Molla Sadra'nın antiklere yaklaşımı: Nefis teorisi özelinde bir inceleme
Mulla Sādrā on the ancients: A case study on the soul
- Tez No: 982991
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SÜMEYYE PARILDAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Din, Philosophy, Religion
- Anahtar Kelimeler: Antik Grek felsefesi, Presokratif felsefe, İslam felsefesi, Presocratic philosophy, Islamic philosophy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Molla Sadra'nın Antik filozoflara yaklaşımını nefis tartışmaları ekseninde incelemektedir. Antik filozoflar bağlamında Molla Sadra, Aristotelesçi eleştirel okumadan ayrışmakta; mişkâtü'n-nübüvve merkezli okuma biçiminden ise belirli ölçüde faydalanmaktadır. Bu çerçevede bir grup Antik filozof, Molla Sadra tarafından hikmetin sütunları olarak anılır ve onların fikirleri, nübüvvet ve ilâhî bilgiyle ilişkilendirilir. Ancak o, hikmetin sütunlarına daha özel bir işlev yükleyerek bu filozofları, hikmet-i müteâliyenin kadim temsilcileri olarak sunmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde, Molla Sadra öncesinde Antik filozoflara dair iki farklı yaklaşım tasvir edilerek, Molla Sadra'nın yaklaşımında belirginleşen farklılıklar ortaya koyulmaktadır. İkinci bölümde, Aristoteles ve İbn Sînâ'nın eleştirilerine karşı Molla Sadra'nın Antiklerin nefis tanımlarını savunması; bu görüşlerin anlamını da özellikle cevherî hareket olmak üzere kendi sisteminin ilkeleriyle açıklaması ele alınmaktadır. Üçüncü bölümde ise nefsin hudûs ve kıdem açısından durumu ile tenâsüh konusundaki Antik görüşler üzerinden Sühreverdî ve şarihi Kutbüddîn Şîrâzî ile tartışması; bu görüşleri cismanî hudûs, ruhanî beka ve cismanî haşir düşüncesi olmak üzere kendi sisteminden hareketle yorumlaması ortaya koyulmaktadır. Böylece bu çalışma, Molla Sadra'nın yaklaşımını Antik filozofları yeniden inşa eden özgün bir felsefî tavır olarak değerlendirmekte ve bu yönüyle mevcut literatüre katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines Mullā Sadrā's approach to the Ancient philosophers through the lens of the debates on the soul. In relation to the Ancient philosophers, Mullā Sadrā diverges from the Aristotelian critical reading while drawing, to some extent, upon the mishkāt al-nubuwwa-centered approach. Within this framework, a group of Ancient philosophers are referred to by Sadrā as the“pillars of wisdom”and their ideas are associated with prophecy and divine knowledge. However, Sadrā assigns a distinctive function to these figures by presenting them as the ancient representatives of al-hikma al-mutaʿāliyya. The first chapter outlines two earlier approaches to the Ancients and higlights Sadrā's distinctive position. The second analyzes his defense of the Ancient definitions of the soul against Aristotle and Avicenna, interpreting them through the principles of substantial motion. The third examines Sadrā's engagement with Suhrawardī and Qutb al-Dīn al-Shīrāzī concerning the soul's origination, eternity, and transmigration, showing how he reinterprets these views through his doctrines of bodily origination, spiritual subsistence, and corporeal resurrection. Thus, the study evaluates Sadrā's stance as an original philosophical reconstitution of the Ancients and contributes to the existing literature.
Benzer Tezler
- L'Impero Ottomano e l'Italia, le relazioni in architettura: Il caso di Smirne
Osmanlı İmparatorluğu ve İtalya, mimarlık ilişkilerinde İzmir örneği
CENK BERKANT
Doktora
İtalyanca
2011
Sanat TarihiUnıversıta Deglı Studı Dı PadovaSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FRANCO BERNABEI
- Molla Sadra'nın bilgi anlayışı
Başlık çevirisi yok
RAHİM ACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
DinMarmara Üniversitesiİslam Felsefesi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. H. BEKİR KARLIĞA
- Molla Sadra'nın ontolojisinde varlık ve mahiyet
Existence and quiddity in Mulla Sadra's ontology
SÜMEYYE PARILDAR
- Molla Sadra'nın nedensellik teorisi
The theory of causality by Mulla Sadra
FEVZİ YİĞİT
Doktora
Türkçe
2018
DinErciyes ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KAMİL CİHAN
- Molla Sadra'nın Kur'an yorumu
Mullah Sadra's commentry of the Kur'an
MEHMET SEYİD GECİT
Doktora
Türkçe
2018
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHAİTTİN DARTMA