Narsisizm ile aldatma eğilimi arasındaki ilişkide ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmaların aracılık rolü
The mediating role of the interpersonal cognitive distortions in the relationship between narcissism and cheating tendency
- Tez No: 979756
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SAPANCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel çarpıtma, Cognitive distortion
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Rumeli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, narsisizm ile aldatma eğilimi arasındaki ilişkide ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmaların anlamlı bir aracı rol oynayıp oynamadığını incelemeyi amaçlamaktadır. Nicel araştırma yöntemine dayalı olarak yürütülen çalışma, ilişkisel tarama modeli kapsamında ve kesitsel desen doğrultusunda tasarlanmıştır. Katılımcılara Sosyo-Demografik Bilgi Formu, İlişkilerle İlgili Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği, Beş Faktör Narsisizm Ölçeği – Kısa Form ve Aldatma Eğilimi Ölçeği uygulanmıştır. Bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel araştırma alt türü olan yordayıcı korelasyon modeli kullanılmıştır. Verilerin analizinde normallik varsayımı doğrultusunda parametrik testler kullanılmıştır. Cinsiyet, gelir düzeyi, ilişki süresi ve eğitim düzeyine göre farklılıkları incelemek için bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü ANOVA, Pearson Korelasyon Analizi ve Regresyona dayalı aracı etki analizleri kullanılmıştır. Anlamlı farklılıklar için Games-Howell post-hoc testi tercih edilmiştir. Verilerin analizi IBM SPSS 27 ve PROCESS Macro eklentisi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular, narsisistik özellikler ile aldatma eğilimi arasında doğrudan bir ilişki olduğunu ortaya koymakta; ancak bununla birlikte, ilişkiler bağlamında geliştirilen çarpıtılmış düşünce örüntülerinin bu ilişki üzerinde anlamlı bir aracı rol oynadığını göstermektedir. Bu bulgu, narsistik bireylerin aldatma eğilimlerinin yalnızca kişilik özellikleriyle değil, aynı zamanda ilişkilere dair gerçeklikten uzak düşünsel yorumlarıyla da şekillendiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca erkek bireylerin narsisizm, bilişsel çarpıtmalar ve aldatma eğiliminde kadınlara göre daha yüksek puanlara sahip oldukları ve kısa süreli ilişkilerde bu eğilimlerin daha yoğun olduğu belirlenmiştir. Kısa süreli ilişkilerde bireylerin bilişsel çarpıtmalarının daha yoğun olduğu sonucuna varılmıştır. Gelir düzeyine ilişkin yapılan karşılaştırmada ise narsisizm ve ilişkillerle ilgili bilişsel çarpıtmalara ilişkin anlamlı bir fark saptanmamış olup, aldatma eğilimi ile anlamlı bir fark saptanmıştır. Yüksek gelir grubuna sahip bireylerin, aldatma eğilimleri daha yüksek düzeyde seyretmektedir. Eğitim düzeyi değişkenine ilişkin yapılan analizde üç değişkene ilişkin anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Elde edilen veriler ve ilgili kavramlar literatür kapsamında tartışılmış olup gelecek araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur. Araştırma, romantik ilişkilerde sadakat davranışlarının bireyin bilişsel işleyişiyle nasıl bağlantılı olduğunu anlamaya yönelik özgün katkılar sunmakta; bireysel ve çift temelli psikolojik müdahalelerde dikkate alınması gereken bilişsel yapıları ön plana çıkarmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine whether cognitive distortions related to romantic relationships play a significant mediating role in the relationship between narcissism and the tendency to cheat. Designed within a quantitative research framework, the study adopts a correlational survey model and a cross-sectional design. Participants completed the Demographic Information Form, the Cognitive Distortions in Relationships Scale, the Five-Factor Narcissism Inventory – Short Form, and the Infidelity Tendency Scale. This study employed the predictive correlational model, a subtype of descriptive research within quantitative research methods. Parametric tests were used in data analysis, assuming normality. Independent samples t-tests, one-way ANOVA, Pearson Correlation Analysis, and regression-based mediation analyses were used to examine differences based on gender, income level, relationship duration, and education level. The Games-Howell post-hoc test was used for significant differences. Data analysis was conducted using IBM SPSS 27 and the PROCESS Macro extension. The findings reveal a direct relationship between narcissistic traits and the tendency to cheat; however, they also demonstrate that cognitive distortions significantly mediate this relationship. This indicates that individuals with narcissistic tendencies may be more prone to infidelity not only due to their personality traits but also because of unrealistic and distorted interpretations of their romantic experiences. Additionally, it was found that male participants reported higher levels of narcissism, cognitive distortions, and infidelity tendency than females, and that such tendencies were more pronounced in shorter-duration relationships. It was concluded that individuals in shorter-duration relationships exhibit more cognitive distortions. A comparison of income levels revealed no significant difference in narcissism and cognitive distortions, but a significant difference was found in the tendency to cheat. Individuals in higher income groups exhibit higher levels of cheating tendency. An analysis of education level revealed no significant differences across the three variables. The results were discussed in the context of the relevant literature, and recommendations were made for future research. The results underscore the importance of cognitive processes in shaping relational behavior and offer valuable insights for both individual and couples-based psychological interventions.
Benzer Tezler
- Romantik ilişkilerde aldatma eğiliminin narsistik kişilik özellikleri ve bağlanma stilleri ile arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between tendency to cheat in romantic relationships and narcissistic personality traits and attachment styles
ZEYNEP IĞDIRLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN İŞÖZEN
- Karanlık üçlü kişilik özellikleri ile aldatma eğilimi ve ilişki doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between dark triad personality traits, cheating tendency and relationship satisfaction
HÜMEYRA KALMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiAile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF KURTULUŞ ANARAT
- Kırılgan ve büyüklenmeci narsisistik kişilik eğilimi düzeylerine göre romantik ilişkilerde aldatma ve manipülasyon
Infidelity and manipulation in romantic relationships according to fragile and grandiose narcissistic personality tendencies
GAMZE TAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR AKOĞLU
- Narsisist kişilik özellikleri ile reddedilme duyarlılığının aldatma eğilimini yordama gücünün incelenmesi
An examination of the predictive power of narcissistic personality traits and rejection sensitivity on the tendency to cheat
BÜŞRA UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARİF HALDUN SOYGÜR
- Mükemmeliyetçilik, kendini aldatma, savunma mekanizmaları ve temel kişilik özelliklerinin kırılgan ve büyüklenmeci narsisizm ile ilişkisi
The relation of vulnerable and grandiose narcissism with perfectionism, self-deception, defense mechanisms and basic personality traits
ÜLKÜ TANKUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YILDIZ BİLGE