Hipertansiyon hastalarında uyku kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of sleep quality in hypertensive patients
- Tez No: 980493
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMET KIZMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, Noktüri, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Uyku kalitesi, Hypertension, Nocturia, Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), SleepQuality
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Kayseri Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
HİPERTANSİYON HASTALARINDA UYKU KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Amaç: Bu araştırmanın amacı, hipertansiyon (HT) hastalarının uyku kalitesini Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ile inceleyip değerlendirmek, uyku kalitesini etkileyen faktörleri saptamak ve hipertansiyonlu bireylerin uyku kalitesini sağlıklı bireylerle karşılaştırmak için planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 01,10,2024-01,08,2025 tarihleri arasında Kayseri Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran bireyler üzerinde kesitsel bir tasarım ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya dahil edilen toplam 241 katılımcının (121 HT hastası ve 120 kontrol grubu üyesi) tamamı 18 yaş ve üzerindedir. Bu kişilerin, bilinen bir uyku bozukluğu veya psikiyatrik hastalığı bulunmamaktadır ve Vücut Kitle İndeksi (VKİ) 35 kg/m²'nin altındadır. Veri toplama yöntemi olarak, katılımcılara bir sosyodemografik veri formu ve PUKİ ölçeği yüz yüze görüşme ile uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde IBM SPSS Statistics v30 programı kullanılmıştır. Bu analizler, tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra, gruplar arası karşılaştırmalar ve ilişkileri belirlemek amacıyla Mann-Whitney U, Ki-kare, Kruskal-Wallis testleri, Spearman korelasyon analizi ve çok değişkenli doğrusal regresyon analizi gibi çeşitli istatistiksel yöntemleri içermektedir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 241 katılımcının yaş ortalaması 60,41±13,51 idi. Katılımcıların PUKİ toplam puan ortalaması 6,78±3,8 olup, katılımcıların %63,07'si (n=152) kötü uyku kalitesine (PUKİ>5) sahipti. HT grubunda kötü uyku oranı (%91,74) kontrol grubuna (%34,17) göre anlamlı derecede yüksekti (p<0,001). HT varlığı, ileri yaş, yüksek VKİ, noktüri varlığı, düşük kahve tüketimi, yüksek sistolik ve diyastolik kan basıncı ile PUKİ puanı arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon saptandı (p<0,001). Doğrusal regresyon analizinde, ileri yaş (OR=1,075), HT varlığı (OR=6,180) ve düşük kahve tüketimi (OR=1,518) kötü uyku kalitesi için bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi. Antihipertansif ilaç gruplarının tek başına PUKİ puanı üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmazken, antihipertansif dışı ilaç kullananlarda kötü uyku kalitesi oranı anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,001). Sonuç: Bu araştırmanın bulgularına göre, HT hastalarında uyku kalitesi bozukluğunun yaygın olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu uyku kalitesi bozukluğu, HT hastalığının kendisi, ileri yaş (özellikle 65 yaş ve üzeri), obezite (VKİ yüksek olması), noktüri ve eşlik eden kronik hastalıkların varlığı gibi çeşitli faktörlerle güçlü bir şekilde ilişkilidir. Bu nedenle, HT'nin yönetimi sırasında sadece kan basıncını kontrol etmeye odaklanmanın ötesine geçerek, uyku kalitesinin rutin bir şekilde değerlendirilmesi, noktüri gibi uykuyu olumsuz etkileyen semptomların giderilmesi, kilo kontrolünün sağlanması ve eşlik eden diğer kronik hastalıkların en uygun tedavisinin gerçekleştirilmesi, hasta sağlığı ve yaşam kalitesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
EVALUATION OF SLEEP QUALITY IN HYPERTENSIVE PATIENTS Objective: This study was designed to assess the sleep quality of hypertensive patients using the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), to identify factors affecting sleep quality, and to compare the sleep quality of hypertensive individuals with that of healthy controls. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted with 241 participants (121 hypertensive patients and 120 controls) who applied to the Kayseri City Hospital Family Medicine Outpatient Clinic between October 1, 2024, and August 1, 2025. All participants were over 18 years of age, had no known sleep disorders or psychiatric diseases, and had a Body Mass Index (BMI) of <35 kg/m². A sociodemographic data form and the PSQI questionnaire were administered to participants via face-to-face interviews. Statistical analyses were performed using IBMnSPSS Statistics v30, employing descriptive statistics, Mann-Whitney U, Chi-square, Kruskal-Wallis tests, Spearman correlation analysis, and multivariate logistic regression analysis. Results: The mean age of the 241 participants was 60,41±13,51. The mean total PSQI score of the participants was 6,78±3,8 , and 63,07% (n=152) had poor sleep quality (PSQI>5). The rate of poor sleep quality was significantly higher in the hypertension group (91,74%) compared to the control group (34,17%) (p<0,001). A significant positive correlation was found between the PSQI score and the presence of hypertension, advanced age, high BMI, presence of nocturia, low coffee consumption, and high systolic and diastolic blood pressure (p<0,001). Logistic regression analysis identified advanced age (OR=1,075), the presence of hypertension (OR=6,180), and low coffee consumption (OR=1,518) as independent risk factors for poor sleep quality. While specific classes of antihypertensive drugs alone did not have a significant effect on the PSQI score, the rate of poor sleep quality was significantly higher among those using non-antihypertensive medications (p<0,001). Conclusion: The findings of this research indicate that sleep quality impairment is prevalent among hypertensive patients. This impairment is strongly associated with hypertension itself, advanced age, obesity, nocturia, and the presence of comorbid chronic conditions. Therefore, in the management of hypertension, it is crucial to go beyond merely controlling blood pressure. Routinely assessing sleep quality, managing sleep-disrupting symptoms like nocturia, ensuring weight control, and providing optimal treatment for comorbid conditions are of great importance for patient health and quality of life.
Benzer Tezler
- Hipertansiyon hastalarında uyku kalitesinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
CANSU DEMİRAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF HAYDAR ERTEKİN
- Hipertansiyon hastalarında uyku kalitesinin öz bakım gücü ve kan basıncı kontrolüne etkisi
Effect of sleep quality on self care agency and blood pressure control in hypertensive patients
YELİZ ERDURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
HemşirelikErzincan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RABİA HACIHASANOĞLU AŞILAR
- Hipertansiyon hastalarında uyku kalitesi ve algılanan stresin değerlendirilmesi
Assessment of sleep quality and perceived stress in hypertension patients
BAHTİYAR FENER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU UĞRAŞ
- Birinci basamağa başvuran hipertansif hastalarda uyku kalitesi ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Assessment of sleep quality and related factors among hypertensive patients WHO were admitted to the primary CARE
ZEYNEP BÜŞRA PAÇACI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiÇukurova ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇİĞDEM GEREKLİOĞLU
- Skleroderma hastalarında obstrüktı̇f uyku apne prevalansı ve akcı̇ğer tutulumu ı̇le ı̇lı̇şkı̇sı̇
Prevalence of obstructive sleep apnea and it's association with pulmonary i̇nvolvement in patients with scleroderma
TUĞÇE AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Göğüs HastalıklarıMarmara ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL PEKER