Gönüllülük sosyolojisi üzerine keşfedici bir çalışma: İzmir Akut örneği
An exploratory study on the sociology of volunteering: The case of İzmir Akut
- Tez No: 983282
- Danışmanlar: PROF. DR. NURAN EROL IŞIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Gönüllü, Gönüllülük Motivasyonu, Sivil Toplum Kuruluşu, AKUT, Volunteer, Volunteering Motivation, Civil Society Organization, AKUT
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, gönüllülük olgusunu arama-kurtarma alanında faaliyet gösteren AKUT gönüllüleri örneğinde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel amacı, bireyleri AKUT gibi bir sivil toplum kuruluşuna gönüllü olarak katılmaya yönelten bireysel ve toplumsal faktörleri anlamaktır. Araştırma kuramsal çerçevesini, E.Gil Clary ve Mark Snyder tarafından geliştirilen Gönüllülük Fonksiyonları Envanteri (VFI)'nin sunduğu kategorilerden faydalanılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; veriler, yarı yapılandırılmış mülakatlar ve gözlem teknikleri aracılığıyla toplanmıştır. Katılımcıların ifadeleri tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmada toplamda 23 katılımcının verileri analiz edilmiştir. Gönüllülük süreci çok meşakkatli olan AKUT derneğinin, gönüllülerinin devamlılığını nasıl sağladıkları ve bu derneğe ilk adımlarını nasıl attıkları yalnızca birkaç sebeple açıklanamayacak kadar karmaşık bir husustur. Bu karmaşıklığı bir nebze olsun çözebilmek amaçlanmıştır. Çalışmamızda görüşme yapılan kişilerin anlatılarında tezde yer alan argümanları aydınlatacak örüntüler ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bulgular, AKUT gönüllülerinin yalnızca bireysel çıkar ya da değerlerle açıklanamayacak ölçüde çok boyutlu etkenlere bağlı olarak gönüllülük sürecine dahil olduklarını göstermektedir. VFI modelindeki altı temel boyutun yanı sıra, ideolojik yönelim, travma sonrası anlam arayışı, afet deneyimi, kurumsal güven, iktidar ilişkileri ve kişisel beceri değerlendirme gibi farklı kategoriler de gönüllülüğe katılımı vii şekillendirmektedir. Gönüllülüğün, katılımcıların toplumsal sorumluluk algılarını, kimlik inşa süreçlerini ve kişisel dönüşüm deneyimlerini besleyen bir alan olduğu gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, gönüllülüğün bireyin içsel değerlerinden toplumsal yapının işleyişine kadar uzanan birçok faktöre bağlı olarak; AKUT özelinde gönüllülüğün yalnızca fiziksel bir çaba değil, aynı zamanda etik bir duruş ve varoluşsal bir anlam üretme biçimi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to examine the phenomenon of volunteering through the case of AKUT volunteers, who operate in the field of search and rescue. The primary purpose of the study is to understand the individual and social factors that lead individuals to participate as volunteers in a civil society organization such as AKUT. The theoretical framework of the research is built upon the Volunteer Functions Inventory (VFI) model developed by E. Gil Clary and Mark Snyder. A qualitative research method was adopted in the study; data were collected through semi-structured interviews and observation techniques. The participants' narratives were analyzed using thematic analysis. In total, data from 23 participants were examined. The process of volunteering at AKUT, an organization where commitment requires great effort and perseverance, cannot be explained by just a few reasons. This study seeks to partially unravel this complexity. Within the narratives of the interviewees, patterns that illuminate the arguments of the thesis were identified. The findings reveal that the motivations of AKUT volunteers are multidimensional and cannot be explained solely by individual interests or values. In addition to the six core dimensions of the VFI model, categories such as ideological orientation, posttraumatic meaning-making, disaster experience, institutional trust, power relations, and personal skills assessment also shape participation in volunteering. Volunteering was observed to nurture participants' sense of social responsibility, processes of identity construction, and experiences of personal transformation. ix In conclusion, volunteering emerges as a multilayered motivational network that spans from the individual's inner values to the functioning of the social structure. Specifically in the case of AKUT, volunteering is not only a physical endeavor but also an ethical stance and a mode of producing existential meaning.
Benzer Tezler
- Z kuşağının profesyonel ve maneviyat boyutlarında öz kimlik algılaması üzerine bir alan araştırması
A field study on generation Z's perception of self-identity in the professional and spiritual dimensions
PINAR ERSOY ÖZDOĞRU
Doktora
Türkçe
2025
SosyolojiÜsküdar ÜniversitesiTasavvuf Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE DİLEK GÜLDÜTUNA
- Dini cemaat yapılarında meşruiyet kaynaklarının sosyolojik analizi
Sociological analysis of resources at religious community structures
İLKNUR SAATCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
SosyolojiNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAYRAM ÜNAL
- Yeni bir toplumsal hareket modeli olarak gönüllü televizyon kanallarında siyasal benliğin sunumu
The presentation of political self on voluntary-based tv channels as a new social movement model
MUSTAFA HULKİ CEVİZOĞLU
- Sosyo-psikolojik açıdan vergi mükelleflerinin vergi karşısındaki tutum ve davranışları: Nevşehir ili örneği
Socio-psychological perspective on the attitudes and behaviors of taxpayers aganist the tax: Example Nevşehir province
EMİNE TUNCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
MaliyeSüleyman Demirel ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERPİL AĞCAKAYA
- Hayatları yeniden inşa etmek: 6 Şubat deprem felaketinin sosyolojik boyutlarını keşfetmek
Rebuilding lives: Discovering the sociological dimensions of the 6 February earthquake disaster
ZEKİYE BEYZA ÇOBAN