اعتراضات أحمد رضا خان في حاشيته جد الممتار على ابن عابدين في حاشيته رد المحتار
Ahmed Rıza Han'ın Ceddü'l-Mumtâr adlı eserinde İbn-i Abidîn'nin Reddü'l-Muhtâr adlı eserine yönelik itirazları
- Tez No: 981833
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BATUHAN BUĞRA AKARTEPE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Hanefi mezhebi, İbn Âbidîn, Ahmed Rıza Han, Ceddü'l-Mühtâr, fıkhî itirazlar, Hanafi school, Ibn Abidin, Ahmed Raza Khan, Jadd al-Muhtar, Fiqhī critiques
- Yıl: 2025
- Dil: Arapça
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Fıkhî itirazlar, fakihlerin fıkhi mirasla etkileşimlerini ortaya koyan önemli konulardan biridir. Bu itirazlar, titiz bir metodoloji ve derin bir araştırma ile şekillenen eleştirel bir fıkıh anlayışının örneğini teşkil eder. Bu bağlamda, Ahmed Rıza Han'ın İbn Âbidîn'e yönelik eleştirileri, Hanefi mezhebi içinde dikkat çekici bir örnek olarak öne çıkmaktadır. Çalışmanın önemi, Ahmed Rıza Han'ın İbn Âbidîn'e yönelik eleştirilerini, Hanefi mezhebindeki fıkhi mirasla eleştirel bir etkileşim modeli olarak sunmasında yatmaktadır. Bu model, fıkhı zenginleştirerek değişen örf, zaman ve mekan bağlamında hükümlerin yenilikçi bir şekilde anlaşılmasını teşvik etmektedir. Araştırma, İbn Âbidîn'in hâşiyesinin (Reddu'l-Muhtâr) Hanefi mezhebi öğrencileri için güvenilir bir başvuru kaynağı olması ve ele alınan meselelerin eleştirel bir yaklaşımla değerlendirilmesine katkı sağlaması açısından da önem arz etmektedir. Bu çalışma, Ahmed Rıza Han'ın eleştirilerini detaylı bir şekilde incelemeyi ve meselelerde her iki tarafın görüşlerini, mezhep içindeki diğer fakihlerin görüşlerini, ardından tercih edilen görüşü sunmayı amaçlamaktadır. Araştırma, eleştirilerin farklı bağlamlarını tasvir etme, nedenlerini ve sosyal-fıkhi arka planlarını analiz etme, bu eleştirilerin doğasını açıklama ve ortaya çıktıkları bağlamlarla ilişkilendirme açısından betimleyici-analitik bir yöntem izlemektedir. Araştırma, üç ana bölüme ayrılmıştır: Birinci bölüm, İbn Âbidîn ve Ahmed Rıza Han'ın biyografilerini ve“Ceddü'l- Mumtâr”hâşiyesini tanıtmaktadır. İkinci bölüm, Ahmed Rıza Han'ın İbn Âbidîn'e şirket, vakıf ve buyu' konularında yaptığı eleştirileri ele almaktadır. Üçüncü bölüm ise Ahmed Rıza Han'ın eleştirilerinin arkasındaki bilimsel ve metodolojik nedenleri irdelemektedir. Araştırma, Ahmed Rıza Han'ın itirazlarının yalnızca yüzeysel itirazlar olmadığını, aksine fakihlerin görüşlerinin derinlemesine bir analizi ve bağlamında değerlendirilmesi üzerine kurulu bir fıkhi metodolojiyi yansıttığını ortaya koymuştur. Bu itirazlar, değişen örf, zaman ve mekan koşullarını dikkate alarak Hanefi mezhebi içinde yenilik gerekliliklerine yönelik güçlü bir bilimsel farkındalık sergilemektedir. Çalışma, Ahmed Rıza Han'ın eleştirilerinin, özellikle Hindistan (Maveraünnehir ekolü) ile Şam (Irak ekolü) arasındaki metodolojik farklılıklar ve örf, zaman, mekan değişiklikleri gibi unsurlardan kaynaklandığını göstermektedir. Bu unsurlar, şer'i metinlerin yorumlanması ve fıkhi hükümlerin uygulanmasında önemli bir rol oynamaktadır.
Özet (Çeviri)
Fiqhī critiques represent significant subjects, showcasing the engagement of jurists with the Islamic jurisprudential legacy. These critiques exemplify a model of critical jurisprudential interaction characterized by rigorous methodology and in-depth inquiry. In this context, Ahmed Raza Khan's critiques of Ibn Abidin emerge as a noteworthy case within the Hanafi school of thought. The significance of this study lies in presenting Ahmed Raza Khan's critiques as a framework for critical engagement with the jurisprudential heritage of the Hanafi madhhab. This framework contributes to enriching fiqh while fostering a renewed understanding of legal rulings in light of the dynamics of jurisprudential schools and the evolving contexts of customs, time, and place. The study draws its importance from Ibn Abidin's commentary, Radd al-Muhtar, which remains a foundational reference for Hanafi jurists. It examines critiqued issues, enabling scholars to engage critically with them, thereby aiding in addressing contemporary challenges through a nuanced methodological perspective. The research meticulously analyzes these critiques by collecting and categorizing them, comparing the perspectives of Ahmed Raza Khan and Ibn Abidin on contested matters, referencing other Hanafi jurists' viewpoints, and determining the most preponderant opinions. Adopting a descriptive-analytical methodology, the study describes the points of critique, investigates their jurisprudential and social underpinnings, elucidates their nature, and contextualizes them within their historical and methodological frameworks. The research is structured into three chapters: the first provides a biographical overview of Ibn Abidin and Ahmed Raza Khan and introduces Ahmed Raza Khan's commentary, Jadd al-Mumtār. The second chapter explores Ahmed Raza Khan's critiques of Ibn Abidin concerning partnership, endowment (waqf), and sales. The third chapter delves into the scholarly and methodological bases of Ahmed Raza Khan's critiques. The findings reveal that Ahmed Raza Khan's critiques were not superficial objections but were deeply rooted in a jurisprudential methodology that emphasized the critical examination of juristic opinions and their contextual relevance. These critiques underscore the necessity for renewal within the Hanafi madhhab, taking into account evolving customs, temporal shifts, and spatial variations. The research further highlights that the principal causes of Ahmed Raza Khan's critiques stem from methodological disparities between the Indian school, reflecting the Transoxiana tradition, and the Syrian school, representing the Iraqi tradition, as well as the influence of contextual transformations on the interpretation of scriptural texts and the implementation of legal rulings.
Benzer Tezler
- اعتراضات الإمام أحمد الكوراني في كتابه (الدرر اللوامع) على مقدمة (جمع الجوامع) للإمام تاج الدين ابن السبكي دراسة أصولية تحليلية
İmam Ahmed el Kurani nin“Eddureru Levamı”adlı kitabında İmam“Tacuddin Subki”nin kitabı“Cemul Cevamı”ın mukaddimesine yapmış olduğu itirazlar reddiyeler. Analitik usuli çalışma / Objections of Imam Ahmed al-Kūrānī in his book (al-Durar al-Lwāmi') on the introduction of (Jam' al-Jawāmi') by ImamTāj al-Dīn Ibn al-Subkī, an analytical uṣūlī study
FARHAD SALEH SOFI
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinKarabük ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KHALED DERSHWI
- اعتراضات الفخر الرازي (ت 606 هـ) على المعتزلة في تفسيره (مفاتيح الغيب)دراسة تحليلية نقدية
(Mafateh el-Gayb) tefsirinde Fahr er-Razi nin Mu'tezile'ye itirazlars - elestirel analiz / Al-Fakhr al-Razi's (d. 606 AH) objections to the Mu'tazila in his interpretation of the keys to the unseen, analytical and critical study
KARRAR MAHDI ESSA ALSHABBANI
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULSALAM YOUSUF ESSA AL-YAGOOB
- الاعتراضات الأصولية لشيخ الإسلام ابن كمال باشا في تغيير التنقيح على صدر الشريعة
ŞEYHÜLİSLAM İBN KEMAL PAŞA'NIN TEĞYİRU'T-TENKİH' DE SADRUŞŞERİA'YA YÖNELTTİĞİ USUL ELEŞTİRİLERİ
MUSTAFA ÇALDIRAN
Yüksek Lisans
Arapça
2021
Hukukİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MAGOMEDBASİR GASANOV
- (دفع الاعتراضات علی حاشية الكشاف للتفتازاني، لأحمد بن يحيى المعروف بالحفيد (ت.916/1510) من مسألة تعدية الفعل حتى آخر الكتاب: دراسةً
Ahmed b. Yahya'nın (916/1510) kaleme aldığı“Def'u'l-İtirâz Alâ Haşiyeti'l-Keşşâf li Taftazânî”adlı eserin tahkik ve tahlili (Müteaddi fiil başlığından kitabın sonuna kadar)
WISAM TUAMA AHMED
Yüksek Lisans
Arapça
2026
Tokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN PAK
- Arapzade'nin (Kadı Beydâvî tefsirinden) Neml sûresi hâşiyesi
حاشية عرب زاده على سورة النّمل من تفسير البيضاوي تحقيق ودراسة
SARDAR KHUDHUR KHORSHEED ZEEBAREE
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH ÇELİK