Geri Dön

A comparative study of gender representation in English language course books used in state schools in Iran, Turkey, Uzbekistan, Iraq, and Syria: A critical discourse analysis

İran, Türkiye, Özbekistan, Irak ve Suriye'deki devlet okullarında kullanılan İngilizce ders kitaplarındaki cinsiyet temsilinin karşılaştırmalı bir çalışması: Eleştirel bir söylem analizi

PDF İndir

  1. Tez No: 985296
  2. Yazar: MAHSA FATHIYOUSEFABAD
  3. Danışmanlar: PROF. DR. GONCA YANGIN EKŞİ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Dilbilim, Linguistics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Gazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Yabancı Diller Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İngiliz Dili Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, beş ülkedeki (İran, Türkiye, Özbekistan, Irak ve Suriye) İngilizce Dil Öğretimi (ELT) ders kitaplarındaki cinsiyet temsilini ve önyargısını eleştirel bir şekilde incelemektedir. Ünlü karakterler, aktiviteler, ev içi roller, cinsiyete dayalı diyaloglar, konuşma önceliği, zamirler, sıfatlar, unvanlar, isimler ve görseller gibi kategorileri analiz ederek dilsel, görsel ve metinsel olmak üzere üç ana boyuta odaklanmaktadır. Sonuçlar, erkek figürlerinin analiz edilen materyallerde çoğu kategoriye sürekli olarak hakim olduğu belirgin bir cinsiyet dengesizliğine işaret etmektedir. Tüm ülkelerde isimler, unvanlar (sosyal roller ve statü), ünlü karakterler, aktiviteler ve ev içi roller gibi unsurlar daha çok erkeklerle ilişkilendirilirken, kadın figürleri yeterince temsil edilmektedir. Örneğin, cinsiyete dayalı diyaloglar kategorisinde, İran ders kitaplarında kadın-kadın diyaloglarından ziyade erkek-erkek diyaloglarına daha fazla yer verilmektedir. Özbekistan ve Türkiye'de ise erkek-kadın/kadın-erkek diyalogları ön plandadır. Özbekistan 'da erkek ile erkek arasında hiç diyalog bulunmazken, kadın ile erkek diyalogları daha sık işlenmiştir. Sıfat açıklamaları da benzer farklılıkları ortaya koyuyor; erkekler genellikle hem olumlu hem de olumsuz sıfatları kullanarak kadınlardan daha sık tanımlanıyor. Irak ders kitapları, cinsiyet tanımlamaları açısından daha dengeli bir tablo sunmaktadır. Isimler açısından erkek isimleri daha fazla yer almaktadır ve görseller unsurlarında da erkek baskın durumdadır. Görsel ortamların analizi, ortamları modernleştirmek ve her iki cinsiyet için de daha çeşitli roller sağlamak için bazı çabalar sarf edilmiş olsa da, erkek figürlerin daha çeşitli ve öne çıkan pozisyonlarda yer almaya devam ettiğini ortaya koymaktadır. Geleneksel olmayan ortamlar erkekler için sürekli olarak daha sık kullanılmakta ve bu da özellikle geleneksel veya sınırlı rollerde kadın figürlerini daha da dışlamaktadır. Genel olarak bu çalışma, yerel ELT ders kitaplarındaki kalıcı cinsiyet ayrımcılığını vurgulamaktadır ve eğitim materyallerine hala hakim olan yerleşik klişelere meydan okuyarak, cinsiyet temsiline yönelik daha dengeli ve kapsayıcı bir yaklaşım çağrısında bulunmaktadır.

Özet (Çeviri)

This study critically investigates gender representation and bias in English Language Teaching (ELT) course books from five countries: Iran, Türkiye, Uzbekistan, Iraq, and Syria. It focuses on three main dimensions—linguistic, visual, and textual—by analyzing categories such as famous characters, activities, domestic roles, gender-based dialogues, conversational firstness, pronouns, adjectives, titles, names, and images. The results indicate a marked gender imbalance, with male figures consistently dominating most categories across the analyzed materials. Across all countries, elements like names, titles (Social roles and status), famous characters, activities, and domestic roles are more frequently associated with male, while female figures are underrepresented. For instance, in the category of gender-based dialogues, Iranian course books feature more male-to-male dialogues than female-to-female dialogues, whereas, Uzbekistan and Türkiye show a predominance of male-to-female/female-to-male dialogues. Uzbekistan lacks male-to-male dialogues altogether, with male-to-female dialogues being more frequent. Adjective descriptions reveal similar disparities, as males are often described using both positive and negative adjectives more frequently than females. Only in Iraq do the descriptions show a more balanced approach between female and male. In terms of names, male names are more prevalent, and the visuals category further underscores the structurally embedded prioritization of masculinity over femininity. The analysis of visual settings reveals that while some efforts have been made to modernize settings and provide more diverse roles for both genders, male figures continue to occupy more varied and prominent positions. Non-traditional settings are consistently used more frequently for male, further marginalizing female figures, particularly in traditional or limited roles. Overall, this study highlights the persistent gender bias in local ELT course books and highlights the necessity of adopting a more balanced and gender-equitable representational approach, challenging the entrenched stereotypes that still dominate educational materials.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    278719

    Gender representations in EFL coursebooks: A comparative study of textbooks designed by Ministry of Education of Turkey and Non-Nurkish publishers

    Yabancı dil olarak İngilizce ders kitaplarındaki toplumsal cinsiyet sunumları: Milli Eğitim Bakanlığı ve yabancı yayınevlerinin hazırladığı ders kitapları arasında karşılaştırmalı bir çalışma

    MUSTAFA YAKUP DİKTAŞ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2010

    Eğitim ve ÖğretimMaltepe Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Bölümü

    YRD. DOÇ. DR. NEJAT TÖNGÜR

  2. Tez No

    815594

    A comparative analysis on gender representation in secondary school, 6th,7th, and 8th grades, EFL course books used by Turkish Ministry of National Education between the years 1999 and 2023

    1999-2023 yılları arasında Türk Milli Eğitim Bakanlığı tarafından kullanılan ortaokul, 6., 7. ve 8. sınıf, İngilizce yabancı dil ders kitaplarında cinsiyet temsili üzerine karşılaştırmalı analiz

    ZEYNEP ATAKAY

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir Üniversitesi

    İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA POLAT

  3. Tez No

    976116

    Intersecting visions of ecology and feminism: a comparative analysis of“The Book of Strange New Things”and“Out of the Silent Planet”

    Ekoloji ve feminizmin kesişen vizyonları:“The Book of Strange New Things”ve“Out of the Silent Planet”adlı eserlerinin karşılaştırmalı bir analizi

    MERVE EKİCİ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    İngiliz Dili ve EdebiyatıYeditepe Üniversitesi

    İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK AKKURT

  4. Tez No

    51

    1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi

    Başlık çevirisi yok

    FERHAN ŞENOL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    İlk ve Acil YardımGazi Üniversitesi

    Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN

  5. Tez No

    151

    Devrelerin büyük işaret cevaplarının bilgisayar yardımıyla bulunması

    Başlık çevirisi yok

    NÜKHET GÜNEYİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Elektrik ve Elektronik MühendisliğiUludağ Üniversitesi

    Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU

Geri Dön