Geri Dön

Sosyal medyada nefret söylemlerinin ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi

Evaluation of hate speech on social media within the scope of freedom of expression

PDF İndir

  1. Tez No: 985283
  2. Yazar: ESRA ÇEVİK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. FAZIL HÜSNÜ ERDEM
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hukuk, Law
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Dicle Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, sosyal medyada nefret söylemlerinin ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesini konu edinmektedir. İfade özgürlüğü demokratik toplumların temel haklarından biri olmakla birlikte, dijitalleşmenin hızlanmasıyla birlikte sınırları, kapsamı ve uygulama biçimleri farklılaşmıştır. Sosyal medya, bireylerin çok yönlü iletişim kurmasına ve bilgiye hızlı erişimine imkân tanıyarak özgürlük alanlarını genişletmiş; ancak aynı zamanda nefret söylemlerinin yayılımı için güçlü bir zemin hazırlamıştır. Bu bağlamda, çalışma öncelikle ifade özgürlüğü, nefret söylemi ve sosyal medya kavramlarını kavramsal çerçevede ele almakta; ardından ulusal ve uluslararası hukuki düzenlemeler ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarını incelemektedir. Araştırmada, literatür taramasının yanı sıra Türk mahkemeleri ve AİHM'nin sosyal medya bağlamında verdiği emsal kararlar incelenmiş, ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca, Türkiye'de sosyal medyada ifade özgürlüğüne ilişkin yargı kararları ve bu kararlara dair istatistiksel verilerden yararlanılmıştır. Çalışmanın amacı, sosyal medyada nefret söylemlerinin ifade özgürlüğü sınırları içinde nasıl değerlendirildiğini ortaya koymak, hukuki düzenlemelerdeki eksiklikleri tespit etmek ve dijitalleşen dünyada ifade özgürlüğü ile nefret söylemi arasındaki dengeyi tartışmaktır. Elde edilen bulgular, AİHM'nin ifade özgürlüğünü koruma yönündeki temel yaklaşımını sürdürdüğünü; ancak ırkçılık, antisemitizm ve ayrımcılık temelli nefret söylemlerini demokratik toplumun temel değerlerine aykırı bularak koruma dışı bıraktığını göstermektedir. Türkiye özelinde ise sosyal medya paylaşımlarına ilişkin yargı kararlarında ifade özgürlüğü ile kamu düzeni arasında hassas bir denge kurulduğu, ancak kimi zaman orantısız sınırlamaların uygulamada tutarsızlıklara yol açtığı görülmüştür. Sonuç olarak, dijital ortamda nefret söylemleriyle mücadele edilmesi ve ifade özgürlüğünün korunması arasında sağlanacak dengenin, hem bireysel hakların güvencesi hem de toplumsal barış açısından hayati önemde olduğu vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, ulusal ve uluslararası hukuk sistemlerinin dijital çağın gereklerine uygun şekilde güncellenmesi, sosyal medya şirketlerinin sorumluluklarının artırılması, yargı denetiminde şeffaflığın sağlanması ve toplumun dijital okuryazarlığının geliştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Özet (Çeviri)

This study examines hate speech on social media within the framework of freedom of expression. While freedom of expression is one of the fundamental rights of democratic societies, its scope, limits, and implementation have been transformed by the acceleration of digitalization. Social media has expanded the sphere of freedom by enabling multidirectional communication and rapid access to information; however, it has simultaneously provided a powerful ground for the dissemination of hate speech. In this context, the study first addresses the concepts of freedom of expression, hate speech, and social media, and then analyzes national and international legal frameworks as well as the case law of the European Court of Human Rights (ECtHR). The research employs a literature review and an analysis of the relevant legislation, focusing on judicial decisions of both Turkish courts and the ECtHR concerning freedom of expression in the context of social media. Additionally, statistical data on Turkish court rulings regarding social media expression have been utilized. The main purpose of the study is to evaluate how hate speech on social media is assessed within the limits of freedom of expression, to identify deficiencies in the legal framework, and to discuss the balance between freedom of expression and hate speech in the digital age. Findings reveal that the ECtHR maintains its fundamental approach of protecting freedom of expression, yet excludes hate speech based on racism, antisemitism, and discrimination from protection on the grounds that such expressions are incompatible with the core values of a democratic society. In Turkey, judicial rulings on social media demonstrate attempts to strike a delicate balance between freedom of expression and public order; however, disproportionate restrictions and inconsistencies in practice have also been observed. In conclusion, ensuring a balance between the protection of freedom of expression and the prevention of hate speech in the digital environment is vital both for safeguarding individual rights and for maintaining social peace. Accordingly, it is argued that national and international legal systems should be updated in line with the realities of the digital age, social media companies' responsibilities should be strengthened, judicial oversight should be made more transparent, and digital literacy among society should be promoted.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    375047

    Dijital medyada fanatizm: futbola ilişkin sosyal ağlarda nefret söylemi

    Fanaticism on digital media: hate speech related to football on social networks

    MERVE APSAR GÜZELKOKAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    İletişim BilimleriGalatasaray Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖZLEM DANACI YÜCE

  2. Tez No

    514132

    Sosyal medyada Suriyeli sığınmacılara yönelik nefret söylemi: Twitter örneği

    Hate discourses against Syrian refugees on social media: Twitter as a sample

    MEHMET TOPRAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Gazetecilikİnönü Üniversitesi

    İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. FATMA NİSAN

  3. Tez No

    423406

    Twitter'daki dini ve etnik temelli nefret söylemlerinin analizi

    Analysis of religious and ethnic hate speech on Twitter

    HASAN KARAMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    GazetecilikMarmara Üniversitesi

    Gazetecilik Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ŞEVKİ IŞIKLI

  4. Tez No

    698863

    Sosyal medya temelinde suskunluk sarmalı kuramının LGBTİ+ kavramı üzerinden incelenmesi

    Examination of the reticence spiral theory on the basis of social media though the concept of LGBTI+

    MELİKE AYYILDIZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    İletişim Bilimleriİstanbul Arel Üniversitesi

    Medya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜVEN ÖZDOYRAN

  5. Tez No

    489026

    Nefret söylemi inşasında sosyal medyanın rolü: Ekşi Sözlük örneği

    The role of social media in the content of hate speech: Example of Ekşi Sözlük

    HÜSEYİN YAŞA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    GazetecilikAkdeniz Üniversitesi

    Gazetecilik Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ONUR ÖKSÜZ

Geri Dön