Blok zincir tabanlı gıda tedarik zinciri yönetimi: bir model tasarımı
Blockchain based food supply chain management: A model design
- Tez No: 983185
- Danışmanlar: PROF. DR. YILMAZ GÖKŞEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Yönetim Bilişim Sistemleri, Bilim ve Teknoloji, Management Information Systems, Science and Technology
- Anahtar Kelimeler: Bilişim teknolojisi, Yazılım teknolojisi, Yönetim bilişim sistemleri, Information technology, Software technology, Management information systems
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Blokzincir teknolojisinin dijital dönüşümle birlikte farklı sektörlerde kullanımının artması, geleneksel tedarik zinciri yönetimi yaklaşımlarını dönüştürme potansiyelini ortaya koymuştur. Özellikle izlenebilirlik, güvenlik, şeffaflık ve verimlilik gibi temel ihtiyaçların ön planda olduğu gıda sektöründe, blokzincir tabanlı çözümler son yıllarda artan bir ilgiyle karşılanmaktadır. Gıda tedarik zincirlerinin çok aktörlü yapısı ve bozulabilir ürünlerin yönetimi düşünüldüğünde blokzincirin sunduğu merkeziyetsiz ve değiştirilemez yapılar önemli avantajlar sağlamaktadır. Ancak literatürde, bu alana özgü uygulamalı ve bütüncül model eksikliği dikkat çekmektedir. Bu tez kapsamında, blokzincir teknolojisinin gıda tedarik zincirine entegrasyonuna yönelik bir model geliştirilmiş ve prototip düzeyde uygulanmıştır. Çalışma, bilgi sistemleri ve tedarik zinciri yönetimini birlikte ele almakta; teknoloji, süreç ve kullanıcı etkileşimini bütüncül biçimde değerlendirmektedir. Bu çalışmanın araştırma sorusu, blokzincir teknolojisinin gıda tedarik zincirine entegrasyonunun izlenebilirlik, güvenlik ve verimlilik boyutlarında nasıl bir iyileştirme sağladığını ortaya koymaktır. Kuramsal temel, Tasarım Bilimi Araştırması yöntemiyle yapılandırılmıştır. Uygulama aşamasında Django-Python tabanlı bir web sistemi geliştirilmiş; üretimden tüketime kadar tüm zincir aşamaları Ethereum tabanlı akıllı sözleşmeler ile blokzincire kaydedilmiş, zincir dışı veriler MongoDB ile yönetilmiştir. Kullanıcı arayüzü, QR kodla ürün geçmişine erişim sağlamaktadır. Sistem, gerçek Migros verileriyle test edilmiştir. Elde edilen bulgular, önerilen modelin gıda güvenliği, süreç optimizasyonu ve tüketici bilgilendirmesi açısından anlamlı katkılar sunduğunu göstermektedir. Ancak küçük üreticiler için dijital okuryazarlık ve altyapı yetersizlikleri önemli bir engel olarak belirlenmiştir. Bu durum, blokzincir temelli sistemlerin yaygınlaştırılması için kamu destekli politika ve yatırımların gerekliliğini ortaya koymaktadır. Çalışma, teorik katkısının yanında uygulanabilir bir örnek model sunarak literatüre özgün değer kazandırmaktadır.
Özet (Çeviri)
The increasing use of blockchain technology with digital transformation has shown its potential to transform traditional supply chain management approaches. In the food sector, where traceability, security, transparency, and efficiency are essential, blockchain-based solutions have gained growing interest in recent years. Given the multi-actor structure of food supply chains and the challenges of managing perishable products, blockchain's decentralized and immutable nature offers significant advantages. However, the literature reveals a lack of holistic, implemented models in this field. This dissertation develops and implements a prototype model for integrating blockchain technology into the food supply chain. It evaluates technology, processes, and user interaction in a holistic manner, addressing both information systems and supply chain management. The research question is how the integration of blockchain technology into the food supply chain improves traceability, security, and efficiency. The theoretical foundation follows the Design Science Research methodology. In the implementation phase, a Django-Python-based web system was developed; all stages from production to consumption were recorded on the blockchain using Ethereum-based smart contracts, while off-chain data were managed with MongoDB. The user interface enables QR code–based access to product history, and the system was tested with real data from Migros. Findings show that the proposed model contributes to food safety, process optimization, and consumer information. However, digital literacy and infrastructure limitations for small producers remain significant barriers, highlighting the need for publicly supported policies and investments. In addition to its theoretical contribution, the study presents a prototype implementation offering original value to the literature.
Benzer Tezler
- Tedarik zinciri süreçlerinin iyileştirilmesinde blok zincir teknolojisi uygulamaları: Tarımsal Kalkınma Kooperatifleri araştırması
Blockchain technology applications in improving of supply chain processes: Agricultural Development Cooperatives Research
HASAN PARÇA
- Blockchain-based framework for implementing supply chain traceability systems: A cost-effective approach
Blockchaın tabanlı tahattüt sistemi uygulaması için bir çerçeve: Ekonomik bir yaklaşım
ABDIKARIM MOHAIDIN AHMED
- A conceptual blockchain model development for food supply chain traceability of cheese manufacturing
Peynir üretimi tedarik zinciri için blokzincir tabanlı kavramsal bir takip sistemi model önerisi
ELİF DURSUN
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
İşletmeBahçeşehir Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAVUZ GÜNALAY
- Product tracking with internet of things and blockchain in the food supply chain
Gıda tedarik zincirinde nesnelerin interneti ve blokzincir ile ürün takibi
EMRE BEKMEZCİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolDokuz Eylül ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMİH UTKU
- LED and visible light-induced metal free ATRP using reducible dyes in the presence of amines
İndirgenebilir boyar madde/amin sistemi ile LED ve görünür bölge ışığıyla başlatılmış metal içeriksiz ATRP
CEREN KÜTAHYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Kimyaİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF YAĞCI
