Ambalaj sektörü iş piyasası ihtiyaç analizinin gerçekleştirilmesi
Conducting a labor market needs analysis for the packaging sector
- Tez No: 983317
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHAN SEVİNDİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Matbaacılık, Labour Economics and Industrial Relations, Typography
- Anahtar Kelimeler: Teknik ara insan gücü, Türk matbaası, Technical intermediate manpower, Turkish printing house
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ambalaj Teknolojileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ambalaj Teknolojileri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de ambalaj sektörünün iş gücü piyasası ihtiyaçlarını kapsamlı bir biçimde analiz etmektir. Günümüzde ambalaj yalnızca ürünleri koruma ve taşıma işlevini yerine getirmemekte, aynı zamanda marka kimliğinin oluşturulmasında, tüketici tercihlerini yönlendirmede ve sürdürülebilirlik politikalarının uygulanmasında stratejik bir rol üstlenmektedir. Küresel ölçekte dijitalleşme, otomasyon ve çevre dostu malzemelerin kullanımının yaygınlaşması, sektörde çalışanların sahip olması gereken bilgi, beceri ve niteliklerin yeniden tanımlanmasını zorunlu kılmıştır. Türkiye özelinde, sektördeki işletmelerin büyük ölçüde küçük ve orta ölçekli işletmelerden oluşması, finansal kısıtlılıklar ve eğitim altyapısındaki yetersizlikler iş gücü piyasası açısından özgün zorluklar ortaya çıkarmaktadır. Araştırmanın kavramsal çerçevesi, iş gücü piyasası ihtiyaç analizi yaklaşımı üzerine kurulmuş; istihdam eğilimleri, beceri açıkları ve gelecekteki ihtiyaçların belirlenmesinde kullanılan yöntemler değerlendirilmiştir. Literatürde ambalaj ve ilişkili sektörlerde yapılan çalışmalar, özellikle sürdürülebilirlik, dijitalleşme ve nitelikli insan kaynağı eksikliklerinin küresel ölçekte ortak sorun alanları olduğunu göstermektedir. Türkiye'deki sektörün durumu ise küresel eğilimlerle paralellik göstermekte, ancak KOBİ yoğun yapısı nedeniyle dijital dönüşüm ve sürdürülebilirlik alanlarında kırılganlıklar barındırmaktadır. Araştırmada betimsel tarama modeli benimsenmiş, veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Anket, altı ana bölüm ve toplam 43 sorudan oluşmuş; şirket bilgileri, eğitim ihtiyaçları, insan kaynağı gereksinimleri, iş gücü piyasası trendleri, eğitim ve iş gücü geliştirme stratejileri ile genel görüş ve önerilere odaklanmıştır. Evreni, İstanbul'da faaliyet gösteren ve baskı öncesi, baskı ve baskı sonrası süreçlerinden en az ikisini barındıran ambalaj işletmeleri oluşturmuştur. Örneklem, İstanbul Sanayi Odası, İstanbul Ticaret Odası ve sektörel sivil toplum kuruluşları aracılığıyla belirlenmiş; elde edilen veriler nicel ve nitel analiz yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular, şirket profillerinin çoğunlukla küçük ve orta ölçekli işletmelerden oluştuğunu, ancak ihracata yönelim eğiliminin güçlü olduğunu ortaya koymuştur. Eğitim ihtiyaçları açısından dijital baskı, sürdürülebilirlik, kalite yönetimi, iş güvenliği ve Ar-Ge alanlarının öne çıktığı görülmüştür. Eğitim yöntemlerinde işletmelerin işbaşı ve uygulamalı programları tercih etmesi, sektörde pratik becerilerin kritik önem taşıdığını göstermektedir. İnsan kaynağı ihtiyaçlarında üretim birimlerine olan talep baskın olmakla birlikte, tasarım, Ar-Ge, kalite kontrol ve lojistik gibi alanlarda da artan gereksinimler dikkat çekmiştir. Çalışanlarda aranan nitelikler teknik becerilerin ötesinde iletişim, problem çözme ve yenilikçi düşünme gibi sosyal ve bilişsel yetkinlikleri de içermektedir. İş gücü piyasası trendleri, dijitalleşme ve sürdürülebilirlik odaklı dönüşümlerin belirleyici olduğunu ortaya koymuş, ancak yüksek yatırım maliyetleri özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için önemli bir engel olarak öne çıkmıştır. Eğitim ve iş gücü geliştirme stratejileri bağlamında, üniversite-sanayi işbirliğinin güçlendirilmesi, kamu desteklerinin artırılması ve esnek öğrenme modellerinin yaygınlaştırılması en sık dile getirilen öneriler olmuştur. Genel görüşler ve serbest yanıtlar ise sektörde nitelikli iş gücü eksikliğinin yanı sıra çalışan memnuniyetsizliği, kuşak farklılıkları ve dijitalleşme maliyetlerinin en kritik sorun alanları olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, bu araştırma ambalaj sektörünün geleceğinin iki ana eksen üzerinde şekilleneceğini ortaya koymaktadır: dijitalleşme ve sürdürülebilirlik. Türkiye'de sektör küresel eğilimlerle büyük ölçüde uyumlu olmakla birlikte, KOBİ ağırlıklı yapısı nedeniyle özgün kırılganlıklar barındırmaktadır. Eğitim programlarının güncellenmesi, uygulamalı ve işbaşı eğitimlerin yaygınlaştırılması, genç kuşakların sektöre ilgisinin artırılması, çevre yönetimi ve maliyetlendirme gibi yeni uzmanlık alanlarının güçlendirilmesi kritik öneme sahiptir. Ayrıca, KOBİ'lerin dijitalleşme süreçlerini destekleyecek kamu teşvikleri ve üniversite-sanayi-devlet işbirliklerinin kurumsallaşması, sektörde rekabet gücü ve sürdürülebilirliği artıracak temel stratejiler olarak öne çıkmaktadır
Özet (Çeviri)
The primary aim of this research is to conduct a comprehensive analysis of the labor market needs in the Turkish packaging industry. Today, packaging goes beyond its traditional functions of protecting and transporting products; it has become a strategic tool in building brand identity, influencing consumer preferences, and implementing sustainability policies. Globally, the widespread adoption of digitalization, automation, and eco-friendly materials has required a redefinition of the knowledge, skills, and qualifications demanded from employees in the sector. In the Turkish context, the predominance of small and medium-sized enterprises (SMEs), combined with financial constraints and inadequacies in educational infrastructure, has created specific challenges for the labor market. The conceptual framework of the study is built on the approach of labor market needs analysis, focusing on the assessment of employment trends, skill gaps, and future workforce requirements. Previous studies in the packaging and related industries emphasize that sustainability, digital transformation, and shortages in qualified human resources are common problem areas at the global level. The Turkish packaging industry reflects these global trends but also exhibits unique vulnerabilities due to its SME-dominated structure, which hinders progress in digitalization and sustainability. A descriptive survey model was employed in this research, and data were collected through a structured questionnaire. The questionnaire, consisting of six main sections and 43 questions in total, addressed company characteristics, training needs, human resource requirements, labor market trends, workforce development strategies, and general opinions and suggestions. The population of the study included packaging companies located in Istanbul that operate in at least two of the production phases (pre-press, press, and post-press). The sample was determined through companies registered in the Istanbul Chamber of Industry, the Istanbul Chamber of Commerce, and relevant sectoral associations. The collected data were analyzed using both quantitative and qualitative methods. The findings reveal that the majority of packaging companies are SMEs, yet there is also a strong orientation toward international markets, reflecting the sector's export-driven growth. With respect to training needs, digital printing, sustainability, quality management, occupational safety, and R&D were identified as the most critical areas. The preference of companies for on-the-job and practical training highlights the importance of hands-on skills in the sector. In terms of human resources, while production units remain the most in-demand, there is a growing need for positions in design, R&D, quality control, and logistics. Furthermore, the desired employee profile extends beyond technical expertise to include problem-solving, communication, and innovative thinking skills. Labor market trends indicate that digitalization and sustainability are the dominant forces shaping the sector, yet high investment costs constitute a major barrier, particularly for SMEs. Increasing demand for environmentally friendly practices is consistent with the global emphasis on green skills. Additionally, participants emphasized the importance of employee motivation and well-being, underlining that the sector's competitiveness depends not only on technical capacity but also on social and organizational dimensions. Regarding workforce development strategies, companies emphasized the need for stronger university-industry collaboration, increased government support, and more flexible learning models. Proposals such as facilitating transitions from vocational high schools to universities and expanding opportunities for open and distance education reflect the necessity of integrating lifelong learning into the sector. In conclusion, this research demonstrates that the future of the Turkish packaging industry will be shaped by two main axes: digitalization and sustainability. While the sector largely aligns with global trends, its SME-based structure creates unique vulnerabilities in terms of financing and education. Updating training programs, expanding practical and on-the-job training, enhancing the attractiveness of the sector for younger generations, and strengthening expertise in areas such as environmental management and cost analysis are critical steps forward. Moreover, public incentives supporting the digital transformation of SMEs and the institutionalization of university-industry-government collaborations will play a decisive role in increasing the competitiveness and sustainability of the sector at both national and international levels.
Benzer Tezler
- Ambalaj tasarım derslerinin iş piyasası ihtiyaçlarına uygunluğu
The accordance of the packing design lesson with business market
YASEMİN YALMANCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiUygulamalı Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. AHMET ATAN
- İç Anadolu bölgesinde bulunan çimento fabrikalarının ürün arzı ve müşteri memnuniyeti süreçlerinin irdelenmesi
The examining of process of cement factory's product offer and customer satisfaction in Central Anatolia region
YUNUS EMRE KARABULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Teknik EğitimSüleyman Demirel ÜniversitesiYapı Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CELALETTİN BAŞYİĞİT
- Pazarlamada standardizasyonun yeri yaş meyve ve sebze ihracatında standardizasyonun önemi üzerinde bir inceleme
Başlık çevirisi yok
RECAİ ÇINAR
- İş etüdü teknikleri ile kalite ve müşteri memnuniyeti ilişkisi, ambalaj sektöründe bir uygulama
Quality and customer satisfaction relation by using work study techniques at packaging sector and an application
ALİ BEZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiDumlupınar ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİM IŞIK
- Esnek ambalaj sektörü rotogravür baskı makinalarında etil asetat kaynaklı yangınların nedenleri ve yangını önlemek için alınması gereken tedbirler
Ethyl acetate caused fires and precautions in flexible packaging sector rotogravur printing machines
EMRE RESULOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Mühendislik Bilimleriİstanbul Gedik Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN UĞUR ÖNCEL