Erken Cumhuriyet Dönemi mizah dergilerindeki şiirlerde eleştiri faaliyetleri (1921-1928)
Critical activities in poems published in Early Republican Period humor journals (1921-1928)
- Tez No: 980846
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DİNÇER APAYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada Erken Cumhuriyet Dönemi'nde yayımlanan mizah dergilerindeki şiirlerin eleştirel söylemi tarihsel, toplumsal ve edebî bağlamlarda değerlendirilmiştir. Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte yaşanan siyasal reformlar ve kültürel değişimler dönemin mizah dergilerinde şiir türü üzerinden çeşitli şekillerde yansımıştır. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı söz konusu döneme ait mizah dergilerinde yayımlanan şiirlerin eleştirel yönlerini sistematik ve tematik bir yaklaşımla incelemek ve bu şiirlerin toplumsal hafızaya olan katkısını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda 1921–1928 yılları arasında yayımlanan toplam 25 mizah dergisi taranmış ve bu dergilerde yer alan şiirler incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda eleştiri içeriği taşıyan şiirler tespit edilmiş ve eleştirel temalarına göre tasnif edilmiştir. Tasnif edilen şiirler çözümlenerek mizah dergilerindeki eleştirel yaklaşım açığa çıkarılmıştır. Çalışmada hem nitel hem de nicel araştırma yöntemlerinden yararlanılmış; tematik içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleri uygulanmıştır. Çalışmanın verileri ışığında mizah dergilerindeki şiirlerin dönemin sosyo-politik ve kültürel yapısına dair güçlü bir eleştirel bilinç geliştirdiği görülmüştür. Şiirler modernleşme sürecinin yarattığı kültürel kırılmaları, bürokratik aksaklıkları, sınıfsal eşitsizlikleri ve toplumsal değerlerdeki çözülmeleri ironik ve hiciv dolu bir üslupla eleştirmiştir. Bu bağlamda çalışma mizah dergiciliğindeki eleştirel şiir anlayışı açısından literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmakta ve dönemin toplumsal belleğine katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, the critical discourse of poems in humor magazines published in the Early Republican Period is evaluated in historical, social and literary contexts. The political reforms and cultural changes that took place with the proclamation of the Republic were reflected in humor magazines of the period in various ways through the poetry genre. In this context, the main purpose of this study is to examine the critical aspects of the poems published in humor magazines of the period in question with a systematic and thematic approach and to reveal the contribution of these poems to social memory. For this purpose, a total of 25 humor magazines published between 1921 and 1928 were scanned and the poems in these magazines were analyzed. As a result of the analysis, poems with critical content were identified and classified according to their critical themes. The classified poems were analyzed and the critical approach in humor magazines was revealed. Both qualitative and quantitative research methods were used in the study; thematic content analysis and descriptive analysis methods were applied. In the light of the data of the study, it was seen that the poems in humor magazines developed a strong critical consciousness about the socio-political and cultural structure of the period. The poems criticized the cultural ruptures caused by the modernization process, bureaucratic failures, class inequalities and the dissolution of social values with an ironic and satirical style.
Benzer Tezler
- Mizah dergilerinde erken cumhuriyet dönemi kenti
The city of early republic on comic magazines
HAKAN KELEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ARDA İNCEOĞLU
- Nasreddin Hoca Dergisi'nde yer alan haberlerde ve karikatürlerde kadın imgesi (1927-1928)
The image of women in the articles and caricatures in the Nasreddin Hodja Journal (1927-1928)
SENANUR SAĞIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
GazetecilikYıldız Teknik ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET BEŞİKÇİ
- İkinci Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e modernleşme sürecinde karikatürlerde kadın imgesi (1908 – 1934)
The image of woman i̇n cari̇catures wi̇thi̇n the process of moderni̇zati̇on from the Second Consti̇tuti̇onal Era to the Republi̇c (1908 – 1934)
FATMA YALÇIN
Doktora
Türkçe
2026
Türk İnkılap Tarihiİstanbul ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYNUR SOYDAN ERDEMİR
- Tanzimat'tan 2000'li yıllara Türkiye'de grafik tasarımda kadın imgesi
The image of woman in graphic design in Turkey from Tanzimat to the 2000s
EKREM ÇETİN BİGAT
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2023
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGrafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CANAN SUNER
- Erken Cumhuriyet Dönemi mizah basınında kadın modernleşmesinin tasviri
The depiction of the women's modernization in the humor press of the Early Republican Period
SÜMEYRA ZEYNEP ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
TarihAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERKAN TURAL