Geri Dön

Kan bağışçılarında hepatit B taramasında HBsAg ve anti HBc testlerinin birlikte değerlendirilmesinin etkinliği

Effectiveness of combined HBsAg and ANTI-HBc testing for hepatitis B screening in blood donors

  1. Tez No: 983452
  2. Yazar: NUR DİLARA İSLAMOĞLU GÜR
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. NESRİN GAREAYAGHİ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Mikrobiyoloji, Microbiology
  6. Anahtar Kelimeler: Bağışçı seçimi, Hepatit B Virüs Antikorları, Hepatit B Virüsü (HBV), Hepatit B yüzey antijeni (HBsAg), Kan Bağışçıları, Kan Güvenliği, Kan donörleri, Viral hepatit, Blood donors
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Hepatit B virüsü (HBV), gelişmiş tarama yöntemlerine rağmen transfüzyonla bulaşabilen en önemli enfeksiyon etkenlerinden biridir. Ülkemizde kan bağışçılarında HBV tarama testleri kapsamında yalnızca hepatit B yüzey antijeni (HBsAg) çalışılması zorunlu olup, hepatit B çekirdek (core) antijenine (HBcAg) karşı oluşan antikor (anti-HBc) testinin rutin kullanımı yer almamaktadır. Çalışmamızın amacı, yalnızca HBsAg testine dayalı tarama yapılmasının pencere dönemi, geçirilmiş enfeksiyon veya okült HBV (OHB) enfeksiyonu olgularını saptamada yetersiz kalabileceği gerçeğinden hareketle, kan bağışçılarında anti-HBc testinin tarama algoritmasına eklenmesinin gerekliliğini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif ve tek merkezli çalışma, 09 Aralık 2024-05 Mayıs 2025 tarihleri arasında Süreli Bölge Kan Merkezi (SBKM) olarak yetkilendirilmiş olan, Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Seyrantepe Yerleşkesi Kan Bağış ve Transfüzyon Merkezi'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya, Ulusal Kan ve Kan Ürünleri Hazırlama, Kullanım ve Kalite Güvencesi Rehberi'nde (2016) yer alan tarama testleri algoritmasına göre HBsAg, Hepatit C virüsüne (HCV) karşı antikor (anti-HCV), insan immün yetmezlik virüsü (HIV) tip 1/2 antijen+antikor (HIV 1/2 Ag+Ab) ve anti-Treponema pallidum testleri non-reaktif sonuçlanan 1281 kan bağışçısı dahil edilmiştir. Tüm örneklerde HBsAg ve anti-HBc testleri kemiluminesans mikropartikül immünoassay (CMIA) yöntemiyle çalışılmıştır. Anti-HBc test sonucu reaktif bulunan bağışçılar, hemovijilans kapsamında ulaşılarak bilgilendirilmiş ve Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Polikliniği'ne yönlendirilmişlerdir. Bu kan bağışçılarından alınan serum örneklerinde HBsAg'ye karşı antikor (anti-HBs), hepatit B e antijeni (HBeAg), HBeAg'ye karşı antikor (anti-HBe) testleri aynı şekilde CMIA yöntemiyle çalışılmış, ayrıca HBV'ye ait deoksiribonükleik asit (HBV-DNA) varlığının değerlendirmesi otomatik gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) testiyle gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen toplam 1281 kan bağışçısının yaş ortalaması 35,6 yıl olup medyan yaş 35 yıl (18-64 yıl) olarak bulunmuştur. Bağışçıların %89,5'i (n=1146) erkek, %10,5'i (n=135) kadındır. Bağışçıların %21,9'u (n=281) ilk kez kan bağışı yapanlardan, %78,1'i (n=1000) ise daha önce kan bağışı yapmış kişilerden oluşmaktadır. Anti-HBc reaktiflik oranı, %6,6 (84/1281) olarak saptanmıştır. Anti-HBc reaktif olgulardan polikliniğe yönlendirilen ve ek testleri yapılan bağışçıların hiçbirisinde (0/46) HBV-DNA saptanmamıştır. Anti-HBs testi, 43 (%84,3) kişide pozitif, sekiz (%15,7) kişide negatif olarak saptanmıştır. Anti-HBe, 37 olguda çalışılmış olup 23'ü (%62,2) reaktif, 14'ü (%37,8) non-reaktif saptanmıştır. HBeAg, 37 olguda değerlendirilmiş olup hiçbirinde reaktiflik saptanmamıştır. Çalışmamızda serolojik pencere dönemi veya viremiye rastlanmamış olmakla birlikte elde edilen sonuçlar, anti-HBc testinin geçirilmiş HBV enfeksiyonlarını belirlemede değerli bir katkı sunduğunu göstermektedir. Sonuç: Çalışmamız, yalnızca HBsAg ile yapılan taramanın geçirilmiş HBV enfeksiyonlarını ve potansiyel OHB enfeksiyonu olgularını gözden kaçırabileceğini, dolayısıyla transfüzyon güvenliğini tek başına sağlamada yetersiz kalabileceğini göstermektedir. Ülkemizde kan bağışçılarında anti-HBc testinin tarama algoritmasına eklenmesi, kan güvenliğini artırarak transfüzyon kaynaklı HBV bulaş riskini azaltabilir. Serolojik pencere dönemi ve OHB enfeksiyonu olgusuna rastlanmamış olmakla birlikte, literatürde bu dönemin HBV açısından bulaş riski taşıdığı bildirildiğinden, anti-HBc testinin kan bağışçısı tarama süreçlerine ulusal düzeyde entegrasyonu önemli bir katkı sağlayacaktır.

Özet (Çeviri)

Aim: Hepatitis B virus (HBV) remains one of the most significant transfusion-transmissible infectious agents despite the implementation of advanced screening methods. In Türkiye, only hepatitis B surface antigen (HBsAg) testing is mandatory for HBV screening in voluntary blood donors, while antibody to hepatitis B core antigen (anti-HBc) testing is not routinely performed. This study aimed to evaluate the necessity of incorporating anti-HBc testing into the donor screening algorithm, based on the consideration that screening solely dependent on HBsAg may be insufficient for detecting window-period, past, or occult HBV infection (OBI) cases. Materials and Methods: This prospective, single-center study was conducted between December 9, 2024, and May 5, 2025, at the Blood Donation and Transfusion Center of Seyrantepe Hamidiye Etfal Training and Research Hospital, which has been authorized as a Regional Blood Center (SBKM). A total of 1,281 donors who tested non-reactive for HBsAg, antibody to hepatitis C virus (anti-HCV), human immunodeficiency virus types 1 and 2 antigen/antibody (HIV-1/2 Ag+Ab), and antibody to Treponema pallidum according to the National Blood and Blood Products Preparation, Usage, and Quality Assurance Guide (2016) were included. All samples were tested for HBsAg and anti-HBc using the chemiluminescent microparticle immunoassay (CMIA) method. Anti-HBc reactive donors were contacted within the scope of hemovigilance, informed, and referred to the Infectious Diseases and Clinical Microbiology outpatient clinic. From these donors, additional tests including antibody to hepatitis B surface antigen (anti-HBs), hepatitis B e antigen (HBeAg), and antibody to hepatitis B e antigen (anti-HBe) (CMIA) were performed, and HBV deoxyribonucleic acid (HBV-DNA) was analyzed using real-time polymerase chain reaction (PCR). Results: The mean age of the donors was 35.6 years (median: 35; range: 18-64), with 89.5% male (n=1146) and 10.5% female (n=135) participants. Among them, 21.9% (n=281) were first-time donors and 78.1% (n=1000) were repeat donors. The anti-HBc reactivity rate was 6.6% (84/1281). No HBV-DNA positivity was detected among the 46 anti-HBc reactive donors who underwent molecular testing. Anti-HBs was positive in 84.3% (n=43) and negative in 15.7% (n=8) of the tested donors. Although no serological window period or viremia was observed, the results indicate that anti-HBc testing provides a valuable contribution in identifying past HBV infections. Conclusion: This study demonstrates that screening based solely on HBsAg may overlook past HBV infections and potential OBI cases, and therefore may not be sufficient to ensure transfusion safety. Incorporating anti-HBc testing into the donor screening algorithm could enhance blood safety by reducing the risk of transfusion-transmitted HBV. Although no serological window period or OBI cases were detected in this study, reports in the literature emphasize that such conditions carry a risk of transmission, highlighting the importance of national-level integration of anti-HBc testing into donor screening programs. Blood Donors: Blood Donors, Blood Safety, Donor Selection, Hepatitis B Antibodies, Hepatitis B Virus, Hepatitis B Surface Antigens (HBsAg)

Benzer Tezler

  1. Kan bağışçılarında HBV, HCV, HIV tarama testlerinin doğrulanması: tarama testlerinin pozitif prediktivitesi ve doğrulama testlerinin maliyeti

    HBV, HCV, HIV screening and confirmatory testing of blood donors: positive predictive value of screening tests and cost of confirmatory assays

    ALİ ACAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SABRİ KEMAHLI

  2. Kan bankacılığında iyi laboratuvar uygulamalarına temel oluşturmak üzere hepatit B tarama testleri için iç kalite kontrol serumlarının geliştirilmesi

    Development of internal quality control sera for hepatitis B screening in respect of good laboratory practice

    FAHRİ YÜCE AYHAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    MikrobiyolojiEge Üniversitesi

    Kan Bankacılığı ve Transfüzyon Tıbbı

    PROF. DR. ŞAZİYE RÜÇHAN SERTÖZ

  3. Irak Nasırıa şehirindeki kan bağışçılarında Hepatit B virüsü genotiplerinin moleküler tanımlanması

    Molecular identification of Hepatitis B virus genotypes in blood donors in Nasiria, Iraq

    DHAFER ABDULAALI ABED ALHILALI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    BiyolojiÇankırı Karatekin Üniversitesi

    Biyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. SEÇİL AKILLI ŞİMŞEK

  4. Kan bağışçılarında HBsAg, anti-HCV, anti-HIV ve sifiliz testi sonuçlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of HBsAg, anti-HCV, anti-HIV, and syphilis test results in blood donors

    NURHAN KURT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiDüzce Üniversitesi

    Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İDRİS ŞAHİN

  5. Hepatit b virüslerinde hematoloji ve immünoloji göstergeleri ve bazı mutasyonların belirlenmesi

    Hematology and immunology indicators and determination of some mutations for hepatitis b virus

    SAMER KAREEM HANOON

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    MikrobiyolojiÇankırı Karatekin Üniversitesi

    Biyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MELDA DÖLARSLAN