Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların klinik özellikleri ile ebeveynin depresyon, anksiyete, stres düzeyi ve duygu düzenleme güçlüğü arasındaki ilişki
The relationship between the clinical characteristics of children with autism spectrum disorder and parental levels of depression, anxiety, stress, and difficulties in emotion regulation
- Tez No: 983954
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE METİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Anksiyete, Depresyon, Duygu Düzenleme Güçlüğü, Otizm Spektrum Bozukluğu, Stres, Anxiety, Depression, Difficulties in Emotion Regulation, Autism Spectrum Disorder, Stress
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışmamızda; otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanılı çocukların klinik özelliklerinin; ebeveynin ruhsal problemleri ve duygu düzenleme güçlükleri ile ilişkisinin, ebeveynin ruh sağlığı ölçümleri ve otizm kliniği arasındaki ilişkide ebeveyn duygu düzenleme güçlüklerinin olası rolünün araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Örneklemi OSB tanılı 3-15 yaş aralığındaki toplam 153 olgu ve anne oluşturdu. Sosyodemografik veri formu, Otizm Davranış Kontrol Listesi (ODKL), Güçler Güçlükler Anketi (GGA)-ebeveyn formu, Depresyon, Anksiyete, Stres Ölçeği-21 (DASÖ-21), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ) kullanıldı. Bulgular: Anne depresyon, anksiyete, stres puanları; ODKL-toplam ve GGA-toplam puanları ile pozitif korelasyon gösterdi. ODKL-toplam ve GGA-toplam puanları; DDGÖ-toplam puanı ile pozitif korele idi. Anne-depresyon puanı ile ODKL-toplam puanı arasındaki ilişkide; DDGÖ- farkındalık alt boyutunun, anne-anksiyete puanı ile ODKL-toplam puanı arasındaki ilişkide ise DDGÖ- kabul, farkındalık ve strateji alt boyutlarının moderatör olduğu saptandı. Anne-stres puanı ile ODKL-toplam puanı arasındaki ilişkide; DDGÖ-farkındalık ve strateji alt boyutları moderatör idi. Anksiyete puanı ve stres puanı ile GGA-toplam güçlük puanı arasındaki ilişkilerde sırasıyla; DDGÖ-kabul, dürtü, farkındalık ve strateji alt boyutları ve DDGÖ-kabul, dürtü, farkındalık ve strateji alt boyutlarının moderatör olduğu bulundu. Anne-stres puanı ile GGA-dikkat eksikliği/hiperaktivite puanı arasındaki ilişkide; DDGÖ-toplam puanının tam aracı rolü saptandı. Sonuç: Çalışmamızda annenin depresyon, anksiyete, stres semptomlarının otizmli çocuğun klinik belirtileriyle olan ilişkisini annenin duygu düzenleme güçlüğünün etkilediği hem düzenleyici hem aracı rolü olduğu gösterilmiştir. Ebeveynlerin ruh sağlığının otizm kliniğiyle yakından ilişkili olduğunu gösteren çalışmamız; ebeveyn ruh sağlığına yönelik müdahalelerin hem çocuk hem de ebeveyn için olumlu etkilerinin olabileceğine ve ebeveyn duygu düzenleme güçlüklerinin müdahalelerin önemli bir hedefi olması gerektiğine işaret etmiştir.
Özet (Çeviri)
Objective: In this study, we aimed to investigate the relationship between the clinical characteristics of children diagnosed with autism spectrum disorder (ASD) and parental psychological problems and difficulties in emotion regulation, as well as the potential role of parental emotion regulation difficulties in the association between parental mental health measures and the severity of autism symptoms. Material and Methods: The sample consisted of a total of 153 cases aged 3–15 years diagnosed with ASD and their mothers. The Sociodemographic Data Form, Autism Behavior Checklist (ABC), Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ)–parent form, Depression Anxiety Stress Scale-21 (DASS-21), and Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS) were administered. Results: Maternal depression, anxiety, and stress scores showed positive correlations with ABC-total and SDQ-total scores. ABC-total and SDQ-total scores were positively correlated with the DERS-total score. In the relationship between maternal depression score and ABC-total score, the DERS-awareness subscale was identified as a moderator, while in the relationship between maternal anxiety score and ABC-total score, the DERS-acceptance, awareness, and strategies subscales acted as moderators. In the relationship between maternal stress score and ABC-total score, the DERS-awareness and strategies subscales were moderators. In the relationships between anxiety and stress scores and the SDQ-total difficulties score, the DERS-acceptance, impulse, awareness, and strategies subscales were found to be moderators. A full mediating role of the DERS-total score was identified in the relationship between maternal stress score and the SDQ-attention deficit/hyperactivity score. Conclusion: Our study demonstrated that mothers' difficulties in emotion regulation influence the association between maternal depression, anxiety, and stress symptoms and the clinical manifestations of children with autism, playing both moderating and mediating roles. Highlighting the close relationship between parental mental health and autism symptomatology, our findings suggest that interventions targeting parental mental health may have beneficial effects for both the child and the parent, and that parental emotion regulation difficulties should be considered an important focus of such interventions.
Benzer Tezler
- İnflamatuar bağırsak hastalığı tanısıyla takip edilen çocukların COVİD-19 pandemisi sürecinde geliştirdikleri duygu-durum değişikliği ve uyku bozukluklarının değerlendirilmesi
Evaluation of mood changes and sleep disorders developed BY children followed up with the diagnosis of inflammatory bowel disease during the COVİD-19 pandemic
OZAN HİRA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SADIK SAMİ HATİPOĞLU
- Kahramanmaraş merkezli deprem sonrası otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda duygusal/davranışsal sorunlar ile annelerinin anksiyete, depresyon düzeyleri ve başa çıkma tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of emotional and behavioral problems in children with autism spectrum disorder and their mothers' anxiety, depression levels, and coping attitudes after the earthquake centered in Kahramanmaras
KEVSER YENİCİL DAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE ALTUN
- Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerin hastalık şiddeti ile ebeveyn yaşam kalitesi, ebeveyn tükenmişliği ve ebeveyn depresyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between disease severity and parental quality of life, parental burnout and parental depression of children and adolescents diagnosed with autism spectrum disorder
İBRAHİM ALPEREN CAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAGİHAN CEVHER BİNİCİ
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ve özgül öğrenme bozukluğu olan çocuklarda duygusal yüz ifadelerini tanıma, sosyal-empati becerileri ve bunların ebeveyn sosyal beceri ve depresyon düzeyleri ile ilişkisi
Recognition of emotional face expressions, social-empathic skills and their association with their parent social skills and depression levels in children with attention deficit and hyperactivity disorder and specific learning disorder
SEVDA HIZARCI BULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriKaradeniz Teknik ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SAMİYE ÇİLEM BİLGİNER
- Otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocuk ve ergen bireylerde akran zorbalığı ve ilişkili özelliklerin değerlendirilmesi
Evaluation of peer bullyi̇ng and related characteristics in children and adolescent individuals with autism spectrum disorders
YAĞMUR GÜNDÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT COŞKUN