Geri Dön

Tip 2 diyabet tanılı yaşlı bireylerde olası sarkopeni varlığı ile beslenme durumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Assessment of the relationship between possible sarcopenia and nutritional status in elderly individuals with Type 2 diabetes mellitus

  1. Tez No: 984110
  2. Yazar: GÜLSÜM ÇELİK
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. YALÇIN HACIOĞLU, DR. SİNEM ÖZDEMİR
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Yaşlı Diyabetik Bireyler, Sarkopeni, Olası Sarkopeni, Beslenme Durumu, GNRI, MNA-SF, SARC-F, El Kavrama Gücü, Fiziksel Aktivite, Older Adults with Diabetes, Sarcopenia, Probable Sarcopenia, Nutritional Status, GNRI, MNA-SF, SARC-F, Handgrip Strength, Physical Activity
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Sarkopeni, yaşlanma ile birlikte kas gücü ve fiziksel performansta azalma ile seyreden; yaşlı bireylerde fonksiyonel kapasiteyi, yaşam kalitesini ve sağlık sonuçlarını olumsuz etkileyen önemli bir geriyatrik sendromdur. Tip 2 diyabet ise kronik inflamasyon, insülin direnci ve metabolik bozukluklar yoluyla sarkopeni riskini artıran başlıca klinik durumlardan biridir. Bu süreçte beslenme durumu ve fiziksel aktivite düzeyi kritik belirleyiciler olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, 65–75 yaş arası Tip 2 diyabet tanılı bireylerde olası sarkopeni varlığı ile beslenme durumu arasındaki ilişkiyi değerlendirmek ve özellikle GNRI ile MNA-SF gibi nütrisyonel değerlendirme araçlarının sarkopeniyi öngörme gücünü incelemektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tasarıma sahip bu çalışma, 15 Mayıs–14 Temmuz 2025 tarihleri arasında İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği ve Dahiliye polikliniklerine başvuran toplam 123 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri ile son üç ay içinde yapılmış laboratuvar sonuçları kayıt altına alınmıştır. Olası sarkopeni değerlendirmesi SARC-F anketi ve el kavrama gücü (HGS) ölçümü ile yapılmış; SARC-F ≥4 ve el kavrama gücünün cinsiyete göre düşük olması durumunda katılımcılar“olası sarkopeni”olarak sınıflandırılmış, uyumsuz test sonuçları çalışma dışı bırakılmıştır. Beslenme durumu GNRI, MNA-SF, 24 saatlik besin tüketim kaydı ve ilgili laboratuvar parametreleri ile değerlendirilmiştir. Fiziksel aktivite düzeyi IPAQ-SF formu kullanılarak MET-dakika/hafta cinsinden hesaplanmıştır. Veriler SPSS 29.0 programı ile analiz edilmiş; gruplar arası karşılaştırmalarda uygun şekilde T testi, Mann-Whitney U testi, Ki-Kare testi, Fisher Exact testi ve Fisher Freeman Halton testi kullanılmıştır. Olası sarkopeni ile ilişkili faktörler univariate ve multivariate lojistik regresyon analizleri ile incelenmiş; anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalamaları iki grup arasında benzer bulunmuştur. Cinsiyet ve eğitim düzeyi olası sarkopeni ile ilişkili görünse de yaşam tarzı özellikleri açısından fark saptanmamıştır. Klinik değişkenler içinde yalnızca hipertansiyon ve polifarmasi anlamlı ilişki göstermiştir. Laboratuvar değerlendirmesinde hemoglobin, hematokrit ve kreatinin düzeyleri sarkopeni olmayan grupta daha yüksek olup anlamlıdır. Antropometrik ölçümlerde, olası sarkopeni grubunda beden kitle indeksi ve yağ yüzdesi daha yüksek, kas kütlesi ise daha düşük bulunmuştur. Fiziksel aktivite değerlendirmesinde sarkopeni olmayan grubun IPAQ toplam MET değeri anlamlı derecede daha yüksek, günlük oturma süresi ise daha kısadır. Beslenme analizinde, sarkopeni olmayan bireylerde günlük enerji, protein, yağ, karbonhidrat ve lif alımlarının mutlak (gram) değerleri daha yüksek bulunmuş; makro besin yüzdesel dağılımlarında ise anlamlı fark saptanmamıştır. MNA-SF puanları sarkopeni olmayan grupta daha yüksek olmasına rağmen MNA-SF kategorileri ve GNRI sınıflamaları arasında anlamlı farklılık görülmemiştir. Univariate analizlerde birçok değişken olası sarkopeni ile ilişkili görünse de, çok değişkenli lojistik regresyon analizlerinde yalnızca fiziksel aktivite düzeyi (IPAQ toplam MET) olası sarkopeniyi bağımsız olarak yordayan değişken olarak kalmıştır. GNRI ve MNA-SF modellerde bağımsız katkı sağlamamıştır. Sonuç: Bu çalışma, 65–75 yaş arası Tip 2 diyabet tanılı bireylerde olası sarkopeni varlığının özellikle düşük fiziksel aktivite düzeyi, yüksek beden kitle indeksi, düşük kas kütlesi ve yüksek yağ yüzdesi ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Günlük enerji ve makro besin alımlarının sarkopeni olmayan grupta daha yüksek olmasına rağmen, GNRI ve MNA-SF'nin sarkopeniyi bağımsız olarak öngöremediği belirlenmiştir. Çok değişkenli analizlerde yalnızca fiziksel aktivitenin bağımsız belirleyici olması, yaşlı diyabetik bireylerde sarkopeni riskinin azaltılmasında düzenli fiziksel aktivitenin artırılması, hareketsizliğin azaltılması ve beslenme izleminin bütüncül bir yaklaşımla sürdürülmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Özet (Çeviri)

Objective: Sarcopenia is a major geriatric syndrome characterized by age-related declines in muscle strength and physical performance, leading to reduced functional capacity, impaired quality of life, and adverse health outcomes in older adults. Type 2 diabetes increases the risk of sarcopenia through mechanisms involving chronic inflammation, insulin resistance, and metabolic alterations. Nutritional status and physical activity level play critical roles in this process. The primary aim of this study was to evaluate the relationship between probable sarcopenia and nutritional status in individuals aged 65–75 years with type 2 diabetes, and to examine the predictive value of nutritional assessment tools such as GNRI and MNA-SF for sarcopenia. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted with 123 participants who presented to the Family Medicine and Internal Medicine outpatient clinics of Istanbul Training and Research Hospital between May 15 and July 14, 2025. Sociodemographic characteristics and laboratory results obtained within the last three months were recorded. Probable sarcopenia was assessed using the SARC-F questionnaire and handgrip strength (HGS). Participants with SARC-F ≥4 and sex-specific low handgrip strength were classified as having probable sarcopenia, while those with discordant test results were excluded. Nutritional status was evaluated using GNRI, MNA-SF, a 24-hour dietary recall, and relevant laboratory parameters. Physical activity level was assessed with the IPAQ-SF and expressed in MET-minutes/week. Data were analyzed using SPSS 29.0. Group comparisons were performed using the T-test, Mann-Whitney U test, Chi-square test, Fisher Exact test, and Fisher-Freeman-Halton test. Factors associated with probable sarcopenia were examined through univariate and multivariate logistic regression analyses, with statistical significance set at p<0.05. Results: Mean age did not differ between groups. Although sex and educational level appeared associated with probable sarcopenia, lifestyle characteristics did not differ significantly. Among clinical variables, only hypertension and polypharmacy showed significant associations. Hemoglobin, hematocrit, and creatinine levels were significantly higher in individuals without sarcopenia, while other biochemical markers did not differ. Anthropometric assessments revealed that individuals with probable sarcopenia had higher body mass index and body fat percentage but lower muscle mass. The non-sarcopenic group had significantly higher IPAQ total MET values, whereas sitting time was longer in the sarcopenic group. In dietary assessments, daily intake of energy, protein, fat, carbohydrates, and fiber (grams/day) was significantly higher in the non-sarcopenic group; however, macronutrient percentage distributions did not differ. Although MNA-SF scores were higher in the non-sarcopenic group, MNA-SF categories and GNRI classifications showed no significant differences between groups. Although numerous variables appeared associated with probable sarcopenia in univariate analyses, multivariate logistic regression identified physical activity level (IPAQ total MET) as the only independent predictor. GNRI and MNA-SF did not contribute independently to the models. Conclusion: This study demonstrated that probable sarcopenia in individuals aged 65–75 years with type 2 diabetes is associated with lower physical activity levels, higher body mass index, reduced muscle mass, and increased body fat percentage. Despite higher absolute nutrient intakes in the non-sarcopenic group, GNRI and MNA-SF did not independently predict probable sarcopenia. Physical activity emerged as the sole independent determinant, underscoring the importance of promoting regular physical activity, reducing sedentary behavior, and maintaining comprehensive nutritional monitoring to reduce sarcopenia risk in older adults with diabetes.

Benzer Tezler

  1. Diyabetes mellitus tanılı hastalarda eşlik eden kronik böbrek hastalığının perirenal yağ kalınlığı ile ilişkisi

    The assocation between perirenal fat thickness and chronic kidney disease in patients with Diyabetes mellitus

    MEDİHA HEJA BAKIŞKAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    NefrolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜLAY YILMAZ

  2. Development of mirna biomarkers for the differentiation between gingivitis and periodontitis: A pilot study

    Gingivitis ve periodontitis ayrımı için mirna biyobelirteçlerinin geliştirilmesi: Pilot çalışma

    DHAFIR LATIEF FAYADH FAYADH

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    BiyokimyaSüleyman Demirel Üniversitesi

    Kimya Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA CALAPOĞLU

  3. Tip-2 diyabet tanılı hastalarda glisemik kontrol durumu ile SCORE2-Diyabet risk testi sonuçları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the assosication between gylcemic control status and SCORE2-Diabetes risk test results in patients with type 2 diabetes

    SARA ATEŞ ÇELİK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA

  4. Tip 2 diabetes mellitus tanılı hastalarda serum ve tükürük phoenixin seviyelerinin araştırılması

    The investigation of serum and saliva phoenixin levels in patients with TYPE 2 diabetes mellitus

    BURAK MUHAMMED ÖZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    İç HastalıklarıFırat Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. KADER UĞUR

  5. Metabolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer (MAFLD) tanılı diyabetik ve nondiyabetik bireyler arasında BARD skoru ve karaciğer dalak atenüasyon oranlarının karşılaştırılması

    Comparison of BARD score and liver-spleen attenuation ratio between diabetic and non-diabetic individuals with metabolic dysfunction-associated fatty liver disease (MAFLD)

    MERVE AKBULUT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. YALÇIN HACIOĞLU

    DR. İSMAİL GÖKHAN KALAYCI