Sivas ili ve ilçelerinde kuşburnu (rosa canina)'da gal oluşumuna etki eden faktörlerin araştırılması
Investigation of factors affecting gall formation on rosehip (rosa canina) in Sivas province and its districts
- Tez No: 984919
- Danışmanlar: PROF. DR. LÜTFİYE GENÇER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Biology
- Anahtar Kelimeler: Diplolepis fructuum, Gal, Rosa canina, Parazitoit, Sivas, Diplolepis fructuum, Gall, Rosa canina, Parasitoid, Sivas
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Sivas ilinin merkez ve çeşitli ilçelerinde yürütülen kapsamlı bir arazi ve laboratuvar araştırmasına dayanmaktadır. Araştırma arazi ve laboratuvar çalışması olarak iki temel aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada, 2023 yılı içerisinde Nisan, Haziran, Temmuz, Eylül ve Ekim aylarında planlı olarak arazi çalışmaları yapılmıştır. Arazi çalışmaları sırasında, kuşburnu (Rosa canina) üzerinde Diplolepis fructuum tarafından oluşturulmuş galler toplanarak laboratuvara getirilmiştir. Galler toplanırken gal oluşum zamanları, gal sayıları, sıcaklık, rakım, coğrafi koordinatlar gibi faktörler kayıt altına alınmıştır. Laboratuvara getirilen galler D. fructuum ve parazitoitlerinin çıkışları için cam kavanozlara alınmıştır. Cam kavanozlara alınan galler böcek çıkışları için iki üç gün arayla kontrol edilmiştir. Gallerden çıkan ergin bireylerin ve bunların doğal düşmanları olan parazitoitlerin çıkış tarihleri düzenli takip edilerek kayıt altına alınmıştır. D fructuum erginleri ve parazitoitleri incelenmek üzere uygun şekilde korumaya alınmıştır. D. fructuum gallerinden çıkan parazitoitlerin Hymenoptera takımının Eupelmidae, Eurytomidae, Ichneumonidae, Pteromalidae ve Torymidae familyalarına ait olduğu tespit edilmiştir. D. fructuum'un gal oluşturma zamanı, gal sayısı, parazitlenme durumu, çıkan parazitoitlerin birbirinden farklı olmasının coğrafi koordinatlar (enlem-boylam), ortalama sıcaklıklar ve etraf florası ile ilişkili olduğu görülmüştür. Bu durumun gal oluşum zamanı ve gal parazitoitlerin çeşitlenmesinde önemli olup olmadığı yapılan istatistiksel analiz sonucu değerlendirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, gal oluşum süresi ile sıcaklık ve rakım arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu ortaya konmuştur. Buna göre, sıcaklık arttıkça gal oluşum süresi belirgin şekilde kısalmakta; rakım yükseldikçe gal oluşumu daha uzun sürede gerçekleşmektedir. Bu bulgu, sıcaklığın ve rakımın gal oluşumundaki fenolojik süreçleri doğrudan etkileyen önemli çevresel faktörler olduğunu göstermektedir. Elde edilen veriler, Diplolepis fructuum'un ekolojik ilişkiler ağı içerisinde sahip olduğu rolü ve bu tür ile ilişkili parazitoit topluluklarının yapısını anlamaya yönelik önemli katkılar sağlamaktadır. Ayrıca bu bulgular, biyolojik çeşitliliğin korunması ve doğal dengeyi destekleyici biyolojik mücadele stratejilerinin geliştirilmesi açısından da bilimsel bir temel oluşturmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study is based on comprehensive field and laboratory research conducted in the city center and various districts of Sivas province. The research was conducted in two main phases: field and laboratory studies. In the first phase, field studies were conducted in April, June, July, September and October 2023. During the field studies, galls formed by Diplolepis fructuum on rosehip (Rosa canina) were collected and brought to the laboratory. During the gall collection, factors such as gall formation time, gall number, temperature, altitude, and geographic coordinates were recorded. The galls brought to the laboratory were placed in glass jars to monitor the emergence of D. fructuum and its parasitoids. The galls in the jars were checked every two to three days for insect emergence. The emergence dates of adults emerging from the galls and their natural enemies, the parasitoids, were regularly monitored and recorded. D. fructuum adults and parasitoids were appropriately preserved for study. Parasitoids hatched from D. fructuum galls were identified as belonging to the families Eupelmidae, Eurytomidae, Ichneumonidae, Pteromalidae, and Torymidae of the Hymenoptera order. Gall formation time, gall number, parasitism status, and the distinctiveness of hatched parasitoids in D. fructuum were found to be related to geographical coordinates (latitude-longitude), average temperatures, and the surrounding flora. Statistical analysis assessed the importance of this factor in gall formation time and the diversification of gall parasitoids. Analyses revealed a statistically significant relationship between gall formation time, temperature, and altitude. Accordingly, gall formation time significantly shortens with increasing temperature, and gall formation takes longer with increasing altitude. This finding demonstrates that temperature and altitude are important environmental factors that directly influence the phenological processes involved in gall formation. The data obtained provide significant insights into the role of D. fructuum within the ecological network and the structure of its associated parasitoid communities. These findings also provide a scientific basis for the development of biological control strategies that protect biodiversity and support natural balance.
Benzer Tezler
- Sivas ili ilçelerinde yonca yetiştiriciliğinde mekanizasyon düzeyi ve yonca tarımı SWOT analizi
SWOT analysis of mechanization level in clover growing in Sivas province districts and clover farming
OĞUZHAN ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiTarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜRKAN ALP KAĞAN GÜRDİL
- Sivas ili Merkez ve bazı ilçelerinde bulunan tülü dokumaları
Tülü weavings in the Central and some districts of Sivas
MEHMET FATİH ÇAKMAKTEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
El SanatlarıSelçuk ÜniversitesiEl Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZUHAL BEZİRCİ TÜRKTAŞ
- Sivas ili Yıldızeli ve Ulaş ilçeleri köylerinde çevresel asbest maruziyetine bağlı hastalıkların araştırılması
Researching into the illnesses related to environmental asbestos exposure in the villages of Yıldızeli and Ulaş counties in Sivas
GÖKTEN BULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Göğüs HastalıklarıCumhuriyet ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM AKKURT
- Sivas ili patates ekiliş alanlarında zararlı olan patates güvesi [(phthorimae operculella zeller (Lepidoptera: Gelechiidae)]'nin popülasyon takibi ve Lantana camara L. bitki ekstraktının insektisidal etkisi
Population monitoring of potato moth [phthorimaea operculella zeller (Lepidoptera: Gelechiidae)], which is harmful in potato cultivation areas of Si̇vas province and the insecticidal effect of Lantana camara L. plant extract
SÜMEYRA ÜSTÜNDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatSivas Bilim ve Teknoloji ÜniversitesiTarım Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PERVİN ERDOĞAN
- Sivas ili 1. basamak hekimlerinin HPV enfeksiyonu ve HPV aşısı hakkındaki bilgi düzeyleri ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge levels and attitudes of primary care physicians in Sivas province about HPV infection and HPV vaccine
ERDEM ÇAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YELTEKİN DEMİREL