Diasporaları kapsamak: Ulusötesi kimlik muhafaza mekanizmaları. Almanya'daki DİTİB, İGMG ve AABF örnekleri
Engaging diasporas: Transnational identity protection mechanisms. The examples of DITIB, IGMG and the AABF in Germany
- Tez No: 982745
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜVEN GÜRKAN ÖZTAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Uluslararası İlişkiler, Political Science, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk dinî kurumları, hem devlete bağlı hem de devlet dışı aktörler olarak, Avrupa'daki Türk diasporasında ulusötesi kimliklerin oluşumu ve korunmasında giderek artan bir rol oynamaktadır. Türk devleti, özellikle Diyanet İşleri Başkanlığı'nın Almanya kolu olan Diyanet İşleri Türk-İslam Birliği (DİTİB) aracılığıyla, diaspora topluluklarının karşılaştığı zorluklar karşısında dinî ve kültürel sürekliliği desteklemektedir. Buna karşılık, Millî Görüş İslam Toplumu (İGMG) ve Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu (AABF) gibi devlet dışı kuruluşlar, kendi özgün kimlik modellerine uygun alternatif hizmetler ve söylemler geliştirmektedir. 1960'lardan bu yana Almanya'da genişleyen bu kurumlar, cenaze fonları, dinî eğitim, sosyal hizmetler ve resmî müzakereler gibi çeşitli diaspora katılım araçları kullanarak farklı kimlik modelleri üretmekte ve sürdürmektedir. Ancak akademik ilgi genellikle devlet merkezli diaspora politikalarına yoğunlaşmış; dinî kurumların karşılaştırmalı biçimde nasıl farklı aidiyet biçimleri geliştirdiği yeterince incelenmemiştir. Özellikle Alevi topluluklarının seküler ve çoğulcu yaklaşımları literatürde sınırlı yer bulmuştur. Bu çalışma, DİTİB, İGMG ve AABF'nin kimlik muhafaza mekanizmalarını analiz ederek bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Kurumsal arşivler, medya içerikleri ve üç kurumdan uzman ve dinî liderlerle yapılan 50 derinlemesine mülakat dâhil birincil kaynaklara dayanarak şu soruya yanıt aranmaktadır: Almanya'daki Türkiye kökenli dinî kurumlar, ulusötesi diaspora katılım araçları aracılığıyla farklı kimlik modellerini nasıl muhafaza edip teşvik etmektedir? Bulgular, bu kurumların dinî ve kültürel sürekliliği pekiştirdiğini, ayrımcılık ve asimilasyon karşısında destek sağladığını ve ulusötesi–nesiller arası bağları güçlendirdiğini göstermektedir. Böylece çalışma, diasporadaki kimlik oluşumuna dair çok katmanlı ve karşılaştırmalı bir perspektif sunmaktadır
Özet (Çeviri)
Turkish religious institutions, both state-affiliated and non-state actors, are playing an increasingly significant role in the formation and preservation of transnational identities within the Turkish diaspora in Europe. The Turkish state, particularly through the German branch of the Presidency of Religious Affairs—the Turkish-Islamic Union for Religious Affairs (DİTİB)—supports the religious and cultural continuity of diaspora communities in the face of various challenges. In contrast, non-state organisations such as the Islamic Community Millî Görüş (IGMG) and the Federation of Alevi Unions in Germany (AABF) develop alternative services and discourses aligned with their own distinctive identity models. Since the 1960s, these institutions have expanded across Germany, employing various diaspora engagement tools—such as funeral funds, religious education, social services, and official negotiations—to produce and maintain different identity models. However, academic interest has largely focused on state-centred diaspora policies, and the ways in which religious institutions comparatively cultivate different forms of belonging have not been sufficiently explored. In particular, the secular and pluralistic approaches of Alevi communities have received limited attention in the literature. This study aims to fill this gap by analysing the identity preservation mechanisms of DİTİB, IGMG, and AABF. Drawing on primary sources—including institutional archives, media content, and 50 in-depth interviews with experts and religious leaders from the three organisations—it seeks to answer the following question: How do religious institutions of Turkish origin in Germany preserve and promote different identity models through transnational diaspora engagement tools? The findings show that these institutions reinforce religious and cultural continuity, provide support against discrimination and assimilation, and strengthen transnational and intergenerational bonds. Thus, the study offers a multi-layered and comparative perspective on identity formation within the diaspora.
Benzer Tezler
- Diasporas in conflict: A comparative study of Iraqi and Syrian diasporas in the United States
Çatışma süreçlerinde diasporalar: ABD'deki Irak ve Suriye diasporalarının karşılaştırmalı bir çalışması
MERYEM GÖKYAR
Doktora
İngilizce
2026
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBölge Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM TÜR
- African diasporas in the Ottoman Empire and modern Turkey
Osmanlı İmparatorluğu ve modern Türkiye'de Afrika diasporaları
BANU ÖZSAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Siyasal BilimlerSabancı ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF HAKAN ERDEM
- Challenges of the interpreter in critical situations: The period of iraq invasion
Kritik durumlarda tercümanların karşılaştığı zorluklar: Irak'ın işgal edildiği dönem
ABDULRAHMAN ABDULMUNEM
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Mütercim-TercümanlıkAtılım ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYFER ALTAY
- Çerkes kimliği ve temsiliyeti: Jıneps Gazetesi (2005 - 2019)
Circassian identity and its representation: The Newspaper Jıneps (2005 - 2019)
ELİF YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
GazetecilikMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURAK ONARAN
- Small states and Diasporas: Ukrainian and Armenian approaches of diaspora
Küçük devletler ve diasporalar: Ukrayna ve Ermeni Diaspora yaklaşımları
IRYNA TKACHUK
Doktora
İngilizce
2025
Uluslararası İlişkilerKaradeniz Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR TÜFEKÇİ