XVI.- XVII. yüzyıl Osmanlı kitap ciltleri (İstanbul ve Kahire örnekleri)
The bookbindings of the Ottoman Empire in the 16th-17th centuries (Examples from Istanbul and Cairo)
- Tez No: 983686
- Danışmanlar: PROF. DR. SULTAN MURAT TOPÇU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Osmanlı Dönemi, Kitap Cilt Sanatı, Kahire, İstanbul, XVI.–XVII. yüzyıllar, Ottoman Period, Bookbinding Art, Cairo, Istanbul, 16th and 17th Centuries
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, XVI. ve XVII. yüzyıllarda Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı başkent İstanbul ve Mısır eyaletinin merkezi Kahire'deki muhtelif kütüphanelerde bulunan kitap cilt sanatını incelemeyi amaçlamaktadır. İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti olarak kültürel ve sanatsal açıdan büyük bir öneme sahipken, Kahire de önemli bir eyalet merkezi olarak benzer bir kültürel etkiyi sürdürmüştür. Çalışmada, Mısır'daki beş farklı koleksiyondan derlenen 123 cilt örneği incelenmiştir. Bu örnekler, kitap cilt sanatının gelişimini ve İstanbul ile Kahire arasındaki sanatsal etkileşimi ortaya koymaktadır. Araştırma, Mısır'daki cilt sanatının evrimini kullanılan malzemeler, teknikler ve bezeme özellikleriyle birlikte ele alır. Özellikle iki şehir arasındaki benzerlikler, dönemin ortak sanat anlayışını yansıtmaktadır. Mısır'da kitap cilt sanatları, Antik dönemden Osmanlı dönemine kadar tekniklerde ve malzemelerde süreklilik göstermiş, kültürel yapıya bağlı olarak farklı etkiler kazanmıştır. Memlûk döneminde cilt sanatı altın çağını yaşamış, bu birikim Osmanlı döneminde İstanbul üslubuyla birleşerek yeni bir üsluba dönüşmüştür. Bu araştırma, kitap ve cilt sanatını Mısır bağlamında detaylı olarak ele alarak Türkiye literatüründeki boşluğa katkı sunmayı amaçlamaktadır. Mevcut çalışmalar sınırlı kalmış, bazı alanlarda yanlış değerlendirmeler yapılmıştır. Sonuç olarak, Kahire ve İstanbul örnekleri arasındaki benzerlikler Osmanlı cilt sanatının ortak özelliklerini ortaya koyarken, bu alandaki bilgi eksikliklerinin giderilmesi için yeni araştırmalara ihtiyaç duyulduğu anlaşılmaktadır.
Özet (Çeviri)
This dissertation aims to examine the art of bookbinding in manuscript works preserved in various libraries in Istanbul, the capital of the Ottoman Empire, and Cairo, the capital of the Egyptian province, during the 16th and 17th centuries. While Istanbul held significant cultural and artistic importance as the imperial center, Cairo also maintained its cultural and intellectual influence as a major provincial capital. The research analyzes 123 bookbinding examples selected from five different collections in Egypt, highlighting the development of bookbinding art and the artistic interaction between Istanbul and Cairo. The study explores the evolution of bookbinding in Egypt through materials, techniques, and decorative features, emphasizing the shared artistic tendencies observed between the two cities. In Egypt, the book and bookbinding arts demonstrate continuity in materials and techniques from Antiquity to the Ottoman period, while reflecting different cultural influences shaped by each era. During the Mamluk period, bookbinding reached its golden age, and this artistic legacy merged with the Istanbul style in the Ottoman period, resulting in a distinctive synthesis. The contribution of this research lies in its detailed examination of bookbinding art within the Egyptian context, providing a valuable addition to the limited Turkish literature on the subject. By comparatively analyzing examples from Cairo and Istanbul, the study reveals the common stylistic characteristics of Ottoman bookbinding art and underscores the need for further research to fill existing gaps in this field.
Benzer Tezler
- Nuruosmaniye Kütüphanesi`ndeki nadir yazma eser kapaklarının tasarımı
The Projects of the original manuscript covers at the Nuruosmaniye Library
SERRA GÜNEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
El SanatlarıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. İLHAMİ TURAN
- XVI. yüzyılda Osmanlı ve Babürlülerin gayr-i müslim politikaları
Non-muslim policies of the Ottomans and the Mughals in the 16th century
HAFIZ AAMIR ALI
- Osmanlı Üsküdar'ında bilginin toplumsallaşması XVI.-XVIII. yüzyıllar (Şer'iyye Sicilleri ışığında)
Socialization of knowledge in Ottoman Üskudar XVI.-XVIII. centuries: In the light of Court Records
ESRA MUHACIR
Doktora
Türkçe
2022
Tarihİstanbul ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET CANATAR
- Manisa Yazma Eser Kütüphanesi'nde bulunan XVI. XVII. yüzyıllara ait 19 adet yazma eserin tezyinatı
Illumination of 16th and 17th centuries'19 writing manuscripts which are found in Manisa Writing Manuscripts Library
ZÜLEYHA DEMİRAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
El SanatlarıAtatürk ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN ELİTOK
- 16.-17. yüzyıl tebriz halıları
Tabriz carpets from past to present
KÜBRA GÜL YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
El SanatlarıAtatürk ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE ASLIHAN EROGLU