Sembolik oyun programının çocukların bilişsel ve duygusal oyun, yaratıcılık ile dil gelişimine etkisi
The effect of symbolic play program on children's cognitive and emotional play, creativity and language development
- Tez No: 980225
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE BELGİN AKSOY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sembolik oyun programının çocukların bilişsel-duyuşsal oyun süreci, yaratıcılığı ve dil gelişimine etkisinin incelendiği bu araştırma karma desende yürütülmüştür. Araştırmanın nicel kısmında yarı deneysel desen ve nitel kısmında ise temel nitel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Ankara ili Etimesgut ilçesinde bulunan bağımsız iki anaokulunda eğitim almakta olan 50-62 aylık, 20 deney ve 19 kontrol grubu olmak üzere 39 çocuk oluşturmuştur. Çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Nicel veri toplama aracı olarak“Kişisel Bilgi Formu”,“Oyunda Duygulanım Ölçeği-Okul Öncesi Versiyonu”,“Resim Analizi Yoluyla Yaratıcı Yetenek Testi”ve“Türkçe Erken Dil Gelişim Testi”kullanılmıştır. Nitel veri toplama aracı olarak ise“Sembolik Oyun Programı Yarı Yapılandırılmış Ebeveyn Görüşme Formu”ve“Araştırmacı Günlükleri”kullanılmıştır. Araştırmada Oyunda Duygulanım Ölçeği-Okul Öncesi Versiyonu'nun geçerlilik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Ardından ihtiyaç analizi çalışmaları yapılarak Sembolik Oyun Programı 16 etkinlik olarak geliştirilmiştir. Program sekiz hafta boyunca haftada iki gün olmak üzere araştırmacı tarafından deney grubundaki çocuklara uygulanmıştır. Program uygulanmadan önce ve sonra deney ve kontrol grubundaki çocuklara yapılan ön test ve son testler kıyaslanmış, programın değişkenler üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çalışma sonucunda deney grubundaki çocukların sembolik oyun puanlarında anlamlı ve kalıcı bir artış olduğu; işlevsel oyun puanlarında anlamlı ve kalıcı bir azalma olduğu; bilişsel boyuta ait hayal gücü ve rol yapma, organizasyon ve uyum, detaylandırma ve rahatlık puanlarında; duyuşsal boyuta ait duygulanım çeşitliliği, olumlu, olumsuz ve toplam duygulanım sıklığı puanlarında; yaratıcılık becerilerine ait ayrıntılara dikkat, farklılıkları kabul, akıcılık ve orijinallik puanlarında; dil becerilerine ait alıcı dil ve ifade edici dil puanlarında anlamlı ve kalıcı bir artış olduğu belirlenmiştir. Deney grubu ebeveynleri ile yapılan görüşmeler ve araştırmacı günlüğünün de nicel bulguları desteklediği görülmüştür. Nicel ve nitel bulgular birlikte değerlendirildiğinde sembolik oyun programının çocukların bilişsel ve duyuşsal oyun, yaratıcılık ile dil becerilerini desteklediği ortaya çıkmıştır.
Özet (Çeviri)
This study, which examined the effect of a symbolic play program on children's cognitive-affective play process, creativity, and language development, was conducted using a mixed-methods design. A quasi-experimental design was used in the quantitative part of the study, while a basic qualitative design was employed in the qualitative part. The study group consisted of 39 children aged 50-62 months, including 20 in the experimental group and 19 in the control group, who were attending two independent kindergartens in the Etimesgut district of Ankara province during the 2022-2023 academic year. The study group was determined using criterion sampling, one of the purposive sampling methods. The“Personal Information Form,”“Affect in Play Scale-Preschool Version,”“Creative Thinking Test by Image Analysis”and“Turkish Early Language Development Test”were used as quantitative data collection tools. The“Symbolic Play Program Semi-Structured Parent Interview Form”and“Researcher Diaries”were used as qualitative data collection tools. In the study, validity and reliability studies of the Affect in Play Scale-Preschool Version were conducted. Subsequently, after conducting needs analysis studies, the Symbolic Play Program was developed with 16 activities. The program was implemented by the researcher to the children in the experimental group twice a week for eight weeks. Pre-tests and post-tests administered to children in both the experimental and control groups before and after the program implementation were compared, and the effect of the program on the variables was examined. As a result of the study, it was determined that there was a significant and lasting increase in the symbolic play scores of children in the experimental group; a significant and lasting decrease in functional play scores; significant and lasting increases in imagination and role-playing, organization and adaptation, elaboration, and comfort scores belonging to the cognitive dimension; in affect variety, positive, negative, and total affect frequency scores belonging to the affective dimension; in attention to detail, acceptance of differences, fluency, and originality scores related to creativity skills; and in receptive language and expressive language scores related to language skills. It was observed that the interviews conducted with the experimental group parents and the researcher diary supported quantitative findings. When the quantitative and qualitative findings were evaluated together, it was revealed that the symbolic play program supported children's cognitive and affective play, creativity, and language skills.
Benzer Tezler
- Otizm spektrum bozukluğu riski taşıyan çocukların annelerine uygulanan oyun destek programının etkililiğine yönelik annelerin görüşlerinin incelenmesi
Analysis of the moms 'opinions on the effectiveness of the play support program applied to the mothers of children at risk of autism spectrum disorders
ELİF NUR TAZEGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimÜsküdar ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜDRİYE YILDIZ BIÇAKÇI
- 4-6 yaş çocuklarının sayı ve mekan korunumu kazanmasında sembolik oyunun işlevi
Başlık çevirisi yok
NERMİN ÇELEN
- Oyun temelli diskalkuli eğitim programının 48-60 aylık diskalkuli riskli çocukların erken sayı becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examination of the effect of game-based dyscalculia education program on early number skills of 48-60 month-old children with dyscalculia risk
SEMİH UÇAR
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖKHAN DUMAN
- Mobil öğrenme tabanlı zenginleştirilmiş dijital etkinlik çizelgelerinin otizmli çocukların sembolik oyun becerilerini öğrenmelerine etkisi
The effect of mobile learning-based enriched digital activity schedules on development of symbolic play skills in children with autism
HATİCE TANIK
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiEngelli Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YEŞİM FAZLIOĞLU
PROF. DR. BİNYAMİN BİRKAN
- 'A home of hearts': The effectiveness of an intervention program for foster families
'Kalpten bir ev': Koruyucu aile müdahale programı'nın çocuk ve aileler üzerindeki etkisi
SELİN KİTİŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUDUM SÖYLEMEZ