Âdile Sultan'ın Vakfiyeleri ve tasavvufî yönü
The Waqf deeds and sufi aspect of Âdile Sultan
- Tez No: 981519
- Danışmanlar: PROF. DR. EMİNE YENİTERZİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, Din, History, Religion
- Anahtar Kelimeler: Adile Sultan, Osmanlı arşivi, Tasavvuf, Vakıfname, Adile Sultan, Ottoman archive, Mystic, Vakıfname
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tasavvuf Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, XIX. yüzyılda Osmanlı hanedanı içinde hem edebî hem de manevî kimliğiyle temayüz eden Âdile Sultan'ı merkeze almaktadır. Osmanlı sarayında divan sahibi tek kadın şair olan Âdile Sultan, sarayın debdebesinden ve dünyevî ihtişamından uzaklaşıp tasavvuf yoluna yönelmiş; madden ve manen samimi bir dervişâne hayatı benimsemiştir. Araştırmada, Sultan'ın tasavvufî anlayışı vakfiyeleri üzerinden ele alınmış; özellikle ailesi ve sevdikleri için mevlid ve hatim okutulmasını şart koştuğu hükümler, onun hayır anlayışının“sadaka-i câriye”ve“ameli ebedîleştirme”arzusuyla iç içe geçtiğini göstermektedir. Vakfiyeler, salt hukukî belgeler olmanın ötesinde, rıza bilincini, içsel muhasebeyi ve uhrevî süreklilik arayışını yansıtan manevî göstergeler olarak değerlendirilmiştir. Bu yönüyle Âdile Sultan'ın vakıf anlayışı, XIX. yüzyıl Osmanlı kadınının hem kültürel mirasına hem de tasavvufî dünyasına ışık tutmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study centers on Âdile Sultan, who emerged in the 19th-century Ottoman dynasty with both literary and spiritual distinction. As the only female poet with a divan in the Ottoman court, Âdile Sultan turned away from the court's pomp and worldly splendor to embrace the Sufi path, adopting a sincere, dervish-like life both materially and spiritually. The research examines the Sultan's Sufi orientation through her endowment deeds; in particular, the provisions requiring the recitation of mevlid and hatim for her family and loved ones demonstrate how her conception of charity intertwined with the desire for ṣadaqah jāriyah and the perpetuation of virtuous deeds. The endowment deeds, beyond being mere legal documents, are evaluated as spiritual indicators reflecting the consciousness of divine consent, inner self-examination, and the pursuit of eternal spiritual continuity. In this respect, Âdile Sultan's approach to endowments sheds light on both the cultural heritage and the Sufi world of 19th-century Ottoman women.
Benzer Tezler
- Adile Sultan Divanı'nda dini-tasavvufi unsurlar
Religious and sufictic components in Adile Sultan?s divan
NİLÜFER YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Türk Dili ve EdebiyatıSakarya ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. MEHMET EMİN ERTAN
- Adile Sultan Divanı'nda cemiyet, insan ve tabiat
Society, human and nature in the Divan of Adile Sultan
MELİKŞAH EBREM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıMuş Alparslan ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HULUSİ EREN
- Klasik dönem kadın şairlerde tabiat (Mihrî Hatun, Leylâ Hanım, Şeref Hanım, Adile Sultan)
Nature in the poems of classical period female poets (Mihrî Hatun, Leylâ Hanım, Şeref Hanım, Adile Sultan)
MERVE AKSAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Hacı Bayram Veli Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDEM CAN ÖZTÜRK
- Damat Mehmed Ali Paşa'nın hayatı ve siyasi mücadelesi (1813-1868)
The life and the political fight of the son-in-law Mehmed Ali Pasha (1813-1868)
SERAP SUNAY
- Âdile Sultan divanı sözlüğü [Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük]
Glossory of Adile Sultan's divan [Concordance and functi̇onal glossory]
EMİNE ŞEYMA YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA ONAT ÇAKIROĞLU