Türkiye'de bankacılık sektörü ile sermaye piyasası ilişkisi: Borsa İstanbul üzerine bir araştırma
The relationship between the banking sector and capital markets in Türkiye: A study on Borsa İstanbul
- Tez No: 979994
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SADİYE OKTAY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Bankacılık, Business Administration, Banking
- Anahtar Kelimeler: Bankacılık sektörü, Borsa endeksi, Nedensellik, Sermaye piyasası, Banking sector, Stock exchange index, Causality, Capital market
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Finansal piyasalar, tasarrufların verimli yatırımlara aktarılması, ülkelerin büyüme ve kalkınmalarına katkı sağlanması, yatırımcıların geniş yatırım seçeneklerine erişimi, sermayenin tabana yayılması, riskin dağıtımı, likidite ve sağlıklı fiyat oluşumu gibi birçok fonksiyonu üstlenerek ekonomilerde kritik rol oynamaktadır. Bankacılık sektörü ve sermaye piyasası ise finansal piyasaların önemli bileşenleri olarak öne çıkmaktadır. Bankalar, tasarruf sahiplerine mevduat ve benzeri ürünlerle düşük riskli getiri imkanı sunarken, kısa vadeli finansman ihtiyacını da karşılamaktadır. Sermaye piyasaları ise uzun vadeli finansman ihtiyacının karşılanmasında öne çıkmaktadır. Finansman ihtiyacının karşılanmasında bazı ekonomilerde bankalar, bazı ekonomilerde ise sermaye piyasası öne çıkmaktadır. Ayrıca, bankalar sermaye piyasasında çeşitli şekillerde faaliyet göstererek bu iki piyasanın entegrasyonuna da katkı sağlamaktadır. Bankacılık sektörü ve sermaye piyasası arasındaki ilişki çeşitli akademik çalışmaların konusu olmuştur. Bu çalışmada“Türkiye'de bankacılık sektörü ve sermaye piyasası arasında bir ilişki olup olmadığı”ve“ilişki yönünün ne olduğu”araştırılmaktadır. Araştırmada bankacılık sektörü için belirlenen altı değişken (aktif, kredi, mevduat, personel sayısı, şube sayısı, kar) ve sermaye piyasasını için belirlenen üç değişkene (toplam piyasa değeri, endeks, işlem hacmi) ait veriler Ocak 2002- Nisan 2023 dönemini kapsayacak şekilde toplanmıştır. Bu verilerle Johansen Eşbütünleşme Testi, Vektör Hata Düzeltme Modeli (VECM), Granger Nedensellik Analizi ve Toda Yamamoto Nedensellik Analizi gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda bazı bankacılık sektörü ve sermaye piyasası değişkenleri arasında uzun dönemli ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca nedensellik testi sonuçlarından bir kısmı, bankacılık sektöründen sermaye piyasasına doğru nedensellik ilişkinin varlığını gösterirken bazıları ise tersi yönde ilişki olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar, bankacılık sektörü ve sermaye piyasasının birbirini etkilediğini göstermekle birlikte hem kısa dönemde hem de uzun dönemde bir ilişki içerisinde olduklarını ortaya koymaktadır. Bu ilişki ağının göz önünde bulundurulması, düzenleyici otoritelere, yatırımcılara ve diğer paydaşlara alacakları kararlarda yol gösterici olabilecektir.
Özet (Çeviri)
Financial markets play a crucial role in economies by channeling savings into productive investments, contributing to growth and development, providing investors with diverse investment options, distributing capital widely, managing risk, ensuring liquidity, and facilitating accurate price formation. The banking sector and capital markets are the two main components of financial markets. Banks offer low-risk return options through deposits and similar products while meeting short-term financing needs. In contrast, capital markets are prominent in addressing long-term financing requirements. In some economies, banks lead in meeting financing needs, while in others, capital markets take precedence. Additionally, banks contribute to the integration of these markets by participating in various ways within the capital markets. The relationship between the banking sector and capital markets has been the focus of several academic studies. This study aims to determine whether a relationship exists between the banking sector and capital markets in Türkiye and, if so, what the direction of this relationship is. Data for six banking sector variables (assets, loans, deposits, number of employees, number of branches, profit) and three capital market variables (total market value, index, trading volume) were collected for the period from January 2002 to April 2023. The Johansen Cointegration Test, Vector Error Correction Model (VECM), Granger Causality Analysis, and Toda Yamamoto Causality Analysis have been conducted using these data. As a result of the analyses, a long-term relationship has been identified between some banking sector and capital market variables. Additionally, some of the results from the causality tests indicate the presence of a causality relationship from the banking sector to the capital market, while others show a reverse relationship. These results demonstrate that the banking sector and the capital market influence each other and that they are in a relationship both in the short and long term. Considering this network of relationships may serve as a guide for regulatory authorities, investors, and other stakeholders in making decisions.
Benzer Tezler
- Sermaye piyasası borçlanma araçları getirilerinin makroekonomik göstergelerle ilişkisi: Türkiye üzerine uygulama (2010-2016)
Capital market economic relations with indicator debt instruments bring: Application on Turkey (2010-2016)
GÖKHAN AYKUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
EkonomiMarmara ÜniversitesiSermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İCLAL ATTİLA
- Reel faizin ekonomik göstergelere ve BİST 100 Endeksi' ne etkisi: Türkiye uygulaması
The effects of the real interest rate to economic indicators and Istanbul Stock Exchange 100 Index: Turkey practice
HALİL BİTİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
BankacılıkMarmara ÜniversitesiSermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. GÜÇLÜ OKAY
- İMKB`nin ekonomik büyümeye katkısının ekonometrik analizi
An Econometrical analysis of the contribution of the Istanbul stock exchange (IES) to economic growhth
HÜSEYİN AĞIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
EkonomiKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUHSİN KAR
- Impact of Covid-19 on Islamic and conventional stock indexes
Covıd-19'un İslami ve geleneksel hisse senedi endeksleri üzerindeki etkisi
ALMABROK F AHMİD
- Banka kredilerinin makroekonomik değişkenlerle ilişkisi: Türkiye örneği
The relation between bank credits and macroeconomic variables: Turkey case
FARUK KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
BankacılıkMarmara ÜniversitesiSermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İCLAL ATTİLA
