Sarkoidoz tanısı ve takibinde nöron spesifik enolaz ve anjiyotensin dönüştürücü enzimin kıyaslanması
Comparative evaluation of neuron-specific enolase and angiotensin-converting enzyme in the diagnosis and monitoring of sarcoidosis
- Tez No: 981248
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞEGÜL KARALEZLİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Göğüs Hastalıkları, Chest Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Sarkoidoz, nedeni tam olarak aydınlatılamamış, başta akciğerler ve lenfatik sistem olmak üzere pek çok organı tutabilen kronik, sistemik bir hastalıktır. Tanı ve takipte en sık kullanılan biyobelirteç serum ACE düzeyidir, ancak duyarlılık ve özgüllüğü sınırlıdır. Nöron-spesifik enolaz (NSE), özellikle nöron ve nöroendokrin hücrelerde eksprese edilen bir glikolitik enzim olup son zamanlarda yapılan bazı çalışmalarda makrofajlardan da sentezlendiği ve sarkoidoz ile ilişkili bulunmuştur. Bu çalışmada, sarkoidozlu olgularda serum ACE ve NSE düzeylerinin tanı ve takipte karşılaştırılması amaçlandı. Materyal ve Metod: Aralık 2024–Haziran 2025 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde, prospektif kesitsel tasarımda yürütülen çalışmaya 66 sarkoidoz hastası dahil edildi. Bu hastalardan 25'i, 3. ay takip değerlendirmesine katıldı. Sağlıklı olgu olarak da 74 kişi çalışmaya dahil edildi. Tanı ATS/ERS/WASOG kriterlerine göre konuldu. Serum ACE düzeyi fotometrik yöntemle, NSE düzeyi ELISA ile ölçüldü. Klinik, radyolojik, solunum fonksiyon testleri ve laboratuvar parametreleri kaydedildi. Bulgular: Sarkoidoz ve kontrol grubu arasında serum NSE düzeyleri açısından anlamlı fark yoktu (p=0,615). Yeni tanı alan olguların ACE düzeyleri, tedavi altında olanlara göre daha yüksek bulundu (117 vs 60 U/L; p=0,040). Çoklu organ tutulumu olan hastalarda NSE düzeyleri daha düşük saptandı (p=0,002). Serum ACE düzeyi, BAL CD4/CD8 oranı ile pozitif korelasyon (r=0,580; p=0,048), 6 dakika yürüme mesafesi ile negatif korelasyon (r=−0,319; p=0,024) izlendi. ROC analizinde hem NSE (AUC=0,525) hem ACE (AUC=0,55) tanısal olarak anlamlı bulunmadı. Sonuç: Serum NSE düzeyi sarkoidoz tanı ve kısa dönem takipte güvenilir bulunmadı. Serum ACE düzeyi, özellikle tanı anında daha yüksek değerlere sahip olabilir ancak hastalık izlemi için sınırlı katkı sağlamaktadır. Daha geniş örneklemli, çok merkezli ve diğer biyobelirteçlerle (örn. sIL-2R) kombine çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Introduction: Sarcoidosis is a chronic systemic disease of unknown etiology that primarily affects the lungs and lymphatic system but may involve multiple organs. The most frequently used biomarker in diagnosis and follow-up is serum angiotensin-converting enzyme (ACE); however, its sensitivity and specificity are limited. Neuron-specific enolase (NSE), a glycolytic enzyme mainly expressed in neurons and neuroendocrine cells, has recently been reported to also be synthesized by macrophages and associated with sarcoidosis. This study aimed to compare the diagnostic and follow-up value of serum ACE and NSE levels in patients with sarcoidosis. Materials and Methods: This prospective cross-sectional study was conducted at Ankara Bilkent City Hospital between December 2024 and June 2025, including 66 patients with sarcoidosis. Among these, 25 patients participated in the 3-month follow-up evaluation. A control group of 74 healthy individuals was also included. The diagnosis was established according to ATS/ERS/WASOG criteria. Serum ACE levels were measured by photometric method, and NSE levels were determined using ELISA. Clinical, radiological, pulmonary function test, and laboratory parameters were recorded. Results: No significant difference in serum NSE levels was observed between sarcoidosis and control groups (p=0,615). Newly diagnosed patients had higher ACE levels compared with those under treatment (117 vs. 60 U/L; p=0,040). Patients with multiple organ involvement showed lower NSE levels (p=0,002). Serum ACE levels were positively correlated with BAL CD4/CD8 ratio (r=0,580; p=0,048) and negatively correlated with 6-minute walk distance (r=−0,319; p=0,024). ROC analysis demonstrated no diagnostic significance for either NSE (AUC=0,525) or ACE (AUC=0,55). Conclusion: Serum NSE levels were not found to be reliable for the diagnosis or short-term follow-up of sarcoidosis. Serum ACE levels may be higher at the time of diagnosis but provide limited contribution to disease monitoring. Larger, multicenter studies combining additional biomarkers (e.g., sIL-2R) are needed.
Benzer Tezler
- Sarkoidoz tanılı hastaların bronş mukozası ve minör tükrük bezi tutulumunun akım volüm manevrasıyla değerlendirilmesi
Evaluation of bronchial mucoza and minor salivary gland byopsy in patients with sarcoidosis by flow volume maneuver
ZEYNEP YEGİN KATRAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Göğüs Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ERELEL
- Günlük romatoloji pratiğinde PET/CT çekilen hastaların demografik ve klinik özelliklerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the demographic and clinical characteristics of patients with PET/CT imaging in daily rheumatology practice
MERT CAN ATACA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
RomatolojiDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GERÇEK CAN
- Sarkoidoz hastalığının ayırıcı tanısında serum galectin-3 düzeyinin belirleyici rolü
The role of serum galectin-3 levels in the differential diagnosis of sarcoidosis
KAAN KARA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Göğüs HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİNEM NEDİME SÖKÜCÜ
- Pulmoner sarkoidozlu hastalarda serum ACE (angiotensin converting enzim) düzeyi ve bronkoalveolar lavaj sıvısında CD4/CD8 oranı ile radyolojik evre ilişkiiiisi ve prognoz
Pulmonary sarcoidosis: correlation of serum angiotensin-converting enzyme and in bronchoalveolar lavage CD4/CD8 lymhocytes rate with radiologic phasing and prognosis
SEDAT UYGUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2003
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. HALİL YANARDAĞ
- Primer sjögren sendromunda (pSjS) myxovirus resistance 1(mx1) proteinin hastalık aktivasyonu belirlenmesindeki yerinin serum ve tükürük örneklerinde değerlendirilmesi
Evaluation of correlation between serum and saliva samples of myxovirus resistance 1 (mx1) in patients with primary sjögren's syndrome (pSjS) and disease activity scores (ESSDAI)
YASEMİN GÜL AYDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
RomatolojiYeditepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜGE BIÇAKÇIGİL KALAYCI