İstanbul'un gelecek senaryosunda bireyin yeri: Edebiyat ve sinema örnekleri ile inceleme
The place of the individual in İstanbul's future scenario: An analysis with examples from literature and cinema
- Tez No: 981730
- Danışmanlar: PROF. DR. ORHAN HACIHASANOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: ütopya, distopya, heterotopya, kolektif yaşam, bireysel yaşam, merkeziyetçilik, kent, İstanbul, gelecek, utopia, dystopia, heterotopia, collective life, individual life, centralism, city
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Özyeğin Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kent ve Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gelecekteki kent yaşamının temellerini anlamak ancak bu gün içinde yaşadığımız yapılı ve sosyal çevrenin gereksinimlerinin farkında olmaktan geçer. Bu bağlamda geleceğin kent yaşamı için üretilmiş ütopya ve anti-ütopya olarak adlandırılan distopyalar geleceğe dair bir öngörü oluşturmaktadır. Bu oluşumlar gerçek dışı veya gerçekleşmeyecek birer gelecek olgusu gibi ele alınsa da oluşturulduğu dönemin yansımalarını, eksikliklerini, dönemin ihtiyaçlarını ve gelecek yaşamın neye evirilebileceği ideolojisinin bütününü oluşturur. Geçmişin senaryoları günümüzün gerçeklik parçacıkları haline gelebildiği için de tamamen gerçek dışı sayılamazlar. İçinde yaşanılan dönemin olguları gelecek senaryolarının temelini oluşturur. Diğer bir yandan ulaşılamaz ve ideal bir yaşam olarak bahsedilen ütopya kavramına dair izler taşıyan geleceğin senaryolarının gerçekleşme potansiyeli, onları sadece ütopya veya anti-ütopya olarak adlandırılamaz kılar. Barındırdıkları potansiyel, köklerini içinde bulunduğu dönemden aldığı ve gelecek için öngörü oluşturması sebebi ile içerisinde heterotopik bir yanı da barındırmaktadır. Çalışma, yeni bir gelecek senaryosu üretimine ve bu üretimde senaryonun yalnızca tek bir bakış açısına (ütopik, distopik, heterotopik) bağlı kalınamayacağını göstermekle birlikte, ayrıca ortak bir nokta olarak gözlemlenen topluluk yaşamının baskın olma hali üzerine kurulu olan senaryoların içerisinde, bireysel yaşamın geri plana atıldığı gözlemlenmiştir. Bireyin egemen olduğu yaşama biçiminin ön planda olduğu bir kurgunun mümkün olabileceği, bireyin ihtiyaç ve refahının sağlanmasından yola çıkılarak genişleyen bir kent yaşamının yaratılabileceği düşünülmektedir. Araştırma soyut bir kavram olan bireysel yaşama biçiminin karakteristik özelliklerinin fiziksel mekandaki etkilerini kapsamaktadır. Aynı, toplu yaşama anlayışını benimseyen toplumların fiziksel yaşama alanlarının bu doğrultuda değişmesi (protesto ihtiyacı ile kent meydanları arasındaki ilişki) gibi soyutun somut üzerindeki etkisini kapsamaktadır. Kentin var olmasının sebebi, hatta toplumun varlık sebebi olan bireyin gelecekteki kent ekosistemi içerisindeki yeri nedir? Birey ile mekan arasındaki ilişki nedir, nasıl şekillenir? Fiziksel bir mekanı görmek (sinema örnekleri) ile onu düşüncede şekillendirdiğimiz edebiyat eserlerinden okumak arasında bireyin mekanla olan ilişkisi değişkenlik gösterir mi? Birey-mekan ilişkisi içeren gelecek senaryolarında birey odaklı mekanlar nasıl tanımlanmaktadır? Bireysel yaşamın kent yaşamı içinde daha baskın olabilir şekilde değerlendirilmesini sağlamak için çalışma aşamalara ayrılmıştır. Araştırmayı iki parçada ele almak mümkündür ve bu parçalar da kendi içerisinde bölümlere ayrılmaktadır. Birinci aşama; topluluk anlayışının ön planda tutulduğu eserlerin incelenmesi ve bunların literatürle desteklenerek değerlendirilmesini içermektedir. Bu incelemelere filmler ve edebiyat eserlerini kapsamaktadır. Birinci aşama ayrıca bireysel yaşam için gerekli kimliksel özelliklerin neler olabileceğine dair ipuçları barındırmaktadır. Araştırmanın ikinci aşamasında bireyin kent içerisinde kendi alanına sahip olabileceği ama aynı zamanda ihtiyaç halinde toplulukla bağlantı kurabileceği bir yaşama anlayışı değerlendirmesi yapmaktır. Araştırmanın çoklu hedef yapısı, farklı disiplinler alanlardaki üretimlerin incelenerek çalışma içerisinde bir arada kullanılıyor olması genel sonuç çıkarımı için iki farklı yöntem içermektedir. Hem genel sonuç çıkarımı için detaylardan yola çıkılması hem de araştırma sonucunda tümevarım ve tümdengelim yöntemi kullanılması açısından karma bir araştırma olarak nitelendirilebilir.
Özet (Çeviri)
Understanding the foundations of future urban life is only possible by being aware of the needs of the built and social environment in which we live today. In this context, dystopias, which are called utopias and anti-utopias produced for the urban life of the future, constitute a prediction of the future. Although these formations are considered as unrealistic or unrealizable future phenomena, they constitute the reflections of the period in which they were created, their shortcomings, the needs of the period and the whole ideology of what the future life can evolve into. Since the scenarios of the past can become snippets of today's reality, they cannot be considered completely unrealistic. The facts of the current period form the basis of future scenarios. On the other hand, the potential for the realization of future scenarios that bear traces of the concept of utopia, which is referred to as an unattainable and ideal life, makes them not only utopia or anti-utopia. The potential they harbor also contains a heterotopic aspect, as they are rooted in the period in which they are rooted and form predictions for the future. The research covers the effects of the characteristic features of the individual lifestyle, which is an abstract concept, on physical space. It covers the effect of the abstract on the concrete, such as the physical living spaces of societies that adopt the concept of communal living changing accordingly (the relationship between the need for protest and city squares). What is the reason for the existence of the city, and even the place of the individual, who is the reason for the existence of the society, in the future urban ecosystem? What is the relationship between the individual and the space, how is it shaped? Does the relationship of the individual with the space change between seeing a physical space (cinema examples) and reading it from literary works that we shape in our minds? How are individual-focused spaces defined in future scenarios that include an individual-space relationship? The study is divided into stages in order to ensure that individual life is evaluated in a way that can be more dominant in urban life. It is possible to handle the research in two parts, and these parts are divided into sections within themselves. The first stage includes the examination of works in which the concept of community is prioritized and their evaluation supported by literature. These studies include films and literary works. The first stage also contains clues about what the identity characteristics necessary for individual life may be. The second stage of the research is to evaluate a concept of life where the individual can have his/her own space in the city but also connect with the community when needed. The multiple target structure of the research, the examination of productions in different disciplinary fields and their use together in the study, includes two different methods for general conclusions. It can be described as a mixed research in terms of both starting from details for general conclusions and using inductive and deductive methods in the research result.
Benzer Tezler
- Uzaktan çalışmanın konut hareketliliğine etkisi: İstanbul- Kocaeli- Tekirdağ kent bölgesi örneği
The effect of remote working on residential mobility: The case of İstanbul- Kocaeli - Tekirdağ city region
HATİCE NUR GÜMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE AYATAÇ
DOÇ. DR. MUHAMMED ZİYA PAKÖZ
- Comparative study of federated learning for credit risk assessment and fairness evaluation
Federe öğrenmenin karşılaştırmalı çalışması: Kredi risk değerlendirmesi ve adalet ölçümü
MUSTAFA AKTAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEHÇET UĞUR TÖREYİN
DR. RUŞEN HALEPMOLLASI
- İklim değişikliğinin İstanbul'un yüzeysel su kaynaklarına etkisi ve kuraklık dirençli bütünleşik su yönetimi
Climate change impacts on the surface water resources of Istanbul and drought resilient water management
GÖKHAN CÜCELOĞLU
Doktora
Türkçe
2019
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İZZET ÖZTÜRK
- Sıcak hava dalgalarının ölüm oranları üzerindeki etkisi: İstanbul örneği
The impact of heat waves on mortality rate: İstanbul case
MERVE YILMAZ
Doktora
Türkçe
2024
Meteorolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMeteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN TOROS
PROF. DR. GÜNAY CAN
- Modelling flooding risk under urbanization andclimate change in Istanbul, Turkey
İstanbul'da şehirleşme ve iklim değişikliği tesirleri altında taşkın riskinin modellenmesi
TEWODROS ASSEFA NIGUSSIE
Doktora
İngilizce
2017
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDÜSSELAM ALTUNKAYNAK