Dârü'l-Hilâfetü'l-Aliyye Medresesi ve imam hatip mekteplerinin ders programlarının karşılaştırılması
A comparison of the curricula of Dârü'l Hilâfetü'l Aliyye Madrasa and imam hatip schools
- Tez No: 980683
- Danışmanlar: PROF. YÜCEL GELİŞLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Nizamiye medreseleri, İmam hatipler, Nizamiya madrasahs, İmam hatips
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitimin Sosyal ve Tarihi Temelleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezin amacı, Osmanlı'nın son döneminden Cumhuriyet'in erken yıllarına uzanan süreçte şekillenen iki önemli dinî eğitim kurumu olan Dârü'l Hilâfetü'l Aliyye Medresesi ile İmam Hatip Mekteplerinin ders programlarını karşılaştırmalı olarak incelemektir. Dârü'l Hilâfetü'l Aliyye Medresesi, 1914 yılında klasik medrese eğitimi ile modern bilimleri sentezlemeyi amaçlayan bir eğitim modeli olarak ortaya çıkarken; imam hatip mektepleri, 1924 tarihli Tevhid-i Tedrisat Kanunu doğrultusunda modern okul yapısı içinde dinî eğitimi sürdürmeyi hedeflemiştir. Çalışma, her iki kurumun ders programları, kurumsal yapıları, ders içerikleri ve öğretim yöntemleri arasındaki benzerlikler ve farklılıkları tarihsel ve pedagojik bağlamda değerlendirmektedir. Araştırma, tarihsel model çerçevesinde doküman incelemesi yöntemiyle gerçekleştirilmiş ve her iki müfredatın temel ders grupları ve yapısal özellikler bakımından benzerlik taşıdığı, ancak ideolojik yaklaşımlar açısından ayrıştığı sonucuna ulaşmıştır. Ayrıca, imam hatip mekteplerinin medreselerin doğrudan devamı olmadığı; ancak tarihsel miras ve işlevlerinin belirli unsurlarını taşıdığı; modern Türkiye'de devletin din adamı ihtiyacını karşılamaya yönelik yeni bir eğitim kurumu olarak şekillendiği sonucu elde edilmiştir. Bu bağlamda, çalışma hem geleneksel medrese eğitimi ile modern din eğitimi arasındaki dönüşüm süreçlerine ışık tutmakta hem de Türkiye'de din eğitimi tarihine ilişkin önemli katkılar sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis conducts a comparative analysis of the curricula of two significant religious education institutions that emerged during the late Ottoman period and early Republican era: the Dârü'l Hilâfetü'l Aliyye Medrese and the Imam Hatip Schools. Established in 1914, the Dârü'l Hilâfetü'l Aliyye Medrese aimed to synthesize classical madrasa education with modern sciences, whereas the imam hatip schools, founded following the 1924 Tevhid-i Tedrisat Law, sought to sustain religious education within a modern school framework. The study evaluates the curricula, institutional structures, course contents, and teaching methodologies of both institutions within historical and pedagogical contexts. Employing a historical research model and document analysis method, the findings reveal that while the core subject groups and structural features of the curricula exhibit notable similarities, ideological approaches differ significantly. Furthermore, the imam hatip schools are not a direct continuation of the madrasas but carry certain elements of their historical legacy and functions. These schools were established as new educational institutions designed to meet the state's need for religious personnel in modern Turkey. Accordingly, this study sheds light on the transformation processes between traditional madrasa education and modern religious education, contributing valuable insights to the history of religious education in Turkey.
Benzer Tezler
- Mimarbaşı sedefkar Mehmet Ağa'nın yaşamı ve Türk Osmanlı mimarisine katkısı
Başlık çevirisi yok
AYŞE GÜLÇİN KÜÇÜKKAYA
Doktora
Türkçe
1987
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiRestorasyon Ana Bilim Dalı
PROF.DR. FERİDUN AKOZAN
- Tahirü'l-Mevlevi (Olgun) hayatı, eserleri ve dini edebiyatla ilgili şiirleri
Başlık çevirisi yok
ZÜLFİKAR GÜNGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ YILMAZ
- Daru'l-hadis Müessesesinin ortaya çıkışı ve ilk dönem Dımaşk Daru'l-hadisleri
Başlık çevirisi yok
ABDULLAH HİKMET ATAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. RAŞİT KÜÇÜK