Dönüşümcü liderlik ile yenilikçi okul iklimi arasındaki ilişkide yöneticiye güven ve takım yaratıcılık öz yeterliliğinin aracı rolü
The relationship between transformational leadership and innovative school climate: The mediating role of trust in administrator and team creativity self efficacy
- Tez No: 981576
- Danışmanlar: DOÇ. DR. RAMAZAN ATASOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dönüşümcü liderler, vizyoner ve destekleyici tutumlarıyla öğretmenlerin güvenini kazanarak okul iklimini olumlu yönde şekillendirmekte; güvenin hâkim olduğu ortamlarda ise öğretmenlerin yeni fikirler üretme, iş birliği yapma ve yaratıcı ürünler ortaya koyma eğilimleri güçlenmektedir. Bu doğrultuda araştırma, öğretmen algılarına göre dönüşümcü liderlik ile yenilikçi okul iklimi arasındaki ilişkide yöneticiye güven ve takım yaratıcılık öz yeterliliğinin aracı rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın örneklemini 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Şanlıurfa'da Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ortaokul ve liselerde görev yapan 476 öğretmen oluşturmuştur. Verilerin toplanması için“ Kişisel Bilgi Formu”,“Kısa Dönüşümcü Liderlik Ölçeği”,“Yenilikçi Okul İklimi Ölçeği”,“Okullarda Örgütsel Güven Ölçeği'nin Yöneticiye Güven alt boyutu”ve“Takım Yaratıcılık Öz yeterliliği Ölçeği”; analizler için ise SPSS 26.0 ve Mplus 8.3 istatistik paket programları kullanılmıştır. Analizlerin sonucunda, dönüşümcü liderlik, yöneticiye güven ve takım yaratıcılık öz yeterliliği algılarının yüksek; yenilikçi okul iklimi algısının ise orta düzeyde olduğu görülmüştür. Kadın öğretmenlerin tüm değişkenlere yönelik algıları erkeklerden yüksek bulunmuş; kıdemde anlamlı fark saptanmamıştır. Müdürle çalışma süresine göre, yenilikçi okul iklimi ve takım yaratıcılık öz yeterliliği algılarında anlamlı farklılıklar görülmüştür. Dönüşümcü liderlik, yenilikçi okul iklimini hem doğrudan hem de dolaylı olarak anlamlı düzeyde yordamaktadır. Bu bulgular, okul yöneticilerinin liderlik tarzlarının öğretmen algıları ve okulun gelişim dinamikleri üzerindeki kritik rolünü vurgulamaktadır. Ayrıca, farklı bölgeler ve kültürel bağlamlarda benzer modellerin test edilmesi, başka değişkenlerin incelenmesi ve boylamsal ya da karma yöntemli araştırma tasarımlarının kullanılması, bu ilişkinin daha derin ve çok boyutlu biçimde anlaşılmasına katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
Transformational leaders shape the school climate positively by earning the trust of teachers with their visionary and supportive attitudes; in environments where trust prevails, teachers' tendencies to generate new ideas, collaborate, and produce creative outcomes are strengthened. In this respect, the study aims to examine the mediating role of trust in administrator and team creative self-efficacy in the relationship between transformational leadership and innovative school climate, based on teachers' perceptions. The study is designed using a correlational survey model. The sample of the study consisted of 476 teachers working in secondary and high schools affiliated to the Ministry of National Education in Şanlıurfa in the 2024-2025 academic year. Data were collected using the“Personal Information Form”,“Short Transformational Leadership Scale”,“Innovative School Climate Scale”,“Trust in Administrator subscale of the Organizational Trust Scale for Schools”and“Team Creative Self-Efficacy Scale”. SPSS 26.0 and MPlus 8.3 statistical package programs were used for the analysis of the data. The results indicated that perceptions of transformational leadership, trust in administrator, and team creative self-efficacy were high, whereas perceptions of innovative school climate were at a moderate level. Female teachers' perceptions regarding all variables were found to be higher than those of male teachers, while no significant difference was observed in terms of seniority. Significant differences were observed in perceptions of innovative school climate and team creative self-efficacy based on the duration of working with the principal. Transformational leadership significantly predicted the innovative school climate both directly and indirectly. These findings highlight the critical role of school administrator' leadership styles in teachers' perceptions and in the developmental dynamics of the school. Furthermore, testing similar models in different regions and cultural contexts, examining additional variables, and employing longitudinal or mixed-method research designs would contribute to a deeper and more multidimensional understanding of this relationship.
Benzer Tezler
- Okul müdürlerinin girişimcilik yeterliklerinin üretken liderlik becerileri üzerindeki etkisinde sürdürülebilir yönetim davranışlarının aracılık etkisine dair karma yöntem çalışması
A mixed method study on the mediation effect of sustainable management behaviors in the effect of school principals 'entrepreneurship competences on generative leadership skills
MESUT DEMİRBİLEK
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜNEVVER ÇETİN
- Örgütsel dengelenimde otopoyiyetik yaklaşım ve okul müdürlerine göre okulların otopoyiyezliği
Autopoietic approach in organizational homeostasis and schools' autopoiesis according to school principals
CİHAN MANSUROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CELAL TEYYAR UĞURLU
- Müdürlerin dönüşümcü liderlik uygulamaları ile öğretmen yenilikçiliği arasındaki ilişki: mesleki öğrenme topluluğunun aracı rolü
The relationship between principal's transformational leadership practices and teacher innovativeness: the mediating role of professional learning community
SELEN KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKarabük ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT POLATCAN
- Okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik özellikleri ve yenilik yönetimi yeterliliği ilişkisinde pozitif psikolojik sermayenin aracı rolü
Mediator role of positive psychological capital in the relationship between school leaders' transformational leadership characteristics and innovation management competence
ŞULE KANİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMİHA ŞAHİN
- Okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik davranışlarının öğretmenlerin bireysel yenilikçilik algılarına etkisi
The effect of transformational leadership behaviours of school managers on teachers' perceptions of individual innovativeness
ESRA YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİ AKGÜN