Yozgat ili şebek vadisinde bulunan alıç (crataegus spp.) genotiplerinin pomolojik ve kimyasal özellikleri
Pomological and chemical characteristics of hawthorn (crataegus spp.) genotypes in the şebek valley of Yozgat province
- Tez No: 980651
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAKAN KELES
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Crataegus, Alıç, Şebek Vadisi, Seleksiyon, Biyokimyasal, Crataegus, Hawthorn, Şebek Valley, Selection, Biochemical
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yozgat Bozok Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kendine özgü bir mikro iklime sahip olan Yozgat ili, Aydıncık ilçesi Şebek Vadisi' nden ümitvar alıç (Crataegus spp.) genotiplerini tanımlamayı ve karakterize etmeyi amaçlamaktadır. Pomolojik ve duyusal özelliklere dayalı tartılı derecelendirme yöntemi kullanılarak dört genotip (Şebek 1, Şebek 3, Şebek 9, Şebek 10) seçilmiştir. Sonuçlar, genotipler arasında önemli bir çeşitlilik olduğunu ortaya koymuştur. Şebek 9 en yüksek meyve ağırlığı ve meyve eti verimini sergilerken, Şebek 3 ve Şebek 10 yoğun aromalarıyla öne çıkmıştır. Çözünebilir kuru madde içeriği ve asitlik, hem genotipik farklılıkları hem de yerel mikro iklimin etkisini yansıtacak şekilde değişkenlik göstermiştir. Fenolik asitler bakımından ana bileşikler olarak kateşin, kafeik asit, gallik asit ve 4- hidroksibenzoik asit tespit etmiştir. Şebek 3, özellikle kateşin ve kafeik asit açısından zengin olan en yüksek toplam fenolik madde içeriğini kaydetmiş ve bu da güçlü antioksidan potansiyelini göstermektedir. Organik asit profillemesi, malik ve sitrik asitlerin baskın bileşenler olduğunu göstermiştir. Şebek 3 en yüksek malik asit, Şebek 9 ise en yüksek sitrik asit içeriğine sahiptir. Askorbik asit seviyeleri tüm genotiplerde orta düzeydedir. Genel olarak, Şebek Vadisi genotipleri değerli meyve kalitesi ve biyokimyasal özellikler sergilemiş ve bu da onları farklı amaçlı kullanımlar için uygun hale getirmiştir. Şebek 3, fonksiyonel gıda için bir aday olarak öne çıkarken, Şebek 9 taze pazar üretimi için güçlü bir potansiyel göstermektedir. Bulgular, bu genotiplerin korunmasının ve Türkiye'de alıç ıslahı ve yetiştiriciliğini desteklemek için çok yıllık, çok lokasyonlu denemelerde daha fazla değerlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to identify and characterize promising hawthorn (Crataegus spp.) genotypes from Şebek Valley, Aydıncık district, Yozgat, which possesses a unique microclimate. Based on pomological and sensory traits, four genotypes (Şebek 1, Şebek 3, Şebek 9, and Şebek 10) were selected using a weighted scoring method. The results revealed significant variability among the genotypes. Şebek 9 exhibited the highest fruit weight and fruit flesh yield, while Şebek 3 and Şebek 10 stood out with their intense aroma. Soluble solid content and acidity varied, reflecting both genotypic differences and the influence of the local microclimate. Regarding phenolic acids, the main compounds identified were catechin, caffeic acid, gallic acid, and 4-hydroxybenzoic acid. Şebek 3 recorded the highest total phenolic content, particularly rich in catechin and caffeic acid, indicating a strong antioxidant potential. Organic acid profiling showed malic and citric acids as the dominant components. Şebek 3 had the highest malic acid content, whereas Şebek 9 had the highest citric acid content. Ascorbic acid levels were moderate across all genotypes. Overall, the Şebek Valley genotypes demonstrated valuable fruit quality and biochemical traits, making them suitable for diverse applications. Şebek 3 emerged as a promising candidate for functional food use, while Şebek 9 showed strong potential for fresh market production. These findings highlight the importance of conserving these genotypes and further evaluating them in multi-year, multi-location trials to support hawthorn breeding and cultivation in Turkey.
Benzer Tezler
- Yozgat ilinde ekin saparısı [Cephus pygmeus L. (Hymenoptera: Cephidae)]'nın yaygınlığı, yoğunluğu ve bazı buğday çeşitlerindeki zararının belirlenmesi
Determination of distribution and population density of [Cephus pygmeus L. (Hymenoptera: Cephidae)] in the province of Yozgat, and its damage on some wheat crop varieties
HASAN UTKU İNCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ZiraatErciyes ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN CANHİLAL
DOÇ. DR. ÇETİN MUTLU
- Sel riskinin kentsel risk faktörleri üzerinden değerlendirilmesi ve risk azaltım politikaları için dersler: Yozgat örneği
Assessment of flood risk on urban risk factors and lessons for risk mitigation policies: The example of Yozgat
AYŞEGÜL İNCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaErciyes ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASİN BEKTAŞ
- Takım ve bireysel spor ile uğraşan sporcuların spora katılım motivasyonlarının incelenmesi
Examination of spors participation motivations of athletes engagaed in team and individual sports
SERDAR KİRAZLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporYozgat Bozok ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPASLAN KARTAL
- Paşaköy Sulama Birliği performans analizi
Paşakoy Irrigation Association performance analysis
AHMET HAKAN KARACALAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatErciyes ÜniversitesiBiyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ALİ İRİK
- Sosyal bilgiler dersinde (Sosyobilimsel bir konu olarak) küresel ısınma hakkında öğrenci görüşleri
Student views on global warming (As a socioscientificissue) in social studies lesson
SEFA GEDİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimAhi Evran ÜniversitesiSosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇAĞRI ÖZTÜRK DEMİRBAŞ