Ergenlerin madde bağımlılığından korunmasında özyeterlik psikoeğitim programının etkisi
The effect of the self-efficacy psychoeducation program on protecting adolescents from substance addiction
- Tez No: 984815
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT ANIL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Demokrasi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Madde bağımlılığı, günümüz toplumlarının karşı karşıya olduğu en ciddi sosyal ve sağlık sorunlarından biri haline gelmiştir. Özellikle ergenlik dönemi, bireyin hem fiziksel hem de psikolojik gelişim sürecinde önemli değişikliklerin yaşadığı bir evredir. Bu süreçte ergen, kimlik kazanımı, özerklik, sosyal çevreye uyum ve kendini kanıtlama gibi çeşitli psikososyal ihtiyaçlarını karşılamaya çalışırken, riskli davranışlara yönelme eğilimi göstermektedir. Bu araştırmanın amacı ergenlere yönelik madde bağımlılığından korunma özyeterlik psikoeğitim programının, ergenlerin madde bağımlılığından korunma öz-yeterlik düzeyleri ve duygusal öz-yeterlik düzeyleri üzerindeki etkisi incelenmesidir. Araştırmada 18 yaşında olup lise son sınıfa devam eden ergenlere Madde Bağımlılığından Korunma Özyeterlilik Ölçeği (MBKÖÖ) ve Duygusal Özyeterlilik Ölçeği (DÖÖ) uygulanmıştır (ön test). Ardından denekler araştırmacılar tarafından oluşturulan sekiz haftalık bir özyeterlilik psikoeğitim programı katılmışlar ve program sonunda ölçekler tekrarlanmıştır (son test). Toplam 30 katılımcı çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcıların 29'u (%96,7) çevrelerinde madde kullanan insan olduğunu, ancak tüm katılımcılar hiç madde kullanmadıklarını belirttiler. Katılımcıların MBKÖÖ toplam puanlarında ön test ile son test arasında anlamlı bir artış gözlemlendi. Psikoeğitim Programı öncesi ve sonrası MBKÖÖ ile DÖÖ puanları arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon saptandı. Ergenlerde madde bağımlılığından korunma ve duygusal özyeterlilik düzeylerinin artırılmasında yapılandırılmış psikoeğitim programları etkin yöntemlerdir. Duygusal öz yeterliliği yüksek olanların madde bağımlılığından korunma özyeterlilikleri artmaktadır. Psikoeğitim programı erkeklerin MBKÖÖ ve kızların DÖÖ puanlarını daha fazla arttırmaktadır. Anneleri ile ilişkileri daha olumlu düzeyde olanların ve akademik başarı düzeylerini yüksek hissedenlerin madde bağımlılığından korunmada ve duygusal öz yeterlilikte daha avantajlı oldukları görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Substance addiction has become one of the most serious social and health problems that today's societies face. Adolescence, in particular, is a phase in which individuals experience significant changes in both their physical and psychological development. During this process, adolescents tend to engage in risky behaviors while trying to meet various psychosocial needs such as identity acquisition, autonomy, adaptation to the social environment, and self-assertion. The purpose of this study was to examine the effects of a substance addiction protection self-efficacy psychoeducation program for adolescents on their substance addiction protection self-efficacy levels and emotional self-efficacy levels. In the study, the Substance Addiction Protection Self-Efficacy Scale (SAPSS) and Emotional Self-Efficacy Scale (ESS) were administered to 18-year-old high school seniors (pre-test). Then, the subjects participated in an eight-week self-efficacy psychoeducation program developed by the researchers, and the scales were repeated at the end of the program (post-test). A total of 30 participants were included in the study. 29 (96.7%) of the participants stated that there were people around them who used substances, but all participants stated that they had never used substances. A significant increase was observed in the total scores of the participants on the SAPSS and the ESS between the pre-test and post-test. A positive correlation was found between the SAPS and ESS scores before and after the psychoeducation program . Structured psychoeducation programs are effective methods for protecting adolescents from substance addiction and increasing their emotional self-efficacy levels. Those with high emotional self-efficacy increase their self-efficacy for protecting themselves from substance addiction. The psychoeducation program increases the SAPS scores of boys and the ESS scores of girls more. It was observed that those who have more positive relationships with their mothers and who feel their academic success levels are more advantageous in protecting themselves from substance addiction and in emotional self-efficacy.
Benzer Tezler
- Ekolojik yaklaşım çerçevesinde madde bağımlılığında ebeveynlerin farkındalık ve bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of parents' awareness and knowledge levels on substance addiction within the framework of the ecological approach
YUSUF UĞUR ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyal HizmetAkdeniz ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİNEM BURCU UĞUR
- Adölesanların madde ve alkol bağımlılığından korunma öz-yeterlilikleri ile yaşamı anlamlandırma ve aile aidiyetleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between the self-efficiencies for protection from substance/alcohol addiction and the meaning of life and family beings in adolescents
ŞEYMA GEDİKLİ
- Madde bağımlılığı ve şiddet döngüsü: Madde bağımlısı kadınlarda şiddet deneyiminin incelenmesi
Substance addiction and the cycle of violence: Investigation of the experience of violence in addicted women
GÜNSELİ DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiKadın Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLIHAN ARDIÇ ÇOBANER
- Polonya'nın jeopolitiğinde Almanya'nın yeri
Germany's location in Poland's geopolitics
HASAN HOŞOĞLU
Doktora
Türkçe
2015
Uluslararası İlişkilerKara Harp Okulu KomutanlığıGüvenlik Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SOYALP TAMÇELİK
- Ergenlerin aile ilişkileri ile madde bağımlılığından korunmaya yönelik öz yeterlik durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between adolescents' family relationships and their self-efficacy for protection from substance abuse
NURŞİN DÜNDAR