Yağmursuyu hasadı ile damla sulama ve yüzey altı damla sulama kombinasyonlarının şeker pancarı verim, kalite su kullanımına etkisi
Effect of rainwater harvesting, drip irrigation and subsurface drip irrigation combinations on sugar beet yield, quality water use
- Tez No: 982422
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ ÜNLÜKARA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma yarı kurak Kayseri koşullarında şeker pancarı (Beta vulgaris L.) üretiminde su tasarrufu ve verim artışı sağlanmasında plastik örtülü-sırt ve karık yağmur suyu hasat (SH) sistemi ile yüzey altı damla sulama sisteminin etkinliğini saptamak amacıyla 2022-2024 yılları arasında yürütülmüştür. Tesadüf blokları şerit deneme deseninde kurgulanan bu çalışmada ana parsellerde farklı tarım teknikleri (geleneksel tarım (GT)), alt parsellerde farklı sulama düzeyleri (%100, %75, %50) ve altın altı parsellerde damla sulama sistemleri (damla sulama (D) ve yüzey altı damla sulama (Y)) olmak üzere toplam 12 konu yer almıştır. 2022, 2023 ve 2024 yıllarında tam sulama altında SH konusu kök gövde veriminde %42.2, %9.3 ve %2.7 artış sağlar iken aynı zamanda bitki su tüketiminde %7.9, %14.6 ve %13.7 su tasarrufu sağlamıştır. En yüksek kök-gövde ve şeker verimi 2022 yılında SHD100 konusundan 92.3 t ha-1 ve 15.4 t ha-1, 2023 yılında SHY100 konusundan 88.2 t ha-1 ve 14.8 t ha-1 elde edilmiştir. Ancak tarım tekniği×damla sulama sistemi etkileşimi en yüksek kök-gövde verimi 2022 yılında SHD konusunda 62.8 t ha-1, 2023 yılında SHY konusundan 59.9 ha-1, 2024 yılında SHD konusundan 60.6 t ha-1 verim elde edilmiştir. Elde edilebilir şeker oranı 2022 yılında %15.6-16.9 arasında en yüksek GTD75 konusunda (%16.9), farkın önemli bulunmadığı 2023 yılında (%17.4) ve 2024 yılında en yüksek GTY100 konusunda (%16.5) elde edilmiştir. Sulama suyu kullanım etkinliği ve su kullanım etkinliği en yüksek 2022 yılında SHD75 ve SHD100 konularında (27.6 ve 27.4 kg m-3; 15.2 ve 15.6 kg m-3), 2023 yılında SHY100 konusunda (17.1-14.1 kg m-3) ve 2024 yılında SHY100 konusunda (14.5-11.6 kg m-3) saptanmıştır. Dolayısıyla şeker pancarı tarımında su hasadı tarım tekniği su tasarrufu sağlaması yanı sıra şeker pancarı verimini ve su kullanım etkinliğini artırmıştır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted under the semi-arid conditions of Kayseri between 2022 and 2024 to determine the effectiveness of plastic-covered ridge and furrow rainwater harvesting (RWH) systems in combination with subsurface drip irrigation for enhancing water savings and yield in sugar beet ( Beta vulgaris L.) production. The experiment was arranged in a randomized complete block split-strip plot design, comprising different agricultural techniques (conventional agriculture, CA) in the main plots, irrigation levels (100%, 75%, and 50%) in the subplots, and drip irrigation systems (surface drip, D, and subsurface drip, SD) in the sub-subplots, resulting in a total of 12 treatments. In 2022, 2023, and 2024, the RWH treatment under full irrigation improved root yield by 42.2%, 9.3%, and 2.7%, respectively, while simultaneously providing water savings of 7.9%, 14.6%, and 13.7%. The highest root and sugar yields were obtained from the SD100 treatment in 2022 (92.3 t ha-1 and 15.4 t ha-1) and from the RWHSD100 treatment in 2023 (88.2 t ha-1 and 14.8 t ha-1). However, the interaction between agricultural technique and drip irrigation system yielded the highest root yields in RWHD in 2022 (62.8 t ha-1), RWHSD in 2023 (59.9 t ha-1), and RWHD in 2024 (60.6 t ha-1). Extractable sugar content ranged between 15.6-16.9% in 2022, with the highest value in CAD75 (16.9%). In 2023, differences among treatments were not significant (17.4%), while in 2024 the highest value was recorded in CASD100 (16.5%). Irrigation water use efficiency and water use efficiency were highest in 2022 in RWHD75 and RWHD100 (27.6 and 27.4 kg m-3; 15.2 and 15.6 kg m-3), in 2023 in SHY100 (17.1-14.1 kg m-3), and in 2024 in SHY100 (14.5-11.6 kg m-3). Overall, the results indicate that the rainwater harvesting technique not only enhanced water savings but also improved sugar beet yield and water use efficiency.
Benzer Tezler
- Sırt-karık mikro havza yağmur suyu hasadı ve damla sulama kombinasyonunda farklı sulama rejiminin soya fasulyesi su kullanımı ve verimliliğine etkisi
Effects of different irrigation regimes under ridge-furrow micro catchment rain water harvesting and drip irrigation combination on soybean water use and productivity
ZEYNEP ARI GÖKKAYA
Doktora
Türkçe
2025
ZiraatErciyes ÜniversitesiBiyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ÜNLÜKARA
- Yağmur suyu hasadı ile kendi kendine yetebilen peyzaj alanlarının oluşturulması
Creating self-sufficient landscape areas with rainwater harvesting
ÖMER FARUK ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Peyzaj MimarlığıAtatürk ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLIHAN ESRİNGÜ
- How does water scarcity affect agricultural productivity and food security? A case study on Morocco
Su kıtlığının tarımsal verimlilik ve gıda güvenliği üzerindeki etkileri: Fas örneği
ZAİNAB AL BATOUL MA-EL-AININ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Ziraatİstanbul Teknik ÜniversitesiAfet ve Acil Durum Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ HİKMET İSKENDER
- Rooftop rainwater harvesting as an additional water supply source: case study the büyükçekmece campus, Fatih University
Ek su kaynağı olarak çatı üstü yağmur suyu hasadı: büyükçekmece kampüsü, Fatih Üniversitesi
ABDULAZEEZ DALA ALI
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
İnşaat MühendisliğiFatih Üniversitesiİnşaat Yapı ve Altyapı Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. TAHA TAHER
- Farklı sulama rejimlerinde sırt-karık mikro havza yağmursuyu hasadı tekniğinin çemen (trigonella foenum-graecum) bitkisinin büyüme ve verimine etkisi
Effect of ridge furrow micro-catchment rainwater harvesting technique on growth and yield of fenugreek (trigonella foenum-graecum) plant in dieferent irrigattion regimes
DİLEK GÜNANA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatErciyes ÜniversitesiBiyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ÜNLÜKARA