Bilgi toplumu ve dijital dönüşüm: Teorik ve uygulamalı kanıtlar
Information society and digital transformation: Theoretical and applied evidence
- Tez No: 983629
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KOÇOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Bilim ve Teknoloji, Communication Sciences, Science and Technology
- Anahtar Kelimeler: Bilgi Toplumu, Dijital Dönüşüm, Bilgi ve İletişim Teknolojileri, İnsani Gelişim, Information Society, Digital Transformation, Information and Communication Technologies, Human Development
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzün dijital dönüşüm süreçleri ve bilgi toplumunun oluşumu, bilgi ve iletişim teknolojilerinin insan potansiyelinin gelişimine etkisinin bilimsel olarak değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Çalışma özgünlüğü, gelişmekte olan ülkelerde bilgi ve iletişim teknolojilerinin hem itici güç hem de kısıtlayıcı olarak sosyal ve ekonomik ilerlemede rol oynayabilmesinden kaynaklanmaktadır. Bu çalışma, bilgi toplumunun oluşumu ve dijital dönüşüm bağlamında bilgi ve iletişim teknolojilerinin (BİT) insani gelişim üzerindeki etkilerini teorik ve ampirik olarak incelemektedir. Teorik çerçeve Castells'in ağ toplumu, Porat'ın bilgi ekonomisi ve Sen'in yetenek yaklaşımı kuramlarına dayandırılmıştır. 1999-2022 yılları arasında 46 gelişmekte olan ülkenin verileri kullanılarak, panel kantil regresyon yöntemi ile kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla, BİT göstergelerinin (mobil abone sayısı, internet kullanımı), temel altyapı değişkenlerinin (elektrik erişimi) ve eğitimde cinsiyet eşitliğinin İnsani Gelişim Endeksi (İGE) üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Bulgular internet ve mobil iletişim erişiminin, elektrik altyapısının ve eğitim fırsatlarının İGE üzerinde, özellikle dijital gelişmişlik düzeyi daha yüksek ülkelerde, istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif etkiler yarattığını ortaya koymuştur. Çalışma, dijital uçurumun insani gelişime katkıyı sınırlayan önemli bir faktör olduğunu ve dijitalleşmenin ekonomik büyüme, toplumsal kapsayıcılık ve sürdürülebilir kalkınma için stratejik bir araç hâline geldiğini göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, hipotezleri doğrulamakta ve mevcut bilimsel yaklaşımlarla uyumlu olup, dijitalleşme koşullarında insan potansiyelini güçlendirmeye yönelik dijital politika ve stratejik iletişim alanlarında önerilerle sonuçlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
Today's processes of digital transformation and the emergence of the information society necessitate a scientific evaluation of the impact of information and communication technologies (ICT) on the development of human potential. The originality of this study lies in the fact that ICT can act as both a driving force and a limiting factor for socioeconomic progress in developing countries. The study examines the impact of ICT on human development within the context of the information society and digital transformation, using both theoretical and empirical approaches. The theoretical framework draws on Castells' network society, Porat's information economy, and Sen's capability approach. Using data from 46 developing countries for the period 1999-2022, the study applies panel quantile regression to analyze the effects of GDP per capita, ICT indicators (mobile subscriptions, internet usage), basic infrastructure variables (electricity access), and gender equality in education on the Human Development Index (HDI). The findings show that access to internet and mobile communication, electricity infrastructure, and educational opportunities have statistically significant and positive impacts on HDI, particularly in countries with higher levels of digital development. The study indicates that the digital divide is a key factor limiting the contribution of digital transformation to human development, and that digitalization has become a strategic tool for economic growth, social inclusion, and sustainable development. These results support the study's hypotheses and align with established theoretical perspectives. The thesis concludes with recommendations for digital policy and strategic communication aimed at strengthening human potential in the context of digitalization.
Benzer Tezler
- Rethinking agricultural communication in the context of power/knowledge: Socialization of digital agriculture in Geyve
Tarımsal ı̇letı̇şı̇mı̇ bilgi/iktidar bağlamında yenı̇den düşünmek: Geyve'de dı̇jı̇tal tarımın sosyalleşmesı̇
KÜBRA SULTAN YÜZÜNCÜYIL
Doktora
İngilizce
2024
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİME YÜCEL BOURSE
- Taxonomy and visualization of digital architecture knowledge: Proposal for a scientific online encyclopedia
Dijital mimarlık bilgisinin taksonomisi ve görselleştirilmesi: Bilimsel bir çevrim içi ansiklopedi önerisi
ESRANUR KARACİF
- Yeni ekonomi ve bilgi toplumunda entelektüel sermayenin yeni kuralları ve bir uygulama
New economy and intellectual investments in the information society new rules and an application
TÜLAY ÖLMEZ
- Professional service conglomerates and jurisdictional competition: Influences of digital technologies and regulations
Profesyonel hizmet konglomeraları ve yetki alanı rekabeti: Dijital teknolojiler ve düzenlemelerin etkileri
BERKER KÖKTENER
- Re-thinking the cities in the digital era: An urban living lab concept
Dijital çağda kentleri yeniden düşünmek: Kentsel yaşam laboratuvarı konsepti
ÖZGE ÇELİK YILMAZ
Doktora
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZHAN ERTEKİN
