OECD ülkelerinde sosyal koruma yardımlarının gelir dağılımına etkisi: Panel analiz
The impact of social protection benefits on income distribution in OECD countries: Panel analysis
- Tez No: 984267
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYÜP AKBULUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel gelir dağılımı, Kamu maliyesi, Maliyet-sosyal fayda analizi, Functional income distribution, Public finance, Social benefit-cost analysis
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Maliye Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gelir dağılımında adaletsizlik yani gelirin eşitsiz dağılımı, az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin yanı sıra gelişmiş ekonomilere sahip ülkelerde de oldukça önem arz eden küresel bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sebepten dolayı, sosyal koruma yardımlarının gelir adaletsizliği üzerindeki etkilerinin ortaya konulması, akademik literatür ve maliye politikalarının planlanıp uygulanması açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmada 21 seçili OECD ülkesinde sosyal koruma harcamalarının gelir eşitsizliğine etkisi 2008 ile 2021 yılları arasında panel veri analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada yapılan analizde gelir eşitsizliğini temsil etmek için Gini katsayısı bağımlı değişken olarak kullanılmış, sosyal koruma yardımları ise bağımsız değişken olarak kullanılmıştır. Çalışmanın kendine has yönlerinden biri, iki farklı model kullanılarak analiz yapılmasıdır. Kurulan ilk modelde sosyal koruma yardımlarının toplam düzeyde Gini katsayısı üzerindeki etkisi test edilmiştir. Elde edilen sonuçlar çerçevesinde, sosyal koruma yardımlarının Gini katsayısını istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönde etkilediğini, yani sosyal harcamalardaki artışın gelir adaletsizliğindeki derinleşmeyi azaltıcı etkisi olduğunu ortaya koymuştur. Çalışmadaki ikinci modelde ise sağlık yardımları, aile yardımları, dul ve yetim yardımları, yaşlılık yardımları ve engelli yardımlarından oluşan genel sosyal koruma yardımlarının alt bileşenleri ayrı ayrı ele alınmış ve bu değişkenlerin Gini katsayısı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Yapılan inceleme sonuçlarına göre, sağlık yardımları, aile yardımları ve dul-yetim yardımları gelir dağılımında adaleti sağlayıcı yani gelir eşitsizliğini iyileştirici yönde anlamlı etki göstermektedir. Bu alt bileşenlerden aile yardımlarının gelir dağılımında adaletin sağlanmasına en güçlü katkıyı sağladığı belirlenmiştir. Buna karşılık, alt bileşenlerden yaşlılık yardımları gelir eşitsizliğini arttırıcı yönde bir etkisi bulunmuş, engelli yardımlarının da gelir eşitsizliği üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Analizlerin sonucu, sosyal koruma yardımlarının gelir dağılımını iyileştirme potansiyelini sadece toplam düzeyde değil, alt bileşenler bazında da ortaya koymaktadır. Çalışmanın literatüre katkısı, sosyal koruma yardımlarının alt bileşenlerini ayrı ayrı değerlendirerek, hangi alt bileşenin Gini katsayısını azaltmada daha etkin bir rol oynadığını göstermesidir. Bunun sonucunda sosyal koruma yardımları politikalarının tasarımında ve uygulanmasında, kaynakların en verimli şekilde yönlendirilmesine yönelik ampirik kanıtlar sunulmaktadır.
Özet (Çeviri)
Income inequality, namely the unequal distribution of income, emerges as a significant global problem not only in less developed and developing countries but also in countries with advanced economies. For this reason, revealing the effects of social protection benefits on income inequality is of great importance in terms of both academic literature and the planning and implementation of fiscal policies. In this study, the effect of social protection expenditures on income inequality in 21 selected OECD countries was examined using the panel data analysis method for the period between 2008 and 2021. In the analysis conducted in the study, the Gini coefficient was used as the dependent variable to represent income inequality, while social protection benefits were used as the independent variable. One of the distinctive aspects of this study is that the analysis was carried out using two different models. In the first model established, the effect of social protection benefits on the Gini coefficient at the total level was tested. Within the framework of the results obtained, it was revealed that social protection benefits have a statistically significant and negative effect on the Gini coefficient, indicating that an increase in social expenditure reduces the deepening of income inequality. In the second model of the study, the subcomponents of general social protection benefits—comprising health benefits, family benefits, survivors' benefits, old-age benefits, and disability benefits—were examined separately, and the effects of these variables on the Gini coefficient were analyzed. According to the results of the analysis, health benefits, family benefits, and survivors' benefits have a significant and positive effect in ensuring fairness in income distribution, that is, in improving income inequality. Among these subcomponents, family benefits were found to provide the strongest contribution to promoting equity in income distribution. In contrast, old-age benefits were found to have an inequality-increasing effect, while disability benefits were found to have no significant impact on income inequality. The results of the analysis reveal the potential of social protection benefits to improve income distribution not only at the aggregate level but also through their subcomponents. The contribution of this study to the literature lies in evaluating the subcomponents of social protection benefits separately and demonstrating which subcomponent plays a more effective role in reducing the Gini coefficient. Consequently, it provides empirical evidence for directing resources in the most efficient manner in the design and implementation of social protection policies.
Benzer Tezler
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Çalışmaya teşvik mi, bağımlılık mı? OECD ülkelerinde sosyal yardım politikalarının istihdam etkisi
Work incentives or dependency? Employment effects of social assistance policies in OECD countries
SELEN PESEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MaliyeZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET AVCI
- Gelişmekte olan ülkelerin dış borç sorunu ve Türkiye'nin dış borçları
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA KARAGÖZ
- 1929-1980 arası dünya ekonomi krizlerinin, Türkiye ve diğer az gelişmiş ülkelerin kalkınma stratejilerine etkileri
Başlık çevirisi yok
CENGİZ YAVİLİOĞLU
- Seçilmiş OECD ülkeleri ve Türkiye'de geçici koruma statüsü verilen göçmenlere yönelik sosyal entegrasyon politikaları: Genç nüfus açısından karşılaştırmalı bir analiz
Social integration policies for immigrants granted temporary protection status in selected OECD countries and Turkey: A comparative analysis in terms of the youth population
AHMET İŞCİ
Doktora
Türkçe
2023
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriKocaeli ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDÜLKADİR ŞENKAL