Dijital sağlık ekosisteminde uzaktan sağlık hizmetlerine yönelik tutumlar ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişki
The relationship between attitudes towards telemedicine in the digital health ecosystem and health literacy
- Tez No: 982404
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA OĞULLUK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Sağlık okuryazarlığı, Teletıp, Dijital sağlık ekosistemi, Health literacy, Telemedicine, Digital health ecosystem
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hitit Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile bireylerin uzaktan sağlık hizmetlerine (teletıp) yönelik tutumları arasındaki ilişki ve sosyodemografik verilerin bu ilişkiye etkisi incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel ve tanımlayıcı araştırma, Nisan-Haziran 2025 tarihleri arasında, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Çorum ili Merkez ilçesinde bulunan tümü devlet okullarında aktif çalışan, dahil edilme kriterlerini karşılayan 1312 öğretmen ile yürütülmüştür. Veriler, yüz yüze görüşme yöntemi ile elde edilmiştir. Katılımcılara; Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 (TSOY-32), Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Kullanılmasına Yönelik Tutum Ölçeği ve araştırmacılar tarafından ilgili literatür verileri taranarak hazırlanmış olan Sosyodemografik Veri Formu uygulanmıştır. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) version 30 kullanılmıştır. Bulgular: Bu araştırmada elde edilen Türkiye Sağlık Okuryazarlığı (TSOY-32) Genel sınıflamasına göre katılımcıların %28,6'sı yetersiz, %43,6'sı sorunlu–sınırlı, %17,0'si yeterli ve %10,7'si ise mükemmel sağlık okuryazarlığı düzeyine sahip olduğu görülmüştür. Sağlık okuryazarlığı düzeyi ile sosyodemografik değişkenler karşılaştırıldığında yalnızca gelir durumu ile istatistiksel olarak doğru orantılı anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Katılımcıların Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Kullanılmasına Yönelik Tutum Ölçeği (USHKYTÖ) puan ortalaması 61,24±13,2 ve ortanca değer 63 ile orta-iyi düzeyde bulunmuştur. Evli bireylerin, yüksek lisans mezunlarının ve geliri giderinden fazla olanların puanları istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sağlıkla ilgili bilgi edinme amaçlı ilk başvuru kaynağı internet olanların USHKYTÖ puanları sağlık çalışanı ya da sağlık kuruluşu olanlardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,001). TSOY-32 toplam puanı ile USHKYTÖ toplam puanı arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç: Sonuç olarak bireylerin teletıp hizmetlerine yönelik tutumlarını yalnızca bilgi düzeyi değil, aynı zamanda sosyoekonomik koşullar, deneyimler ve sağlık hizmetlerine erişim imkanlarının da etkileyebileceği görülmektedir. Gerek toplumun yaş ortalamasının yükselmesi bununla birlikte yatağa bağlı ve kronik hastalığa sahip birey sayısının artması gerekse de sanayileşmenin artması ile iş gücü kaybının daha önemli hale gelmesi gibi durumlar, teletıp uygulamalarının sağlık hizmetlerindeki önemini giderek arttırmaktadır. Bu bilgiler ışığında toplum farkındalığının arttırılmasının, teletıp hizmetlerine yönelik imkanların geliştirilmesinin ve ilgili politikaların bu yönde iyileştirilmesinin, hem sağlık sistemlerinin sürdürülebilirliği hem de toplum ve bireysel faydalar açısından önemli olduğu görülmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study examined the relationship between health literacy levels and individuals' attitudes towards telemedicine services, as well as the effect of sociodemographic data on this relationship. Materials and Methods: This cross-sectional and descriptive study was conducted between April and June 2025 with 1,312 teachers meeting the inclusion criteria, working in all public schools affiliated with the Ministry of National Education in the central district of Çorum province. Data were collected through face-to-face interviews. Participants were administered the Turkish Health Literacy Scale-32 (TSOY-32), the Attitude Scale Towards the Use of Telemedicine Services, and a Sociodemographic Data Form prepared by the researchers through a review of relevant literature. Statistical analyses and calculations were performed using Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) version 30. Results: According to the overall classification of the Turkish Health Literacy Scale (TSOY-32), 28.6% of participants had inadequate, 43.6% had problematic–limited, 17.0% had sufficient, and 10.7% had excellent health literacy levels. When health literacy levels were compared with sociodemographic variables, only income level was found to have a statistically significant positive correlation (p<0.05). The mean score of participants on the Attitude Scale Towards the Use of Telemedicine Services (USHKYTÖ) was 61.24±13.2, with a median value of 63, indicating a moderate-to-good level. Scores of married individuals, those with a master's degree, and those whose income exceeded expenses were found to be significantly higher (p<0.05). Participants whose first source of health-related information was the internet had significantly higher USHKYTÖ scores compared to those whose first source was a healthcare professional or healthcare institution (p<0.001). No statistically significant relationship was found between the total score of TSOY-32 and the total score of USHKYTÖ (p>0.05). Conclusion: In conclusion, individuals' attitudes towards telemedicine services are influenced not only by their level of knowledge but also by socioeconomic conditions, experiences, and access to healthcare services. Factors such as the increasing average age of the population, the growing number of bedridden individuals and those with chronic diseases, and the rising importance of labor loss due to industrialization highlight the increasing importance of telemedicine applications in healthcare. In light of this information, raising public awareness, improving access to telemedicine services, and developing relevant policies in this direction are important both for the sustainability of healthcare systems and for societal and individual benefits.
Benzer Tezler
- Applying blockchain in exchanging data
Veri transferinde blok zinciri uygulaması
RANEEM SEIRAWAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Uygulamaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENVER ÖZDEMİR
- Nesnelerin interneti ekosisteminde iş modeli oluşturulması
Designing business models for the internet of things ecosystem
BİRGÜL KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAN YILDIRIM
- Dijital influencerlara (sanal etkileticiler) karşı oluşan pozitif-negatif duygu tepkilerinin dijital iyi oluş üzerindeki etkisi: Sosyal medya ortamında öz-yeterlilik ve psikolojik direnç perspektifinden bir inceleme
The effect of positive and negative emotional responses towards digital influencers on digital well-being: An examination from the perspective of self-efficacy and psychological resilience in the social media environment
RANA ABDUL JABBAR MOHAMMED NAJI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık Yönetimiİstanbul Gelişim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT BAŞAL
- Gelecekteki sağlık teknolojisi eğilimlerinin sağlık ekosistemine etkilerinin politika ve yönetişim açısından değerlendirilmesi: Türkiye örneği
Evaluation of the effects of future health technology trends on the health ecosystem in terms of policy and governance: The case of Turkey
ELİF SENA KAMBUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sağlık YönetimiSağlık Bilimleri ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN HÜSEYİN YILDIRIM
- Sağlık turizmi perspektifinden GETAT (geleneksel ve tamamlayıcı tıp) uygulamalarının potansiyeli: SWOT analiziyle bir değerlendirme
The potential of traditional and complementary medicine (T&CM) practices from the perspective of medical tourism: An evaluation through SWOT analysis
MERVE ÖNDEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiDüzce ÜniversitesiSağlık Turizmi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULKADİR KAYA