Arap dili ve belâgatı açısından Ayetü'l-Kürsî'nin tahlili
Analysis of Ayat al-Kursī from the perspective of Arabic language and balāgha (rhetoric)
- Tez No: 980163
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANA GÜVEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: İslami İlimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Arap dili, Kur'ân-ı Kerîm başta olmak üzere İslâmî metinlerin doğru anlaşılması ve yorumlanmasında merkezi bir öneme sahiptir. Bu dil, sahip olduğu dilbilgisel yapı ve belâgat özellikleri sayesinde, metinlerin anlam katmanlarının tespitinde vazgeçilmez bir zemin sunmaktadır. Bu bağlamda, Kur'ân âyetlerinin sarfî, nahvî ve belâgat yönlerden tahlili hem zahirî hem de yapısal unsurların ortaya çıkarılmasına katkı sağlamaktadır. Bu çalışmada, Kur'ân-ı Kerîm'in muhteva bakımından en zengin âyetlerinden biri kabul edilen Âyetü'l-Kürsî, Arap dilinin klasik ilimleri çerçevesinde analiz edilmiştir. Tezde, âyetin kelime ve cümle yapısı üç temel düzlemde ele alınmıştır: Sarfî tahlil, kelimelerin kökeni ve yapısal özellikleri; nahvî tahlil, cümle içindeki görev ve dizilim ilişkileri; lugavî tahlil ise kelimelerin sözlük ve bağlamsal anlam ilişkileri üzerinden değerlendirilmesini içermektedir. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde, âyetin belâgat yönü klasik belâgat ilminin temel disiplinleri olan Meânî, Beyân ve Bedî' ekseninde ele alınmıştır. Bu çerçevede lafızların dizilişiyle anlam tahsisi arasındaki ilişki, kullanılan mecaz ve isti'âre türleri ile edebî sanatların âyet metninde nasıl yapılandığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmamız giriş, üç bölüm ve sonuç kısmıyla tamamlanmıştır.
Özet (Çeviri)
The Arabic language holds a central significance in the accurate understanding and interpretation of Islamic texts, The Arabic language, with its grammatical structure and rhetorical features, provides an indispensable foundation for identifying the layers of meaning in texts. In this context, analyzing Qur'anic verses from morphological, syntactic, and rhetorical perspectives contributes to the identification of both apparent and deeper semantic elements. This study examines Āyat al-Kursī, one of the most content-rich verses of the Qur'an, within the framework of classical Arabic linguistic sciences. The verse has been analyzed on three main levels: morphological analysis, which addresses the roots and structural properties of the words; syntactic analysis, which explores their grammatical functions and syntactic relationships within the sentence; and lexical analysis, which investigates the words' dictionary meanings and contextual implications. In the third and final chapter, the rhetorical dimension of the verse is studied through the lens of classical rhetorical sciences, namely maʿānī, bayān, and badi'. Within this framework, the study seeks to identify how meaning is constructed through word arrangement, the types of figurative language and metaphors employed, and how literary devices are embedded in the structure of the verse. This study consists of an introduction, three main chapters, and a conclusion.
Benzer Tezler
- İbn Kuteybe'nin Te'vîlu Muşkili'l-Kur'an'ının Arap dili açısından tahlili
The analysis of İbn Qutaiba's Te'vîlu Muşki̇li̇'l-Kur'an in terms of Arabic language
İZETTİN BİÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMET VEHBİ DERELİ
- Necmeddîn El-Ğazzî'nin Et-Tuhfetu'n-nediyye fî şerhi'l-Lâmiyyeti'l-Verdiyye adlı eseri
Named work of Najm al-Din al-Ghazzi titled al-Tuhfah al-nadıyyah fi sharh al-Lamiyyah al-Wardiyyah
RAMAZAN ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜCAHİT KÜÇÜKSARI
- التَّوْجِيْهُ النَّحْوِيُّ لِلْقِرَاءَاتِ المُتَوَاتِرَةِ فِي كِتَابِ التَّهْذِيْبِ فِي التَّفْسِيْرِ لِلْحَاكِمِ الجُشَمِيِّ
Et-tevcîhun –nahvî li'l kiraât'il-mütevâtireti fî Kıtab'ît Tehzîb fi't Tefsîr li'l Hâkimi'l-Cüşemî / Grammatical guidance of Mutawater Quranic readings in Al-Tahzib fi Al-Tafsir by Al-Hakim Al-Jushami
MAHMOUD BAKDASH
Doktora
Arapça
2024
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ESVED
- Muhyiddîn el-Kâfiyecî (879-1474) ve en-Niseb li Ehli'l-Edeb adlı eserinin Arap dili ve belâgatı açısından incelenmesi ve eserin tahkiki
Examination of Muhyiddîn el-Kâfiyecî (879-1474) and his work named en-Niseb li Ehli'l-Edeb in terms of Arabic language and relationship and analysis of the work
GÜLSÜM KÖMÜRCÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinSivas Cumhuriyet ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF DOĞAN
- Arap ems̱âlinin oluşumunda âyet ve hadislerin etkisi: El - Meydâni'nin Mecma'u'l - Ems̱âli örneği
Effect of verses and hadiths in formation of arab proverbs: Sample of Mecma'u'l - Ems̱âl belonging al - Meydânî
FATİH ÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Doğu Dilleri ve EdebiyatıNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. M. VEHBİ DERELİ