Türkiye'de gelir vergisi politika uygulamalarının vergilemede adalet ilkesi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of income tax policy practices in turkiye in terms of the principle of justice in taxation
- Tez No: 981706
- Danışmanlar: DOÇ. MEHMET FATİH BUĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mali İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de gelir vergisi politikalarının vergilemede adalet ilkesi açısından kapsamlı bir analizini sunmaktadır. Çalışmanın temel amacı, vergi sisteminin gelir dağılımına etkilerini değerlendirmek, dolaylı ve dolaysız vergilerin ağırlığını analiz etmek ve bu bağlamda adil bir vergi yapısı için politika önerileri geliştirmektir. Gelir vergisinin tarihsel gelişimi, anayasal temelleri ve uygulanmakta olan mevzuat detaylı biçimde incelenmiş, farklı gelir unsurlarının (ücret, ticari, serbest meslek, sermaye, zirai vb.) adalet bakımından yarattığı etkiler değerlendirilmiştir. Ayrıca vergi muafiyetleri, istisnalar ve asgari geçim indirimi gibi uygulamaların vergide adalete katkısı tartışılmıştır. Bu çalışmada 2023 ve 2024 yılları gelir vergisi oranları karşılaştırmalı olarak ele alınmış, yüksek dilimli tarifelerin vergi yükü üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Literatür taraması, güncel yasal düzenlemeler ve karşılaştırmalı ülke örneklerinden faydalanılarak elde edilen bulgular doğrultusunda, gelir vergisi sisteminin yeniden yapılandırılmasına yönelik öneriler sunulmuştur. Vergi matrahının korunması, dijital denetimin güçlendirilmesi, tarifelerin enflasyona göre düzenlenmesi ve vergi harcamalarının şeffaflaştırılması gibi stratejiler, sistemin adalet ilkesiyle uyumlu hale getirilmesi açısından önem arz etmektedir. Bu bağlamda çalışma, vergi politikalarının sosyal devlet ilkesi çerçevesinde adil ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulmasına yönelik akademik katkı sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This study provides a comprehensive analysis of income tax policies in Turkey in terms of the principle of tax justice. The main objective of the research is to evaluate the effects of the tax system on income distribution, analyze the weight of indirect and direct taxes, and develop policy recommendations for a fairer tax structure. The historical development of income tax, its constitutional foundations, and the current legal framework are thoroughly examined. The impacts of various income components (such as wages, business income, self-employment, capital income, and agricultural earnings) on tax justice are assessed. Furthermore, practices like tax exemptions, deductions, and the minimum living allowance are discussed in relation to their contribution to equity. The 2023 and 2024 income tax rates are analyzed comparatively, with a focus on the impact of high-rate brackets on the tax burden. Based on a review of literature, current legislation, and cross-country comparisons, the study proposes a series of reform strategies for restructuring the income tax system. These include protecting the tax base, enhancing digital audits, adjusting brackets according to inflation, and ensuring transparency in tax expenditures. The study aims to contribute academically to the transformation of tax policy into a fair and sustainable structure aligned with the principles of a social state.
Benzer Tezler
- İktisadi kalkınma açısından Türkiye'de 1980 sonrası vergi uygulamaları
Başlık çevirisi yok
MEHMET YÜCE
- Çevre politikalarıyla uyumlu bütçe reformu ve Türkiye değerlendirmesi
Budget reform compatible with environmental policies and Turkey assessment
FATİH CAN
- İhracatı teşvik politikaları ve Türkiye'de tekstil ve hazır giyim sektörünün ihracata yönelik teşviğine dair politika önerileri
Başlık çevirisi yok
HASAN PARILTI
- Türkiye iktisat politikalarının belirlenmesinde iktisadi kurum-kural ve kuruluşların rolleri
Başlık çevirisi yok
İBRAHİM GÜRAN YUMUŞAK
- Türkiye'de vergi reformu bağlamında gelir vergisi tabanının genişletilmesi: Karşılaştırmalı bir inceleme ve politika seçeneklerinin değerlendirilmesi
Broadening the income tax base in the context of tax reform in Türkiye: A comparative analysis and assessment of policy options
CAVİT ÜMİT ALAYBEYOĞLU
Doktora
Türkçe
2025
MaliyeManisa Celal Bayar ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ RIZA GÖKBUNAR