Edirne ili Lalapaşa ilçesi ağzı (İnceleme-metinler-sözlük)
Edirne province Lalapaşa district mouth (Reviwe-texts-dictionary)
- Tez No: 982892
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET GÜNŞEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Doğu Trakya, Edirne, Lalapaşa, ağız, fonetik, morfoloji, sözlük, tarih, kültür, Eastern Thrace, Edirne, Lalapaşa, dialect, phonetics, morphology, dictionary, history, culture
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Edirne, coğrafi konumu itibarıyla Anadolu ile Balkanları, tarihî ve kültürel değerler noktasında birbirine bağlayan önemli bir şehirdir. Bir geçiş bölgesi olması sebebiyle tarih boyunca çeşitli kavimlere ev sahipliği yapmıştır. Edirne ve çevresinde çeşitli Türk boyları iç içe yaşamaktadır. Bölge, yerli olarak nitelendirilen“Gacal”ağzı dışında Yunanistan, Bulgaristan, Romanya, Makedonya ve Yugoslavya göçmen ağızlarına da sahiptir. Etnik yapısı oldukça karışık olan Edirne, çeşitli Türk topluluklarına ait kültürel değerlerin ve ağız özelliklerinin taşıyıcısı konumundadır. Doğu Trakya ağızlarının bir parçası olan Edirne ağzı, dil bilimsel sınıflandırmada Anadolu ağızlarının bir uzantısı olan Rumeli ağızlarına dâhil edilmektedir. Bu çalışmada, çeşitli etnik unsurlara ait kültürel değerleri bağrında barındıran Edirne ilimizi“Lalapaşa merkez ve köyleri”kapsamında incelemeye çalıştık. Lalapaşa sınırları içinde yer alan söz konusu yerleşim birimlerinin ağız özelliklerini fonetik ve morfolojik yönden inceledik. Bu incelemeler neticesinde Lalapaşa ağzının Türkiye Türkçesi ağızları arasındaki yerini tespit etmeye çalıştık. Bununla birlikte ağız çalışmalarının nihai amacı olan ve hazırlık aşamasında bulunan ağız atlasına katkıda bulunmaya çalıştık. Lalapaşa merkez ilçe ve köyleri, şimdiye kadar üzerinde müstakil bir çalışma yapılmamış olması bakımından önem arz etmektedir. Bölge adını verdiğimiz bu çalışma, Edirne ili bünyesinde bulunan Lalapaşa ağız özelliklerinin ve dil verileri aracılığı ile korunmuş kültürel değerlerinin kısmen de olsa tespiti açısından önemlidir. Lalapaşa ağızları için yapılan saha incelemesiyle bu ağız bölgesinin Doğu Trakya içerisindeki konumunu belirlemeye çalıştık. Anadolu ağızlarının bir uzantısı olan Rumeli ağızlarının Edirne ili ağızları üzerindeki derleme ve inceleme çalışmaları, bildiğimiz kadarıyla, tamamlanmış olacaktır. Çalışmanın hazırlanmasında saha araştırmasına dayalı olarak görüşme yöntemini kullandık. Lalapaşa merkez ilçe ve köylerini tek tek dolaşarak kaynak kişilerle görüşme yaptık ve bu kaynak kişilerden derlenen metinleri ses kayıt cihazı ile kayıt altına aldık. Yerelden derlenen metinler üzerinde gramer incelemesi yaptık ve yine bu metinlerden yola çıkarak bir sözlük hazırladık. Kısaca ifade edecek olursak çalışmamız“Giriş”,“İnceleme”,“Sonuç”ve“Metinler”olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır.
Özet (Çeviri)
Edirne is an important city connecting Anatolia and the Balkans in terms of historical and cultural values due to its geographical location. As it is a transition region, it has hosted various tribes throughout history. Various Turkish tribes live together in Edirne and its surroundings. Apart from the“Gacal”dialect, which is considered indigenous, the region also has immigrant dialects from Greece, Bulgaria, Romania, Macedonia and Yugoslavia. Edirne, which has a very mixed ethnic structure, is the bearer of cultural values and dialect characteristics of various Turkish communities. The Edirne dialect, which is a part of the Eastern Thrace dialects, is included in the Rumelian dialects, which are an extension of the Anatolian dialects in the linguistic classification. In this study, we tried to examine the province of Edirne, which contains cultural values of various ethnic elements, within the scope of“Lalapaşa center and villages”. We examined the dialect characteristics of the settlements in question within the borders of Lalapaşa in terms of phonetics and morphology. As a result of these studies, we tried to determine the place of Lalapaşa dialect among Türkiye Turkish dialects. In addition, we tried to contribute to the dialect atlas, which is the ultimate goal of dialect studies and is currently in the preparation phase. Lalapaşa central district and its villages are important in that no independent study has been conducted on them so far. This study, which we call the region, is important in terms of determining, at least partially, the dialect characteristics of Lalapaşa within the Edirne province and the cultural values preserved through language data. With the field study conducted for Lalapaşa dialects, we tried to determine the location of this dialect region within Eastern Thrace. As far as we know, the compilation and analysis of Rumelian dialects, which are an extension of Anatolian dialects, on the dialects of Edirne province will be completed. In preparing the study, we used the interview method based on field research. We visited the central district and villages of Lalapaşa one by one and interviewed the source persons and recorded the texts compiled from these source persons with a voice recorder. We conducted grammatical analysis on texts compiled from local sources and prepared a dictionary based on these texts. To put it briefly, our study consists of five parts:“Introduction”,“Analysis”,“Conclusion”and“Texts”.
Benzer Tezler
- Edirne ili Lalapaşa ilçesi Ömeroba Köyü (Türkiye) dolayında 1:25.000 ölçekli jeolojik harita alımı ve bölgenin yapısal özelliklerinin incelenmesi
Geological mapping at 1:25.000 scale in the vicinity of Omeroba Village (Lalapaşa/Edirne/Turkey) and examination of regional structural features
ALPER BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Jeoloji MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET TEKİN YÜRÜR
- Edirne ili Lalapaşa ilçesi süt sığırcılığı eğitiminin tarımsal yayım açısından değerlendirilmesi
Evaluation of agricultural public education of milk poultry in Lalapasa district Edirne
TOLGA ŞEVİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
ZiraatNamık Kemal ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDIN GÜREL
- Tarım kooperatiflerinde yayım yaklaşımları: Edirne ili Lalapaşa ilçesi örneği
Extension approach in agricultural cooperatives: The example of Edirne province, Lalapaşa district
EBRU IRMAK
Doktora
Türkçe
2019
ZiraatTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDIN GÜREL
- Lalapaşa (Edirne) ilçesinin florasının tespiti
Determination of the flora of Lalapaşa (Edirne/Turkey) district
AKIN ERDOĞDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BotanikTrakya ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NECMETTİN GÜLER
- Yapılandırmacı yaklaşıma dayalı matematik programında portfolyonun başarıya ve matematiğe karşı tutuma etkisi
The effect of portfolio in mathematic programme which is based on constructivism to the success and attitude towards mathematic
SEDA ANAHTARCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Bölümü
YRD. DOÇ. DR. ETHEM NAZİF BAYAZITOĞLU