Postdijital çağda artırılmış mekân: Medya mimarlığı enstitüsü proje kataloğunun tematik analizi
Augmented space in the postdigital age: Thematic analysis of the media architecture institute project catalog
- Tez No: 980475
- Danışmanlar: PROF. DR. YÜKSEL DEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Etkileşimli medya, Etkileşimli mimari, Etkileşimli tasarım, Melez mekan, Mimari mekan, Postdijital, Yeni medya, İnsan-mekan ilişkisi, Interactive media, Interactive architecture, Interactive design, Hybrid space, Architectural space, Post-digital, New media, Human-space relationship
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimari Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmada, dijital teknolojilerin deneysel yöntemlerle fiziksel mekâna tümleşik biçimde kullanıldığı mekân tasarımlarının dijitalleşme sürecindeki gelişimi, tarihsel arka planı ve günümüzdeki pratikleri incelenmiştir. Dijital teknolojilerle insanları mekânda bedensel, sosyal, kültürel etkileşimlere yönlendirme, içinde bulunulan fiziksel mekâna ilişkin farkındalığı ve deneyimi artırma, gündelik yaşamdaki mekânsal ilişkileri dönüştürme gibi çeşitli amaçlarla kurgulanan söz konusu mekânlar, artırılmış mekân kavramı altında incelenerek tezin araştırma konusunu oluşturur. Söz konusu kavram, çağdaş teknokültürü incelemek ve ifade etmek için literatürde kendisine yer bulan postdijital kavramı üzerinden yeniden ele alınmaktadır. Postdijital, analog-dijital, eski-yeni medya, çevrimdışı-çevrimiçi, gerçek-sanal gibi ikili kabullerin sorgulandığı, içinde yaşadığımız postdijital çağda bu tür ayrımların geçerliliğini yitirdiğini ileri sürer. Benzer şekilde, postdijital çağ, dijital teknolojilerin gündelik yaşamda hemen her alana entegre olduğu, dijital çağdan bütünüyle kopuk olmayan, ancak dijital araç ve ortamlara dair yeni bir deneyim ve anlamlandırma biçimini içeren dönemi belirtmektedir. Araştırma problemi, çağdaş teknokültürümüz olan postdijital çağda fiziksel ve dijital ortamların birbirine geçtiği durumu irdeleyen ve bu durumun potansiyellerini kullanan artırılmış mekân üretimlerinin sistematik olarak tanımlanarak ortaya konulması, kuramsal ve pratik karşılıklarının tespit edilmesidir. Tezin araştırma sorusu, postdijital çağda artırılmış mekân üretimlerinin insan-mekân-teknoloji birlikteliğine yaklaşım biçimlerinin tespit edilmesi olarak tanımlanmıştır. Postdijital ve artırılmış mekân kavramlarının tarihsel arka planları, dijital teknolojilere yaklaşımlarında yer alan ortaklıklar, kavramsal çerçeveleri ve pratik karşılıkları incelenmiştir. Bu kavramların birlikteliği ile ortaya konulacak bir“postdijital artırılmış mekân”modelinin hem güncel artırılmış mekân örneklerini açıklayıcı bir niteliğe sahip olabileceği, hem de dijitalleşme sürecinin güncel ve yakın gelecekte mekân tasarımına etkilerinin öngörülebileceği, bu konuda sürdürülen ve ileride yapılacak olan kuramsal ve pratik çalışmalara verimli bir inceleme ve araştırma modeli sunabileceği görülmüştür. Bu amaçla, artırılmış mekân ve postdijital kavramları belirlenen literatür çerçevesinde incelenmiş, ardından araştırma için verimli bir örnek havuzu sunan Medya Mimarlığı Enstitüsü (MME) kataloğunda yer alan projeler bu incelemeden çıkarılan sonuçlarla birlikte değerlendirilerek, bir postdijital artırılmış mekân kavramsal çerçevesi önerilmiştir. Proje incelemesi, nitel araştırma yöntemlerinden tematik analiz yönteminin araştırma konusu ve veri biçimi için yeniden değerlendirildiği bir yöntem ve süreçle yürütülmüş, gruplamalar üzerinden literatür incelemesi sonucunda ortaya çıkarılan kavramlar, proje kataloğu verileri içerisinde araştırılmıştır. Gruplamalar sonucunda yapılan eleme ile 25 projelik veri setinde yer alan projeler, daha detaylı bir incelemeye tabi tutularak, postdijital artırılmış mekân kavramsal çerçevesi için belirlenen temaların pratik karşılıklarını göstermek amacıyla kullanılmıştır. Araştırma sonucunda postdijital artırılmış mekân kavramsal çerçevesi için 7 tema belirlenmiştir. Bunlar maddeleştirme, yeniden insancıllaştırma, postdisipliner yaklaşım, eleştirel yaklaşım, iletişim, etkileşim ve melezleştirme olarak tanımlanmıştır. Bu temalar, dijital teknolojiler ve fiziksel mekânın yeni materyalist bir yaklaşımla insan ile karşılıklı iç-etkileşimlere girdiği postdijital çağın mekânsal deneyimini ortaya koyan ve yeniden kurgulayan mekân tasarımlarının ortak bileşenleri olarak değerlendirilebilir. Tez çalışmasının artırılmış mekân ve postdijital kavramlarına dair kuramsal inceleme ile örnek projelerin analizini birleştirerek, araştırma problemine yönelik çoklu yaklaşımlar içermeyi hedefleyen kuramsal çıktısı, önerilen postdijital artırılmış mekân kavramsal çerçevesidir. Bu çerçeve, postdijital insan-mekân-teknoloji etkileşimlerinin kurgulanma biçimlerinde yer alan kritik temaları açıklamakta, postdijital çağda dijital teknolojilerle fiziksel mekânı eleştirel bir bakışla birleştirerek, mekân ve mekânın canlı-cansız bileşenleri arasındaki etkileşimi zenginleştiren mimari tasarım olanaklarını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
In this research, the development, historical background and current practices of spatial designs in which digital technologies are integrated into physical space through experimental methods are examined. These spaces, which are designed with digital technologies for various purposes such as motivating people to physical, social and cultural interactions in space, increasing awareness and experience of the physical space, and transforming spatial relations in daily life, are examined under the concept of“augmented space”and constitute the research subject of the thesis. The concept in question is reconsidered through the concept of“”postdigital“, which has found its place in the literature to examine and express contemporary technoculture. Postdigital asserts that binary assumptions such as analog-digital, old-new media, offline-online, real-virtual are problematic, and that such distinctions lose their validity in the postdigital age we live in. Similarly, the postdigital age refers to a period in which digital technologies are integrated into almost every aspect of everyday life, a period that is not completely disconnected from the digital age, but includes a new way of experiencing and making sense of digital tools and media. The research problem is to systematically define and reveal the augmented space practices that examine the situation in which physical and digital environments intertwine in the postdigital age, which is our contemporary technoculture, and to determine their theoretical and practical equivalents. In this context, the research question of the thesis is defined as the determination of the approach of augmented space productions in the post-digital age in the context of human-space-technology engagements. The literature review in of the thesis primarily examines augmented space, followed by the concept of postdigital. These concepts, initially addressed within a cultural context, are then discussed through discussions of their historical backgrounds and relevant examples. Through this research, it has been seen that a ”postdigital augmented space“ model to be put forward with the combination of these concepts can both have an explanatory quality for current augmented space examples, can predict the effects of the digitalization process on space design in the current and near future, can provide an efficient examination and research model for the theoretical and practical studies on this subject. For this purpose, the concepts of augmented space and postdigital are examined within the framework of the identified literature, and then a conceptual framework of postdigital augmented space is proposed by evaluating the projects in the Media Architecture Institute (MAI) online catalog, which provides a productive ”data corpus" for the research, together with the results drawn from this research. The project analyses was conducted with an interpretation of the qualitative thematic analysis method. The concepts taken from the literature review process were investigated within the project catalog data through groupings and tabulations. The data set of 25 projects were subjected to a more detailed analysis after the elimination made as a result of the groupings, and were used to show the practical equivalents of the themes identified for the conceptual framework of postdigital augmented space. As a result of the research, 7 themes were presented for the conceptual framework of postdigital augmented space. These were defined as materialization, rehumanization, postdisciplinary approach, critical approach, communication, interaction and hybridization. These themes can be considered as common components of spatial designs that reveal and reconstruct the spatial experience of the postdigital age, where digital technologies and physical space enter into mutual interactions with humans with a new materialist approach. The theoretical output of the thesis, which aims to include multiple approaches to the research problem by combining the theoretical review of the concepts of augmented space and postdigital with the analysis of case projects, is the proposed conceptual framework of postdigital augmented space. This framework explains the critical themes in the ways in which postdigital human-space-technology interactions are constructed, and reveals architectural design possibilities that enrich the interaction between space and its animate and inanimate components by combining digital technologies and physical space in the postdigital age.
Benzer Tezler
- Convergence of history of architecture and video game design
Mimarlık tarihi ve video oyun tasarımının yakınsaması
SEDA GÜNTAN
- 2000 sonrası illüstrasyonda yeni teknolojilerin kullanımının incelenmesi
The use of new technologies in illustration after 2000
SENA ADALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
DOÇ. CEREN BULUT YUMRUKAYA
- Dijital iletişim sürecinde Türkiye'deki müzelerin yeri
The role of museums within digital communication process
İREM OĞUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MüzecilikDokuz Eylül ÜniversitesiMüzecilik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ GÜR
- Hakikat sonrası çağda dijital gazetelerde etik ihlaller güvenirlilik ve itibar arasındaki ilişki üzerine bir araştırma
Ethical violations in digital newspapers in the post-truth age
EBRU HANÇER
Doktora
Türkçe
2022
Halkla İlişkilerİstanbul Ticaret ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METE ÇAMDERELİ
- Disinformation in the post-truth era: A comparative analysis of the European Union, Türkiye and Brazil's instruments and practices for combating online disinformation
Hakikat sonrası çağda dezenformasyon: Avrupa Birliği, Türkiye ve Brezilya'nın çevrim içi dezenformasyonla mücadeleye yönelik araç ve pratiklerinin karşılaştırmalı analizi
İREM ŞARDAŞLAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İletişim BilimleriAnkara ÜniversitesiLatin Amerika Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BESİME PINAR ÖZDEMİR