN ÇETİN EKERBİÇER
- Deprem sonrası acil servis çalışanlarında ikincil travmatik stres ve anksiyete ilişkisi
The relationship between secondary traumatic stress and anxiety among emergency department staff after an earthquake
MUHAMMET AGAH AYAZ
- İstanbul ilinde özel sektörde çalışan bireylerin depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri ile yeme bozukluklarına yatkınlıkları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
The evaluation of the correlation between depression, anxiety, stress levels and tendencies for eating disorders among private sector employees in İstanbul
NİLSU AYDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYNUR MÜDÜROĞLU KIRMIZIBEKMEZ