Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların HPV hakkındaki farkındalıklarının ve HPV aşılanmasına ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi

Evaluation of awareness of HPV and attitudes toward HPV vaccination among patients applying to a family medicine outpatient clinic

PDF İndir

Tez No: 983789
Yazar: NACİYE ALP
Danışmanlar: DOÇ. DR. FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ
Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
Anahtar Kelimeler: HPV, HPV farkındalığı, HPV endişesi, HPV aşılama tutumları, HPV, HPV awareness, HPV concern, HPV vaccination attitudes
Yıl: 2025
Dil: Türkçe
Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
Enstitü: Konya Şehir Hastanesi
Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 18–49 yaş arası kadın hastaların, HPV hakkındaki farkındalık düzeylerini ve HPV aşısına yönelik tutumlarını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, Konya Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'nde, 01 Nisan 2025 – 30 Haziran 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Tüm katılımcılara sosyodemografik veri formu, Human Papilloma Virüs Enfeksiyonu ve Aşılamasına İlişkin Sağlık İnanç Modeli Ölçeği, Human Papilloma Virüs Farkındalık ve Endişe Düzeyi Ölçeği uygulanmıştır. Araştırma sonucu elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 22.0 paket programı ile analiz edildi. Bulgular: Çalışmaya 309 kadın dahil edilmiştir. Katılımcıların yaş ortancası 30 (27–37) yıl olup HPV aşılanma oranı %10,0; çocuklara HPV aşısı yapılma oranı %0,9 olarak saptanmıştır. Katılımcıların %57,9'u gelecekte HPV aşısı yaptırmayı düşündüğünü bildirmiştir. HPVEAİSİM alt boyutlarından ortancalar yarar algısında 3,0 (2,0–3,0), duyarlılık algısında 2,5 (2,0–3,0), ciddiyet algısında 3,0 (2,5–3,5), engel algısında 2,2 (1,8–2,6) olarak bulunmuştur. HPV-FEÖ alt boyutlarından ortancalar sağlığından endişelenmede 20 (17–22), dışlanmaktan endişelenmede 9 (7–11), farkındalık durumunda 14 (13–16) ve toplam puanda 43 (38–47) olarak saptanmıştır. Yaş ≤30 olan kadınlarda yarar, duyarlılık ve ciddiyet algıları daha yüksek (p<0,001), engel algısı ise daha düşüktür (p<0,001). Bekâr kadınlarda yarar, duyarlılık ve ciddiyet algıları daha yüksek (p<0,001); engel algısı daha düşüktür (p=0,022). Sağlığından endişe (p=0,018), farkındalık (p=0,013) ve toplam puan (p<0,001) da bekârlarda daha yüksektir. Üniversite ve üzeri eğitim düzeyinde yarar, duyarlılık, ciddiyet ve farkındalık puanları daha yüksek (p<0,001); engel algısı daha düşüktür (p=0,005). Çalışanlarda yarar (p<0,001), duyarlılık (p=0,028) ve farkındalık (p=0,023) puanları daha yüksek olup engel algısı çalışmayanlarda daha yüksektir (p=0,012). Çocuğu olmayan kadınlarda yarar, duyarlılık ve ciddiyet algıları (p<0,001) daha yüksek; engel algısı daha düşüktür (p<0,001). Farkındalık (p=0,015) ve HPV-FEÖ toplam puanları (p=0,017) da çocuksuzlarda yüksektir. Aşı yaptırmayı düşünenlerde yarar, duyarlılık ve ciddiyet algıları (p<0,001) daha yüksek; engel algısı daha düşüktür (p<0,001). Aynı grupta sağlığından endişe, farkındalık ve HPV-FEÖ toplam puanları da daha yüksektir (p<0,001). Korelasyon analizinde yarar, duyarlılık ve ciddiyet algıları arasında pozitif ilişki bulunmuş (p<0,001); engel algısında bu boyutlarla negatif ilişkili saptanmıştır (p<0,001–p=0,020). HPV-FEÖ toplam puanı yarar, duyarlılık, ciddiyet, sağlıktan endişe, dışlanma ve farkındalıkla pozitif (p<0,001); engel algısıyla negatif ilişkili bulunmuştur (p=0,019). Sonuç: Bu çalışma, HPV aşılanma oranlarının düşük olmasına rağmen kadınların yarısından fazlasının gelecekte aşıya olumlu yaklaştığını göstermiştir. Genç, bekâr, eğitimli, çalışan ve çocuksuz kadınlarda yarar–duyarlılık–ciddiyet algıları daha yüksek, engel algısı daha düşüktür. Aşı yaptırmayı düşünenlerde hem sağlık inancı hem de HPV farkındalık ve endişe puanlarının anlamlı biçimde yüksek olması, bilgi ve risk algısının aşılama isteğini güçlendirdiğini ortaya koymuştur. Genel olarak, HPV'ye ilişkin olumlu sağlık inançları ve farkındalığın artması aşı kabulüyle yakından ilişkilidir.

Özet (Çeviri)

Objective: This study aimed to evaluate the awareness levels regarding Human Papillomavirus (HPV) and attitudes toward HPV vaccination among women aged 18–49 years who presented to a Family Medicine outpatient clinic. Materials and Methods: The research was conducted at the Konya City Hospital Family Medicine Outpatient Clinic between 1 April 2025 and 30 June 2025. All participants completed a sociodemographic data form, the Health Belief Model Scale for Human Papillomavirus and its Vaccination (HBMS-HPVV), and Human Papillomavirus Awareness and Concern Scale (HPV-ACS). Data were analyzed using the SPSS 22.0 statistical package. Results: A total of 309 women were included. The median age was 30 (27–37) years. The HPV vaccination rate was 10.0%, and the rate of HPV vaccination in children was 0.9%. Overall, 57.9% of participants reported that they would consider receiving HPV vaccination in the future. Median scores of the Health Belief Model Scale for Human Papillomavirus and its Vaccination subscales were: perceived benefits 3.0 (2.0–3.0), perceived susceptibility 2.5 (2.0–3.0), perceived severity 3.0 (2.5–3.5), and perceived barriers 2.2 (1.8–2.6). Median scores of the Human Papillomavirus Awareness and Concern Scale were: concern about health 20 (17–22), concern about exclusion 9 (7–11), awareness status 14 (13–16), and total score 43 (38–47). Women aged ≤30 years had higher perceived benefits, susceptibility, and severity (p<0.001) and lower perceived barriers (p<0.001). Single women had higher perceived benefits, susceptibility, and severity (p<0.001) and lower perceived barriers (p=0.022). They also had higher concern about health (p=0.018), awareness status (p=0.013), and total HPV-ACS scores (p<0.001). University-level education was associated with higher perceived benefits, susceptibility, severity, and awareness status (p<0.001) and lower perceived barriers (p=0.005). Working women showed higher perceived benefits (p<0.001), susceptibility (p=0.028), and awareness status (p=0.023), while perceived barriers were higher among non-working women (p=0.012). Women without children had higher perceived benefits, susceptibility, and severity (p<0,001), and lower perceived barriers (p<0.001). Awareness status (p=0.015) and total HPV-ACS scores (p=0.017) were also higher in this group. Women who were considering vaccination had higher perceived benefits, susceptibility, and severity (p<0.001), as well as lower barriers (p<0.001). They also had higher concern about health, awareness status, and total HPV-ACS scores (p<0.001). Correlation analysis showed positive associations among perceived benefits, susceptibility, and severity (p<0.001). Perceived barriers were negatively correlated with all three subscales (p<0.001–p=0.020). Total HPV-ACS score was positively correlated with perceived benefits, susceptibility, severity, concern about health, concern about exclusion, and awareness status (all p<0.001) and negatively correlated with perceived barriers (p=0.019). Conclusion: Despite low HPV vaccination rates, over half of the participants expressed willingness to be vaccinated in the future. Younger, single, educated, working, and childless women demonstrated stronger perceptions of benefit, susceptibility, and severity, alongside lower perceived barriers. Higher health belief scores and greater HPV awareness and concern among those considering vaccination suggest that knowledge and risk perception significantly influence vaccination intention. Overall, strengthened positive health beliefs and increased awareness appear closely associated with higher HPV vaccine acceptance.

Benzer Tezler

Tez No
461611
Bir üniversite hastanesi aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların erişkin aşıları hakkındaki farkındalıklarının ve mevcut erişkin aşılanma durumlarının tespiti ve değerlendirilmesi
Detection and evaluation of awareness and present situations of adult vaccinations of patients attending to a university hospital family medicine outpatient clinics
HİLAL CANDAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile Hekimliği Ankara Üniversitesi
Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞE SELDA TEKİNER
Tez No
891050
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran bireylerin human papilloma virüs enfeksiyonu ve human papilloma virüs aşısı hakkındaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge levels of individuals applying to zonguldak Bülent Ecevit University family Medicine polyclinic about human papilloma virus infection and human papilloma virus vaccine
TUĞÇE ABACI ACAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile Hekimliği Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL AKTUNÇ
Tez No
466886
Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların kanser taramaları konusunda bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes and behaviors about cancer screening of patients attending family medicine polyclinic
HAKAN TEKPINAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile Hekimliği Sağlık Bilimleri Üniversitesi
Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ZEYNEP AŞIK
Tez No
663436
Aile hekimliği polikliniğine başvuran yetişkin hastaların kanser taramaları hakkında bilgi, tutumlarının değerlendirilmesi ve sağlık okuryazarlığı ile ilişkisinin incelenmesi / assesment of the knowledge and attıtudes about cancer screenıng of adult patıents applıed to famıly medıcıne clınıc and revıew of relatıonshıp wıth health lıteracy
Assesment of the knowledge and attitudes about cancer screening of adult patients applied to family medicine clinic and review of relationship with health literacy
KÜBRA SUBAŞI ASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile Hekimliği Sağlık Bilimleri Üniversitesi
Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ÖZGE TUNCER
Tez No
522841
Kolposkopi yapılan hastaların HPV hakkındaki bilgi düzeyleri, kolposkopi öncesi anksiyete skorunun belirlenmesi
The level of knowledge about JPV in patients with colposcopy, determination of anxiety score before colposcopy
SERAP HAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Kadın Hastalıkları ve Doğum Sağlık Bilimleri Üniversitesi
DOÇ. DR. FULYA KAYIKÇIOĞLU

Geri Dön