Exploring multisensory biophilic design as a salutogenicintervention to enhance mood of older adults with dementia
Demanslı yaşlı yetişkinlerin ruh halini iyileştirmek için salutojenik bir müdahale olarak çok duyulu biyofilik tasarımın incelenmesi
- Tez No: 984064
- Danışmanlar: PROF. DR. YASEMİN AFACAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İç Mimari ve Dekorasyon, Interior Design and Decoration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi
- Enstitü: Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, kapalı mekân bitkileri, gün ışığı, ortam doğa sesleri ve doğa görselleri gibi doğa temelli müdahaleleri kullanarak biyofilik tasarımın, gündüz bakım ortamlarında demanslı yaşlı bireylerin duygu durumuna etkisini salutogenik bir yaklaşım çerçevesinde incelemektedir. Araştırma, Pakistan'ın Lahor kentinde Alzheimer's Pakistan gündüz bakım merkezinin etkinlik odasında gerçekleştirilmiştir. Çalışma, çevresel koşullar (iç mekân bitkileri, gün ışığı, doğa görselleri ve ortam doğa sesleri) ile görev/etkinlik türünü (rutin etkinlikler ve doğa temelli etkinlikler) birleştiren on deneysel koşuldan oluşan karma yöntemli bir tasarım kullanmıştır. Başlangıç duygu durumu profillerini belirlemek için Alzheimer Hastalığı ve İlişkili Demans Ölçeği uygulanmış; ardından her deneysel koşulda demanslı katılımcıların (n = 9) etkinlik öncesi ve sonrası duygu durumu, Smiley Faces Mood Assessment Scale (SFAS) ile ölçülmüştür. Nicel sonuçlarda istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmamakla birlikte, doğal ögeler ve doğa temelli etkinlikler içeren koşulların, başlangıç ortamlarına kıyasla daha olumlu duygu durumu eğilimleri gösterdiği görülmüştür. Nitel veriler ise sağlık personeli ve bakım verenlerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmış; bireysel farklılıkların, bilişsel ve duyusal gerilemenin ve kontrol edilemeyen çevresel etkenlerin katılımcıların duygu durumunu etkilediğini ortaya koymuştur. Bulgular, düşük maliyetli doğa temelli biyofilik müdahalelerin demans gündüz bakım ortamlarına entegre edilerek yaşlı bireylerin duygu durumu ve iyi oluşunu destekleyebileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis investigates the impact of biophilic design, using nature-based interventions such as indoor plants, daylight, ambient nature sounds, and nature's imagery, as a salutogenic approach on the mood of older adults with dementia in daycare settings. The study took place in the activity room of Alzheimer's Pakistan's daycare center in Lahore, Pakistan. The study used a mixed-methods design with ten experimental conditions combining environmental conditions (indoor plants, daylight, ambient nature sounds and nature's imagery) and task performance (regular vs. nature-based activities). The Alzheimer's Disease and Related Dementia Scale (AD-RD) was used to gather baseline mood profiles, followed by the Smiley Faces Mood Assessment Scale (SFAS) administered to gather pre-post activity mood outcomes of participants with dementia (n = 9), in each experimental condition. Although quantitative differences were not statistically significant, conditions that included natural elements and nature-based activity showed more positive mood trends than baseline settings. Qualitative data were gathered through semi-structured interviews with healthcare staff and caregivers indicating that individual differences, sensory and cognitive decline, and uncontrolled environmental factors influenced participants' mood. The study suggests that low-cost, nature-based, biophilic interventions can be integrated into dementia daycare environments to support the mood and well-being of older adults with dementia.
Benzer Tezler
- Çok duyulu teknoloji bağlamında yaşanan marka deneyiminin tüketicinin algıladığı lüks marka değeri ve lüks marka gücüne etkisi
The impact of multisensory technologies on brand experience, consumer perceived luxury brand value, and luxury brand power
SERRA ÖZSOY KARAGÜLLE
Doktora
Türkçe
2025
İşletmeİzmir Demokrasi Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEVDET ALPTEKİN KAYALI
- Investigating the influence of olfactory stimuli on aesthetic pleasure evaluation in interiors
İç mekanlarda koku uyaranlarının estetik memnuniyet değerlendirmesi üzerindeki etkisinin araştırılması
ZEYCA ÖRER SÖĞÜT
Doktora
İngilizce
2024
İç Mimari ve DekorasyonÇankaya Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜLER UFUK DEMİRBAŞ
- Kentsel tasarımda ses ve mekan etkileşimi: Mekansal sesparametreleri ve görsel algı
The interaction of sound and space in urban design: Spatialsound parameters and visual perception
KÜBRA TÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM ERDEM KAYA
- Mimari çizimin görünmeyen içeriği ve eylemselliği
The hidden and actional context of architecturaldrawing
ÇAĞIN TANRIVERDİ ÇETİN
Doktora
Türkçe
2020
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FAZİLET YURDANUR DÜLGEROĞLU
- Exploring intergenerational shared reading of picturebooks with a focus on older adults: Art, design implications and strategies for wellbeing
Resimli kitapların kuşaklararası ortak okuma deneyiminin yaş almış bireyler odağında incelenmesi: İyi oluş için sanat, tasarım çıkarımları ve stratejileri
SERPİL KARAOĞLU
Doktora
İngilizce
2025
Güzel SanatlarKoç ÜniversitesiTasarım, Teknoloji ve Toplum Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ILGIM VERYERİ ALACA