Tarım sektöründe döngüsel ekonomi politikalarının uygulanabilirliği: Aydın ili süt sığırcılığı işletmeleri örneği
Applicability of circular economy policies in the agriculture sector: The case of Aydin province dairy farms
- Tez No: 983638
- Danışmanlar: PROF. DR. EMİNE OLHAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarımda sürdürülebilir üretim modellerine yönelik artan gereksinim, döngüsel ekonomi yaklaşımının tarımsal üretim sistemlerindeki uygulanabilirliğinin bilimsel olarak değerlendirilmesini gerekli kılmıştır. Süt sığırcılığı işletmelerinde bu yaklaşımın ölçülebilmesi amacıyla öncelikle döngüsellik kriterleri tanımlanmış, bu kriterler tematik boyutlar altında kategorize edilmiş ve bu yapı temel alınarak sektöre özgü bir döngüsellik ölçütü geliştirilmiştir. Araştırma, Aydın İli Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği'ne üye 3.536 işletme arasından Neyman optimum dağılımına göre seçilen 120 işletme ile yürütülmüş; veri toplama süreci yüz yüze anket yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. İşletmeler, sağmal inek sayılarına göre küçük, orta, büyük ve endüstriyel ölçekli olarak sınıflandırılmıştır. Döngüsellik düzeyi, süt sığırcılığı özelliklerine göre uyarlanmış bir ölçüt sistemi çerçevesinde; hayvan sağlığı ve refahı, toprak korunması, besin döngülerinin kapatılması ve emisyonlar, tarımsal mekanizasyon ve teknoloji ile bölgesel işbirliği ve kırsal kalkınma kategorilerinde değerlendirilmiştir. Analizde ağırlıklandırılmış puanlama sistemi kullanılmış, gruplar arası farklar parametrik olmayan testlerle belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, işletme ölçeği büyüdükçe döngüsellik performansının anlamlı biçimde arttığını göstermektedir. Küçük ve orta ölçekli işletmelerde altyapı, teknoloji ve bilgi eksikliklerinin döngüsellik uygulamalarının uygulanabilirliğini sınırladığı, buna karşılık büyük ve endüstriyel işletmelerde döngüsel uygulamaların daha sistemli biçimde yürütüldüğü tespit edilmiştir. Süt sığırcılığı genelinde döngüsellik düzeyinin düşük olması, özellikle kaynak kullanımının optimizasyonu ve atık yönetiminin iyileştirilmesi açısından önemli gelişim alanları bulunduğuna işaret etmektedir. Sonuç olarak, bu tez süt sığırcılığı işletmeleri için özgün bir döngüsellik ölçütü sunmakta, döngüsel ekonomi politikalarının sahadaki uygulanabilirliğinin arttırılması için küçük ve orta ölçekli işletmelere yönelik teknik destek, ortak altyapı modelleri, eğitim programları ve performans izleme mekanizmalarının güçlendirilmesini önermektedir.
Özet (Çeviri)
The growing need for sustainable production models in agriculture has highlighted the necessity of scientifically assessing the applicability of the circular economy approach within agricultural production systems. In order to measure this approach in dairy cattle enterprises, circularity criteria were first defined, categorized under thematic dimensions, and used to develop a sector specific circularity index. The study was conducted with a sample of 120 dairy farms selected from 3.536 members of the Cattle Breeders' Association of Aydin, using Neyman optimal allocation. Data were collected through face to face surveys, and enterprises were classified as small, medium, large, or industrial scale based on the number of lactating cows. Circularity performance was evaluated using a customized scoring framework adapted to dairy production characteristics, covering animal health and welfare, soil conservation, nutrient loop closure and emissions, agricultural mechanization and technology, as well as regional cooperation and rural development. A weighted scoring system was applied, and differences between farm scale groups were examined using non-parametric statistical tests. The findings indicate that circularity performance significantly increases with enterprise scale. Limitations in infrastructure, technology, and knowledge were found to restrict the implementation of circular practices in small and medium-scale farms, while larger and industrial enterprises demonstrated more systematic adoption of such practices. The overall low level of circularity across dairy farms suggests the need for substantial improvements, particularly in resource optimization and waste management. In conclusion, this thesis provides a novel circularity assessment framework tailored to dairy cattle enterprises and recommends strengthening technical support, shared infrastructure models, training programs, and performance monitoring mechanisms, particularly for small and medium-scale farms, to enhance the practical implementation of circular economy policies in the sector.
Benzer Tezler
- Green entrepreneurship as a driving force for the green economy: A case study on green entrepreneurship in Istanbul
Yeşil ekonominin itici gücü olarak yeşil girişimcilik: İstanbul'da yeşil girişimcilik üzerine bir vaka çalışması
ECE TURNA
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜZİN BAYCAN
- Türk-İngiliz siyasi ve ekonomik ilişkilerinin Türk turizmine yansımaları (1970-2010)
Reflections of Turkish-British political and economic relations on Turkish tourism (1970-2010)
MUHAMMET NİMET ÇAVUŞ
Doktora
Türkçe
2022
TarihAnkara ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECDET AYSAL
- A stress testıng framework for the Turkısh bankıng sector: an augmented approach
Türk bankacılık sektörü için bir stres testi çerçevesi: Bir genişletilmiş yaklaşım
BAHADIR ÇAKMAK
- Yeşil ekonomi ve sürdürülebilirlik persfektifinde yeşil finansmanın değerlendirmesi
Evaluation of green financing from the perspective of green economy and sustainability
AYKUT ÜNLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MaliyeKaradeniz Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KURTARAN
- An assessment of Uzbekistan's progress towards green economy
Özbekistan'ın yeşil ekonomiye yönde gelişiminin bir değerlendirilmesi
DINARA ADKHAMOVA
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Ekonomiİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ATIL AŞICI