Artvin Hemşin horonlarının müzik ve ritim incelemesi
Music and rhythm studies of Artvin Hemşin horons
- Tez No: 981628
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SELAMİ AKIŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Müzik, Folklore, Music
- Anahtar Kelimeler: Artvin, Kültür, Müzik, Hemşin Horonu, Artvin, Culture, Music, Hemşin Horonu
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ardahan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Artvin ilinde bir arada yaşayan farklı etnik grupların kültürel yapıları ve bu yapıların müzik ile halk oyunlarına yansımalarını incelemektedir. Laz, Hemşin, Gürcü, Ahıska ve Poşa topluluklarının oluşturduğu kültürel çeşitlilik, yöredeki müzikal gelenekleri ve dans figürlerini doğrudan şekillendirmiştir. Araştırmada, hem yazılı kaynaklar hem de alan çalışmaları ve yerel icracılarla yapılan görüşmeler değerlendirilerek Artvin'in müzik kültürü çok yönlü bir biçimde ele alınmıştır. Araştırma bulguları, Artvin'in müzikal kimliğinin davul, zurna, tulum, kaval ve akordeon gibi enstrümanlar üzerine inşa edildiğini göstermektedir. Bu enstrümanların çalım teknikleri, ton tercihleri ve ritmik kalıpları, bölgenin diğer Karadeniz ve Doğu Anadolu kültürleriyle etkileşim halinde farklı bir kimlik kazanmasına yol açmıştır. Özellikle zurna ve kavalın yöreye özgü varyasyonları, Artvin'in kültürel dokusunu yansıtan önemli göstergelerdir. Halk oyunları açısından ise bar ve horon türleri öne çıkmaktadır. Artvin barları, Erzurum ve Ardahan etkilerini taşıyan ağır tempolu adımlar ile toplu uyumu ön plana çıkarırken; horonlar, kıyı kesimlerin enerjik figürleri ile iç bölgelerin daha ağır adımlarını bir araya getiren özgün bir yapıya sahiptir. Hemşin horonları bu açıdan dikkat çekici bir örnektir; sakin başlayan ritmin kısa sürede hızlanması, toplu uyumu ve bireysel çevikliği bir arada sergileyerek kültürel çeşitliliğin güçlü bir yansımasını ortaya koymaktadır. Çalışmada ayrıca, Artvin'in müzik kültürünün yalnızca bir eğlence unsuru olmadığı; aynı zamanda toplumsal birlikteliği pekiştiren, kimlik aktarımını sağlayan ve kültürel mirasın korunmasına hizmet eden önemli bir unsur olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Festivaller, düğünler ve yayla şenlikleri aracılığıyla canlı tutulan bu gelenekler, hem kültürel sürdürülebilirliğin hem de yeni kuşaklara aktarımın en önemli araçlarıdır. Sonuç olarak, Artvin'in müzik kültürü ve halk oyunları, farklı etnik grupların bir arada yaşamasının ürünü olan zengin bir kültürel mozaiği temsil etmektedir. Bu çeşitlilik, Artvin'i yalnızca bölgesel değil, ulusal ölçekte de önemli bir kültürel merkez haline getirmekte; müzik ve oyunları aracılığıyla kültürel mirasın yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasında kritik bir rol oynamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the cultural structures of different ethnic groups living together in Artvin province and how these structures are reflected in music and folk dances. The cultural diversity shaped by the Laz, Hemşin, Georgian, Ahıska, and Poşa communities has directly influenced local musical traditions and dance figures. By evaluating written sources, fieldwork, and interviews with local performers, Artvin's musical culture has been analyzed in a multidimensional way. The findings of the research reveal that Artvin's musical identity is built upon instruments such as the davul (drum), zurna, tulum (bagpipe), kaval (shepherd's flute), and accordion. The playing techniques, tonal preferences, and rhythmic patterns of these instruments demonstrate how Artvin has developed a unique identity through interaction with other Black Sea and Eastern Anatolian cultures. Particularly, the local variations of the zurna and kaval stand out as important indicators reflecting the cultural fabric of the region. From the perspective of folk dances, the bar and horon types are prominent. While Artvin's bars highlight collective harmony with heavy steps influenced by Erzurum and Ardahan traditions, horons combine the energetic figures of the coastal areas with the slower steps of the interior regions, forming an authentic structure. Hemşin horons, in particular, are remarkable; beginning with a calm rhythm that quickly accelerates, they simultaneously display collective unity and individual agility, presenting a strong reflection of cultural diversity. Furthermore, the study concludes that Artvin's musical culture is not merely an element of entertainment, but also a vital factor in strengthening social cohesion, transmitting cultural identity, and preserving cultural heritage. These traditions are kept alive through festivals, weddings, and highland festivities, which serve as key instruments of cultural sustainability and intergenerational transmission. In conclusion, the musical culture and folk dances of Artvin represent a rich cultural mosaic shaped by the coexistence of diverse ethnic groups. This diversity not only makes Artvin a significant cultural center at the regional level, but also elevates its importance on a national scale. Through its music and dances, Artvin plays a critical role in sustaining cultural heritage and ensuring its transmission to future generations.
Benzer Tezler
- 1564 tarihli tahrir defterine göre Atina, Arhavi ve Hemşin kazalarında sosyal ve iktisadî hayat
Social and economic life in Atina, Arhavi and Hemşin districts according to the tahrir register dated 1564
NURSENA TEMUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TarihMarmara ÜniversitesiTürk Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN ÇETİN
- Hopa Hemsinlis: History, language and identity
Hopa Hemşinlileri: Tarih, dil ve kimlik
NEŞE KAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
AntropolojiSabancı ÜniversitesiKültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEYLA NEYZİ
- Hopa'da sosyal ve dini hayat
Social and religious life in Hopa
ŞENNUR ERKOCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DinRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ AKDOĞAN
- Hemşin ırkı koyunlarda a. carotis externa ve son dalları üzerine makroanatomik araştırmalar
Macro anatomic researches on carotis external artery and its terminal branches in hemsin sheep breed
SEMİNE DALĞA
- Tulum eşliğinde icra edilen geleneksel dansların etnokoreolojik çözümlemesi: Artvin-Rize örneği
Ethnochoreological analysis of traditional dances performed with bagpipe: Artvin-Rize example
TAHSİN ÖZARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sahne ve Görüntü SanatlarıEge ÜniversitesiTürk Halk Oyunları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BORA OKDAN