Türk işaret dili'nin eğitim sistemindeki yeri ve toplumsal kabulü: Nitel bir çalışma
The place of turkish sign language in the education system and its social acceptance: A qualitative study
- Tez No: 979843
- Danışmanlar: PROF. DR. İSMAİL HİRA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türk İşaret Dili'nin, Türkiye'deki eğitim sistemindeki yeri ve toplumsal kabulünü incelemektedir. İşitme engelli bireylerin eğitim süreçlerinde karşılaştıkları dilsel ve yapısal engeller, TİD'in resmi olarak tanınma durumunu ve tarihteki eğitim politikalarındaki yeri bağlamında konu edinmiştir. İlgili bu çalışma, nitel araştırma yöntemlerinde durum çalışması yaklaşımından faydalanılmıştır. Durum çalışması, olayı, durumu veya süreci bağlamı içinde derinlemesine incelemek için kullanılmaktadır. Alanda uzman kişilerin okullarda veya topluluklarda görev alan ya da eğitimini almış bireylerle Türk İşaret Dili'nin eğitimdeki yerini ve toplumsal kabul noktasında detaylı veriler sağlanarak analizi gerçekleştirilmiştir. Veri toplama sürecinde, Türk İşaret Dili öğretmeni, çevirmeni ve tercümanlarıyla birlikte işaret dili eğitimi almış toplamda 20 gönüllü katılımcıyla yapılan yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler analiz edilerek, TİD'nin eğitim sisteminde nasıl konumlandığı, yaygınlaşması adına yapılması gerekenlere dair ve öğretmenlerin TİD bilgisi, gibi konular da doküman analizi yönteminden de yararlanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulguları, TİD'nin eğitim sisteminde eksiklikleri olduğu ve bu nedenle işitme engelli bireylerin eğitimlerinde çeşitli engellerle karşılaştığını göstermektedir. Özellikle işitme engelli bireylerin ana dili olan işaret dilinin, müfredattaki konumunda sınırlılıklar olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, toplumda işaret diline yönelik farkındalığın düşük olduğu ve işitme engelli bireylerin toplumsal hayata tam katılımının bu durumdan kaynaklı olumsuz etkilendiği görülmüştür. Sonuç olarak, TİD'nin eğitim sisteminde daha fazla yer alması için alandaki tüm öğretmenlerin işaret dili eğitimi alması, üniversitelerde TİD bölümlerinin açılması, müfredatta TİD'ne yer verilerek daha etkin kullanılması, Halk Eğitim Merkezlerinde TİD eğitimlerinin yabancı dil seviyeleri gibi programlandırılması, toplumsal farkındalık çalışmalarının artırılması, devlet ve medya aracılığıyla da desteklenmesi gerekmektedir. Bu çalışma, işitme engelli bireylerin eğitimde ve toplumda daha eşit koşullarda yer alabilmesi için öneriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the place and social acceptance of Turkish Sign Language (TİD) in the education system in Turkey. The linguistic and structural obstacles that hearing impaired individuals encounter in their education processes are discussed in the context of the official recognition of TİD and its place in historical education policies. This research was conducted using the case study approach in qualitative research methods. A case study is used to examine a specific event or process in depth within its context. The use of the case study method in researching the place and social acceptance of Turkish Sign Language in the education system was carried out by providing detailed data on the place of Turkish Sign Language in education and social acceptance with individuals who are experts in the field and who work in schools or communities or who have received training. During the data collection process, semi-structured in-depth interviews with a total of 20 volunteer participants who received sign language training, including Turkish Sign Language teachers, translators and interpreters were analyzed, and issues such as how TİD is positioned in the education system, what needs to be done for its dissemination, and teachers' knowledge of TİD were evaluated using the document analysis method. The findings of the study show that TİD does not find enough place in the education system and that hearing impaired individuals still face various obstacles in their education. It has been determined that there are deficiencies in the position of sign language, which is the mother tongue of hearing impaired individuals, in the education curriculum. In addition, it has been observed that awareness of sign language is low in society and that the full participation of hearing impaired individuals in social life is negatively affected due to this situation. As a result, in order for TİD to take a greater place in the education system, all teachers in the field should receive sign language training, TİD departments should be opened in universities, TİD should be included in the curriculum and used more effectively, TİD training should be programmed in Public Education Centers like foreign language levels, social awareness activities should be increased, and it should be supported by the state and media. This study offers suggestions for hearing impaired individuals to take part in education and society under more equal conditions.
Benzer Tezler
- Mecami'ül Edeb'in şiirde ahenk kavramı açısından incelenmesi
Başlık çevirisi yok
YASEMİN DİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SADIK TURAL
- Phonological and morphological aspects of lexicalized fingerspelling in Turkish sign language (TİD)
Türk işaret dilinde harfli işaretlerin birimbilimsel ve biçimbilimsel özellikleri
SÜLEYMAN SABRİ TAŞÇI
- Makine öğrenmesi algoritmalarıyla Türk işaret dilinde harf ve dinamik sözcük tanıma
Alphabet and dynamic word recognition in Turkish sign language with machine learning algorithms
ZEKERİYA KATILMIŞ
Doktora
Türkçe
2021
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiElektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CİHAN KARAKUZU
