Sağlık algısı ve planlı davranış teorisi çerçevesinde grip aşısına yönelik niyet: 112 acil sağlık hizmetleri çalışanları üzerine bir araştırma
Intentıon towards ınfluenza vaccınatıon wıthın the framework of health perceptıon and theory of planned behavıor: A study on 112 emergency health servıce workers
- Tez No: 982907
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TEZCAN ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Sağlık Kurumları Yönetimi, Halk Sağlığı, Healthcare Management, Health Care Management, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Planlı Davranış Teorisi, Sağlık Algısı, Grip Aşısı, Aşı Niyeti, Sağlık Çalışanları, Sağlık yönetimi, İnfluenza aşısı, Theory of Planned Behavior, Health Perception, Influenza Vaccine, Healthcare Workers, Health management
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Muğla İl Ambulans Servisi Başhekimliğine bağlı 112 Acil Sağlık Hizmetleri çalışanlarının sağlık algıları (SA) ile Planlı Davranış Teorisi çerçevesinde grip aşısına yönelik niyetleri (PDT-AN) arasındaki ilişkinin incelenmesi ve değişkenlerin, demografik farklılıklar bağlamında değerlendirilmesidir. Araştırma, kesitsel, tanımlayıcı ve ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Muğla İl Ambulans Servisi Başhekimliğine bağlı 112 Acil Sağlık Hizmetleri çalışanları oluşturmaktadır. Kolayda örnekleme yöntemi ile 474 sağlık çalışanından anket yoluyla veri toplanmıştır. Araştırmada veri toplamak amacıyla“Demografik bilgi formu”,“Grip Aşısına Yönelik Planlı Davranış Teorisi Ölçeği”ve“Sağlık Algısı Ölçeği”kullanılmıştır. Veriler Statistical Package for the Social Sciences ve Analysis of Moment Structures programlarıyla analiz edilmiştir. Regresyon analizine göre sağlık algısı, tutum, öznel norm ve algılanan davranışsal kontrol bağımsız değişkenlerinin grip aşısı olma niyeti üzerinde pozitif ve anlamlı etkiler gösterdiği tespit edilmiştir. Bu değişkenlerden tutumun etkisi orta düzeyde olurken; sağlık algısı, öznel norm ve algılanan davranışsal kontrolün etkisinin daha düşük düzeyde fakat istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte katılımcıların genel SA düzeylerinin yüksek seviyede olduğu, aşı olma niyetlerinin ise düşük düzeyde kaldığı belirlenmiştir. Ayrıca bazı sosyodemografik özelliklere göre SA ve PDT-AN boyutlarında anlamlı farklar tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, grip aşısına yönelik niyetin yalnızca bireysel sağlık algısından değil, aynı zamanda sosyal çevre, inançlar ve davranışsal yeterlilik algısından da etkilendiğini belirlenmiştir. Bu çerçevede, sağlık çalışanlarının aşıya yönelik niyetlerini güçlendirmeye yönelik müdahalelerin sadece bilgilendirici içeriklerle sınırlı kalmaması; bireylerin tutumlarını dönüştürmeye, sosyal norm algılarını geliştirmeye ve kendilerini yetkin hissetmelerini sağlayacak destekleri içeren çok boyutlu stratejilerle yapılandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between the health perceptions (HP) of 112 Emergency Health Services personnel affiliated with the Muğla Provincial Ambulance Service Directorate and their intentions toward influenza vaccination within the framework of the Theory of Planned Behavior (TPB-IV), and to evaluate these variables in the context of demographic differences. The research was conducted using a cross-sectional, descriptive, and correlational survey design. The study population consisted of 112 Emergency Health Services personnel affiliated with the Muğla Provincial Ambulance Service Directorate. Data were collected from 474 healthcare workers through convenience sampling using a questionnaire. The“Demographic Information Form,”the“Theory of Planned Behavior Scale for Influenza Vaccination,”and the“Health Perception Scale”were used as data collection tools. Data were analyzed using the Statistical Package for the Social Sciences and Analysis of Moment Structures software. According to the regression analysis, the independent variables of health perception, attitude, subjective norm, and perceived behavioral control were found to have positive and significant effects on the intention to receive the influenza vaccine. Among these variables, attitude had a moderate effect, while health perception, subjective norm, and perceived behavioral control had lower but statistically significant effects. Additionally, it was determined that participants had a high overall level of HP but a low level of intention to get vaccinated. Significant differences were also found in HP and TPB-IV dimensions according to certain socio-demographic characteristics. The findings indicate that the intention toward influenza vaccination is influenced not only by individual health perception but also by social environment, beliefs, and perceived behavioral competence. In this context, it was concluded that interventions should go beyond information, focusing on strategies that transform attitudes, enhance social norms, and boost perceived competence.
Benzer Tezler
- Sağlık turizmi firmalarında dijital pazarlamanın müşteri etkileşimindeki rolü: Müşteri algısı ve memnuniyeti analizi
The role of digital marketing in customer inraction in health tourism companies: Customer perception and satisfaction analysis
ERCAN TÜRKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim BilimleriMarmara Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÖZÇAĞLAYAN
- İş güvenliği iklimi ve iş güvenliği tutumunun işten ayrılma niyetine etkisi: Kerkük sağlık sektörü örneği
Effect of safety climate and safety atti̇tude towards turnover intention: The case of Kirkuk healthcare industry
NASSRULLAH KHALEEL AHMED AHMED
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık Eğitimiİstanbul Gedik Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ERKASAP
- Ergenlerin sağlık denetim odağı algılama düzeyleri ve sağlık davranışlarına yansıması (Ankara Kanuni Lisesi örneği)
Health locus of control perception of adolescents and its effects on their health behaviours
KADRİYE AKKÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Sağlık EğitimiAnkara ÜniversitesiSağlık Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. RUHİ SELÇUK TABAK
- Jinekolojik kanserler farkındalık ölçeği'nin geliştirilmesi ve sosyal öğrenme kuramına dayandırılan planlı bir eğitim ile farkındalığın arttırılması
Promotion of gynaecologic malignancies awareness scale and expanding awareness through a planned training based on social learning theory
NURSEL ALP DAL
Doktora
Türkçe
2017
Kadın Hastalıkları ve DoğumEge ÜniversitesiKadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL ERTEM
- Endüstriyel sosyal hizmet bağlamında çalışma hayatında psikolojik taciz (Mobbing) algısı ve yaşam doyumu ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between perception of psychological harassment (Mobbing) and life satisfaction in working life in the context of industrial social work
MELAHAT GÜROCAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyal HizmetÜsküdar ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YÜKSEL BEKAROĞLU DOĞAN