Marx'ın politik teolojisi
Political theology of Marx
- Tez No: 981669
- Danışmanlar: PROF. DR. FUNDA GÜNSOY TUROWSKI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Politika, Teoloji, Din, Marx, Marksizm, Politics, Theology, Religion, Marx, Marxism
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Marx'ı karakterize eden temel politik kavramlar ve teolojik kavramlar arasındaki paralellik ile birlikte, bu paralleliğin ötesinde Marx'ı düşünmeyi olanaklı kılmak ve bu paralellikten hareketle teolojik kavramların seküler ya da dünyevi bir dile nasıl aktarıldığını sunarak Marx'ı yeni bir perspektif ile yorumlamaktır. Karl Marx'ın (1818-1883) materyalist tarih anlayışı, kapitalizm kritiği, ilerleme ve özgürlük mefhumlarına olan yaklaşımlarının Yahudi-Hıristiyan geleneğine ilişkin olarak dinsel eskatoloji ve mesihçilik anlayışlarıyla ne tür benzerlikler ihtiva ettiği; bu bakımdan Marx'ı“seküler bir teoloji”kategorisinde ele almanın olanağı tez çalışmamızın iddiasıdır. Marx'ın tarih anlayışı üretim ilişkilerinin değişimi, dönüşümü ve gelişimi çerçevesinde anlam kazanmakla beraber sınıf mücadelesi, Marx'ın tarihe yönelik değerlendirmesini determinist bir çizginin dışına koyar. Marx'ın tarih anlayışının çekirdeği olan sınıf mücadelesi, devrim fikrinin ekonomik dönüşüm ile beraber mülksüzleştirilen, yoksullaştırılan ve ezilenlerin kurtuluşunu ayrıca hedef edinir. İşte tam da bu noktada Marx'ın kurtuluş doktrini eskatolojik bir olay olarak değerlendirilir. Çalışmamızda, Marx'ın kurtuluş öğretisi yabancılaşma, özel mülkiyet, günah ve Düşüş kavramlarıyla ilişkilendirilir. Nasıl ki dinsel gelenekte insanın ilk günahı işlemesi, insan ve Tanrı arasında bir kopuşa yani yabancılaşmaya neden olmuşsa kapitalist sistemin özel mülkiyet ve sermaye etrafında dönen işleyiş mantığı, insanın daha spesifik bir ifadeyle işçinin başta kendi özü olmak üzere, emeğe, emek ürününe ve emek sürecine yabancılaşmasıyla neticelenir ki bu durum özel mülkiyeti, ilk günah olarak kavramımıza imkan tanır. Toplumsal eşitliği alaşağı eden ve yabancılaşmanın baş müsebbibi olarak konumlanan özel mülkiyet ortadan kaldırılmalıdır. Bu doğrultuda Marx tıpkı Düşüş sonrası dinsel anlatılarda olduğu gibi“yeni bir düzen vaadinde”bulunur ki Marx'ın“yeni düzen vaadi”yeryüzü eksenli bir cennet anlayışı olan komünizmde temellenir. Öyle ki Mesihçi bir figür olarak proletarya Marx'ın peygamber edasıyla müjdelediği komünist toplum için en önemli figür olarak belirir.“Tarihin öznesi”olarak konumlanan proletarya tıpkı bir Mesih gibi tüm insanlık adına, evrensel düzeyde, kurtarıcı olarak konumlanır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to move beyond merely emphasizing the parallelism between the fundamental political concepts and theological concepts that characterize Marx, and to make it possible to think of Marx beyond this parallelism. At the same time, it seeks to demonstrate how theological concepts are translated into a secular or worldly language, thereby offering a new perspective for interpreting Marx.The claim of this thesis is that Karl Marx's (1881-1883) materialist understanding of history his critique of capitalism, and his approaches to the notions of progress and freedom have similarities with the Judeo-Christian tradition understanding of religious eschatology and messianism; in this respect the possibility of categorising Marx as a“secular theology”. Although Marx's understanding of history gains meaning within the framework of the change, transformation and development of the relations production, the class struggle puts Marx's evaluation of history outside a determinist line. The core of Marx's understanding of history, class struggle, envisions the idea of revolution not only as an economic transformation but also as the liberation of the dispossessed, the impoverished, and the oppressed. At this very point, Marx's doctrine of liberation is regarded as an eschatological event. In our study, Marx's doctrine of liberation is associated with the concepts of alienation, private property, sin and the Fall. Just as in the religious tradition, man's committing original sin caused a rupture between man and God, that is, alienation, so the logic of the capitalist system, which revolves around private property and capital, results in the alienation of man, more specifically of the worker from labour, the product of labour and the labour process, especially from his own essence, which allows us to conceive of private property as the original sin. Private property, which overthrows social equality and is positioned as the main cause of alienation, must be abolished. In this direction Marx makes a“promise of a new order”just as in the religious narratives after the Fall, and Marx's“promise of a new order”is grounded in communism, which is an earth-based conception of heaven. So much so that the proletariat, as a messianic figure, appears as the most important figure for the communist society heralded by Marx as a prophet. The proletariat, positioned as the“subject of history”is positioned as a saviour on behalf of humanity, on a universal level, just like as Messiah.
Benzer Tezler
- Derrida'nın hayaletleri: Différance'dan adalete yapısöküm ve ötekilik
Specters of Derrida: From différance to justice deconstruction and otherness
MEHMET ÇAĞRI ULUĞER
Doktora
Türkçe
2024
FelsefeMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ AKAY
- Şeyh Bedreddin ve Spinoza'da Tanrı veya varlık -fark ve özdeşliğin paradoksal uzlaşımı-
God or being in the thoughts of Shaykh Badr al-Din and Spinoza -the paradoxical convention of difference and identity-
YAKUP KALIN
Doktora
Türkçe
2021
FelsefeAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN HÜSEYİN BİRCAN
- Müzik prodüksiyonu süreçleri üzerine kavramsal bir tartışma: Müzik prodüksiyonunda yabancılaşma
A conceptual debate on music production processes: Alienation on music production
ERKAN ZEKİ AR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
MüzikYıldız Teknik ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. CEYLAN ÜNAL AKBULUT
- Hegel's concept of concept and its relationship to Kant's negative magnitudes and Marx's concept of capital in his capital
Hegel'in kavram kavramı ve bu kavramın Kant'ın negatif büyüklükleri ve Marx'ın kapitaldeki sermaye kavramıyla ilişkisi
HÜSEYİN SUNGUR KUYUMCUOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
FelsefeBoğaziçi ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JOHANNES FRITSCHE