Yaşlılarda ev kazası geçirme durumunun fiziksel ve bilişsel özellikler ile ilişkisi
The relationship between home accident occurrence and physical and cognitive characteristics in the elderly
- Tez No: 982492
- Danışmanlar: PROF. DR. SEÇİL GÜNHER ARICA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Ev kazası, Düşme, Yaşlılar, Bilişsel durum, Fiziksel durum, Home accident, Fall, Elderly, Cognitive status, Physical condition
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
AMAÇ: Bu çalışma, 65 yaş ve üzeri bireylerde ev kazası geçirme durumunun sosyodemografik özellikler, fiziksel sağlık göstergeleri ve bilişsel işlevlerle ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, ev kazası riskini etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve bu bulguların yaşlı bireylerde kaza önleme stratejilerine katkı sağlaması hedeflenmiştir. GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırma, Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Gaziosmanpaşa Hürriyet Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı, dahil edilme kriterlerini karşılayan ve çalışmaya katılmaya gönüllü 159 birey ile yürütülmüştür. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen sosyodemografik bilgi formu, Standardize Mini Mental Test (SMMT) ve Zamanlı Kalk ve Yürü Testi (TUG) kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizi SPSS 25 programı kullanılarak yapılmıştır. Sürekli değişkenlerin dağılımı Kolmogorov Smirnov ve Shapiro–Wilk testleri ile değerlendirilmiştir. Normal dağılım gösteren değişkenler ortalama ± standart sapma (SS), normal dağılım göstermeyen değişkenler ise medyan (IQR) değerleri ile özetlenmiştir. Kategorik değişkenler frekans (n) ve yüzde (%) olarak sunulmuştur. Tüm istatistiksel testlerde anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. BULGULAR: Çalışmamız yaşları 65 ile 88 yıl arasında değişen toplam 159 gönüllü katılımcı ile yapılmıştır. Katılımcıların %52,8'inin erkek (n=84), %47,2'sinin kadın (n=75) olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların %17,6'sının (n=28) yalnız yaşadığı, %82,4'ünün (n=131) ise iki veya daha fazla kişiyle birlikte yaşadığı belirlenmiştir. Ev kazası geçirme durumuna göre katılımcıların TUG testi süreleri karşılaştırıldığında, ev kazası geçiren grubun ortalama test süresinin (12,2 ± 3,76 sn) ev kazası geçirmeyen gruba (10,26 ± 2,49 sn) göre anlamlı düzeyde daha uzun olduğu saptanmıştır (Z = 3,777; p<0.001). TUG testi için yapıan ROC (Receiver Operating Characteristic) eğrisi analiz sonucuna göre eğri altındaki alan (AUC) 0.686 olarak hesaplanmıştır (SE=0.045; p<0.001; %95 GA: 0.598–0.774). Bu değer, TUG testinin ev kazası geçirme olasılığını orta düzeyde ayırt edebildiğini göstermektedir. SMMT puanları açısından yapılan karşılaştırmada ise ev kazası geçiren grubun ortalama SMMT puanının (24,29 ± 4,47) ev kazası geçirmeyen gruba (26,01 ± 3,65) göre anlamlı olarak daha düşük olduğu belirlenmiştir (Z = -2,402; p=0.016). SMMT için yapılan ROC eğrisi analizinde eğri altındaki alan (AUC) 0.617 olarak hesaplanmıştır (SE=0.048; p=0.017; %95 GA: 0.524–0.711). Bu değer, SMMT puanının ev kazası geçirme olasılığını düşük düzeyde, ancak istatistiksel olarak anlamlı biçimde ayırt edebildiğini göstermektedir. Ev koşullarına göre ev kazalarında evin aydınlatma yeterliliği istatistiksel olarak anlamlı fark göstermiştir (p=0,032); kaydırmaz zemin bulunma durumu da anlamlı farklılık ortaya koymuştur (p=0,035). Univariete lojistik regresyon analizleri, yaş, TUG testi süresi, SMMT puanı, aydınlatma yeterliliği, yalnız yaşama, kaydırmaz zemin bulunmaması, görme kaybı, yürüme aracı kullanımı, yürüme güçlüğü, spor yapmama, karanlığa uyum güçlüğü, unutkanlık ve sakatlık değişkenleri ile ev kazası geçirme durumu arasında anlamlı ilişkiler ortaya koymuştur (p<0.05). SONUÇ: Bulgular, yaşlı bireylerde ev kazalarının önlenmesinde fiziksel kapasite, mobilite, yaşa bağlı fizyolojik değişimler, çevresel düzenlemeler ve günlük yaşam aktivitelerini etkileyen bilişsel durumların bütüncül olarak ele alınmasının önemini göstermektedir. Düzenli bilişsel ve fiziksel değerlendirmeler, güvenli ev ortamlarının sağlanması ve sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi temel stratejiler olarak öne çıkmaktadır. Sağlık profesyonelleri, aile bireyleri ve yerel yönetimlerin iş birliğiyle yürütülecek programların, yaşam kalitesini artırmada ve ev kazalarına bağlı morbidite ile mortaliteyi azaltmada etkili olacağı belirtilmektedir.
Özet (Çeviri)
AIM: This study was conducted to examine the relationship between sociodemographic characteristics, physical health indicators, and cognitive functions in individuals aged 65 and above who experience home accidents. The research aims to identify factors that influence the risk of home accidents and to contribute to accident prevention strategies for elderly individuals through these findings. PATIENTS AND METHODS: The research was conducted with 159 individuals who were registered at the Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu City Hospital Gaziosmanpaşa Hürriyet Education Family Health Center, met the inclusion criteria, and volunteered to participate in the study. Data were collected through face-to-face interviews using a sociodemographic information form developed by the researcher, the Standardized Mini Mental Test (SMMT), and the Timed Up and Go (TUG) test. The data obtained in the study were analyzed using SPSS 25 software. The distribution of continuous variables was assessed using the Kolmogorov–Smirnov and Shapiro–Wilk tests. Variables with a normal distribution were summarized as mean ± standard deviation (SD), while variables without normal distribution were summarized using the median (IQR). Categorical variables were presented as frequency (n) and percentage (%). The significance level for all statistical tests was set at p<0.05. RESULTS: Our study was conducted with 159 volunteer participants aged between 65 and 88 years. Of these, 52.8% were male (n=84) and 47.2% female (n=75). It was determined that 17.6% (n=28) lived alone, while 82.4% (n=131) resided with two or more individuals. Comparison of TUG test durations according to home accident status revealed that the mean test time of the accident group (12.2 ± 3.76 s) was significantly longer than that of the non-accident group (10.26 ± 2.49 s) (Z = -3.777; p<0.001). ROC (Receiver Operating Characteristic) curve analysis for the TUG test yielded an AUC of 0.686 (SE=0.045; p<0.001; 95% CI: 0.598–0.774), indicating a moderate discriminatory capacity for predicting home accident risk. Regarding SMMT scores, the accident group had a significantly lower mean score (24.29 ± 4.47) compared to the non-accident group (26.01 ± 3.65) (Z = -2.402; p=0.016). ROC analysis for SMMT produced an AUC of 0.617 (SE=0.048; p=0.017; 95% CI: 0.524–0.711), suggesting low but statistically significant discriminatory ability. Environmental factors showed significant associations: adequacy of home lighting (p=0.032) and presence of non-slip flooring (p=0.035). Univariate logistic regression analyses identified significant relationships between home accident occurrence and variables including age, TUG duration, SMMT score, lighting adequacy, living alone, absence of non-slip flooring, visual impairment, use of walking aids, gait difficulty, lack of exercise, impaired dark adaptation, forgetfulness, and disability (p<0.05). CONCLUSION: The findings underscore the importance of addressing physical capacity, mobility, age-related physiological changes, environmental modifications, and cognitive status affecting daily activities in preventing home accidents among older adults. Regular cognitive and physical assessments, provision of safe home environments, and strengthening of social support mechanisms emerge as key strategies. Programs implemented through collaboration among healthcare professionals, family members, and local authorities are expected to enhance quality of life and reduce morbidity and mortality associated with home accidents.
Benzer Tezler
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Trafik tıkanıklığının ekonomik analizi ve tıkanık kent içi yolların fiyatlandırılması
Başlık çevirisi yok
HASAN ERTÜRK
- Yanal su alma yapılı dolu gövdeli bağlamalarda ayırma duvarının sürüntü maddesine etkisi
Einfluss der trennwaendezur verhütung der seitlichen wasserentnahmen der fasten wehranglagen
TÜLAY ÖZBEK
- İki aşamalı en küçük kareler yöntemi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SEMRA AKSAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞABAN EREN
- Çekirdeksiz kuru üzümde uygulanan politikanın Ege Bölgesinde üretim ve üretici açısından sonuçlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
GÜVEN ÖZERİN