Multipl myelom hastalarında orem'in öz bakım modeline göre geliştirilen mobil uygulama tabanlı eğitimin öz bakım gücünün geliştirilmesine etkisi: Randomize kontrollü bir çalışma
The effect of a mobile application–based education developed according to orem's self-care model on the improvement of self-care agency in patients with multiple myeloma: A randomized controlled trial
- Tez No: 984828
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZLEM UĞUR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Onkolojik hemşirelik, Oncologic nursing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Multipl miyelomlu hastaların tedavi süreci ve hastalığa bağlı semptomlar konusunda bilgi düzeylerini artırmak, sürece uyumlarını kolaylaştırmak ve öz bakım gücünü geliştirmek amacıyla destekleyici müdahalelere ihtiyaç vardır. Bu çalışmanın amacı, multipl miyelom hastalarında Orem'in Öz Bakım Modeli'ne dayanan mobil uygulama tabanlı eğitimin öz bakım gücünün geliştirilmesine etkisini incelemektir. Araştırma, ön test ve iki izlem testinden oluşan randomize kontrollü çift kollu bir çalışmadır. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Hematoloji Polikliniği'nde Aralık 2023–Eylül 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Toplam 59 hasta çalışmaya dahil edilmiştir (müdahale n=29, kontrol n=30). Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, EORTC QLQ-C30 Yaşam Kalitesi Ölçeği, EORTC QLQ-MY20 Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Öz Bakım Gücü Ölçeği ile başlangıç, 12. ve 24. haftalarda toplanmıştır. Müdahale grubundaki hastalara 24 hafta boyunca Multipl Miyelom Mobil Uygulaması üzerinden semptom yönetimi ve öz bakım konusunda destek sağlanmıştır. Uygulama; Eğitimlerim, Günlüğüm, Hatırlatmalarım, Öneriler, Bilgi Paylaşımı, Beslenme ve Egzersiz, Profilim ve Görüşlerim modüllerinden oluşmaktadır. Kontrol grubunda rutin takip sürdürülmüştür. Mobil uygulamada en çok Multipl Miyelom Nedir?, Ağrı Yönetimi ve Yorgunluk Yönetimi; en az Kanama Yönetimi eğitimleri görüntülenmiştir. Günlüklerim ve Sağlıklı Yaşam ve Egzersiz modüllerinin kullanım oranı sırasıyla %63 ve %61'dir. Öz Bakım Gücü Ölçeği, EORTC QLQ-C30 Yaşam Kalitesi Ölçeği'ne göre genel iyilik hâli, fonksiyonel alanlar ve semptom alt boyutlarında ve EORTC QLQ-MY20 Yaşam Kalitesi Ölçeği alt boyutlarında 12. ve 24. haftalarda müdahale grubunda kontrol grubuna göre düzeylerin iyileştiği ve bu iyileşmenin istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak, Orem'in Öz Bakım Modeli temel alınarak geliştirilen mobil uygulama, multipl miyelom hastalarında öz bakım gücünü artırmada etkili bulunmuştur. Bu sonuçlar, mobil uygulama temelli öz bakım eğitimlerinin multipl miyelom hastalarında yaygınlaştırılmasının gerekliliğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
There is a need for supportive interventions to enhance the knowledge level of patients with multiple myeloma regarding the treatment process and disease-related symptoms, to facilitate their adaptation to the process, and to strengthen their self-care agency. The aim of this study is to examine the effect of mobile application–based training grounded in Orem's Self-Care Model on enhancing self-care agency in patients with multiple myeloma. The research is a randomized controlled, two-arm study consisting of a pretest and two follow-up assessments. It was conducted at the Hematology Outpatient Clinic of Eskişehir Osmangazi University Medical Faculty Hospital between December 2023 and September 2025. A total of 59 patients were included in the study (intervention n = 29, control n = 30). Data were collected at baseline, and at the 12th and 24th weeks using the Descriptive Information Form, the EORTC QLQ-C30 Quality of Life Questionnaire, the EORTC QLQ-MY20 Quality of Life Questionnaire, and the Self-Care Agency Scale. Patients in the intervention group received support on symptom management and self-care through the Multiple Myeloma Mobile Application for 24 weeks. The application consists of the following modules: My Trainings, My Diary, My Reminders, Recommendations, Information Sharing, Nutrition (Healthy Living) and Exercise, My Profile, and My Feedback. Routine follow-up was maintained in the control group. Within the mobile application, the most frequently viewed educational modules were What is Multiple Myeloma?, Pain Management, and Fatigue Management, whereas the Bleeding Management module was viewed the least. The usage rates of the My Diaries and Nutrition (Healthy Living) and Exercise modules were 63% and 61%, respectively. It was found that, compared with the control group, the intervention group showed improvements in Self-Care Agency Scale scores, in global health status, functional domains, and symptom subscales of the EORTC QLQ-C30 Quality of Life Questionnaire, as well as in the subscales of the EORTC QLQ-MY20 Quality of Life Questionnaire at the 12th and 24th weeks, and these improvements were statistically significant. In conclusion, the mobile application developed on the basis of Orem's Self-Care Model was found to be effective in enhancing self-care agency among patients with multiple myeloma. These findings indicate the necessity of expanding mobile application–based self-care education for individuals with multiple myeloma.
Benzer Tezler
- Multipl myelom hastalarında serum bakır ve çinko düzeylerinin ve bakır/çinko oranının hastalık seyrinde prognostik önemi
The prognostic value of serum copper, zinc levels and Cu/Zn ratio in patients with multiple myeloma
HASAN ATMACA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
Biyokimyaİnönü Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. İSMET AYDOĞDU
- Multipl myelom hastalarında renal fonksiyon testlerinin karşılaştırılması
Compression of renal function tests in multiple myeloma patients.
METİN KARAKUŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
BiyokimyaZonguldak Karaelmas ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. A.GÖRKEM MUNGAN
- Mültipl myelom hastalarında hematopoetik kök hücre nakli sonrası ilerleme ve yinelemeyi göstermede idrar immunfiksasyon elektroforezinin yeri
Başlık çevirisi yok
MUHAMMED ERKAM SENCAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
HematolojiGazi ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Bölümü
PROF. DR. RAUF HAZNEDAR
- Multipl myelom hastalarında C-reaktif protein düzeyinin IL-2 ve IFN-γ ile korelasyonu
Correlation of the level of C-reactive protein with IL-2 and IFN-y in Multipl myeloma patients
FEYYAZ BAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
HematolojiHatay Mustafa Kemal Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET MURAT ÇELİK
- Multipl myelom hastalarında floresan in situ hibridizasyon yöntemi ile delesyon 13 sıklığının belirlenmesi
Detection of 13th chromosome deletion frequency by fluorescent in situ hybridization method in patients with multiple myeloma
YUSUF COŞKUN