Radyoaktif elementlerin jeolojik maddelerde tutulması
Retention of the radioactive elements on geological materials
- Tez No: 97975
- Danışmanlar: PROF.DR. GÜLTEN ATUN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kimya, Chemistry
- Anahtar Kelimeler: Adsorpsiyon, Fizikokimya, Hidrojen iyon konsantrasyonu, İyon değişimi, Adsorption, Physical chemistry, Hydrogen-ion concentration, Ion exchange
- Yıl: 2000
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET RADYOAKTİF ELEMENTLERİN JEOLOJİK MADDELERDE TUTULMASI En önemli çevresel kirliliği oluşturan radyonüklidlerden biri olan Cs137 nin adsorpsiyon yoluyla sulu çözeltilerden uzaklaştınlabilmesi için ekonomik avantajları olan jeolojik maddeler adsorban olarak kullanılmıştır. Eskişehir'im Mihalıçık yöresinden alınan çamaşırcı kili ile bu kilin önemli bileşenleri olan ve kolay temin edilebilen zeolit ve bentonit mineralleri ile bu minerallerin karışımı üzerinde sezyum adsorpsiyon karakteristikleri, Cs137 ile işaretlenmiş CsCl çözeltileri kullanılarak izleme tekniği ile Gama spektrometresinde incelenmiştir. Radyonüklidlerin çözeltiden adsorpsiyon özelliklerini etkileyen faktörler, çözeltinin pH'si, radyoaktif atıklar jeolojik tuz oluşumlarında depolandıkları için yer altı suyundaki tuz konsantrasyonu ve radyonüklidin konsantrasyonudur. Yer altı suyunun pH'si 5-9 aralığında olduğu için, bu çalışmada pH aralığı 4-11 seçilmiştir. Tuz konsantrasyonu çok seyreltildikten doymuşluğa kadar değişebilirse de, tuz etkisini incelemek için çamaşırcı kilinde belirli farklılıkların görüldüğü konsantrasyon aralığı olan 5. l(T*-5. 10"1 MNaCl, zeolit ve bentonitte 5. İO^-IM NaCl aralığında çalışılmıştır. S.IO^-S.IO^M konsantrasyon aralığındaki CsCl çözeltilerindeki Cs+ iyonu adsorpsiyonu pH 7'de maksimum göstermiştir. Adsorpsiyon, tuz konsantrasyonunun artmasıyla azalmışta- ve pH ayarının yapıldığı tampon çözeltinin bileşiminden çok fazla etkilenmiştir. NaAc+HAc ve NaOH ile yapılan pH ayarlamalarında adsorpsiyon yüksek, NHs+HAc ile yapılanlarda düşük bulunmuştur. Zeolit ve bentonit mineralleri ile yapılan deneylerde NaAc+HAc ve NaOH ile pHsi ayarlanmış çözeltilerde Ads/pH eğrisinde maksimum NH3+HAC ile ayarlanmış çözeltilerde ise minimum gözlenmiştir. Buradan aynı pH'de tampon çözeltiye bağlı olarak sezyumun çok fazla adsorplanabildiği gibi, tamamen çözeltide kalabileceği de görülmüştür. Çamaşıcı kili, zeolit ve bentonitin pH 7'deki adsorpsiyon sonuçlan Freundlich ve D-R eşitliklerine uygulanmış ve izoterm parametrelerinden adsorpsiyon kapasiteleri ve enerjileri hesaplanmıştır. Zeolit ve bentonit karışımlarında sezyumun dağılım katsayısı saf minerallerinkinin arasında bulunmuştur. VIII
Özet (Çeviri)
ABSTRACT RETENTION OF THE RADIOACTIVE ELEMENTS ON GEOLOGICAL MATERIALS Cesium is the most important radionuclide causes the environmental pollution. Due to economic advantages geological materials was used as an adsorbent to remove Cs137 from aqueus solutions by adsorption merhods. Adsorption characteristics of cesium was investigated on the fuller's earth collected from the region of Mihalhcik, Eskişehir and zeolit and bentonit minerals which are the main components of this clay, and mineral mixtures. The factors that influence the adsorption behavior of radionuclides are pH of the solution, since nuclear wastes are reposited in salt formation area graund waters salt concentration and radionuclide concentration. Although graundwaters'salt concentration are likely to be quite high to almost saturation, 5.10“5-5.10”2M NaCl concentration range which was observed big differences were choosen for fuller's earth and S.IO^-IM for zeolite and bentonite to investigate the effect of salt in this work. Maximum cesium uptake was reached from CsCl solution in the concentration of 5.10" -5.10 M and at pH 7. Adsorption was decreased by increasing salt concentration and highly effected by buffer solutions which were used for pH adjustment. It was high with the NaAC +HAc and NaOH buffers and very low with NH3 + HAc buffer. The same behavior were observed on the experiments done with zeolite and bentonite minerals. Maximum was seen on the Ads/pH curve with the NaAC +HAc and NaOH buffers and minimum with NH3 + HAc buffer. From this, it was seen cesium could be either adsorbed intensively depending on the buffer solution or remain entirely in the solution. Freundlich and D-R sorption ishoterms were applied to the adsorption data of fuller's earth, zeolit and bentonite. Adsorption capacities and the mean energies were calculated by means of ishoterms parameters. The distribution coefficient ofCs in zeolite and bentonit mixtures were found between these pure minerals. IX
Benzer Tezler
- Radiochemical and spectroscopic studies of cesium, barium and cobalt sorption on some natural clays
Sezyum, baryum ve kobalt iyonlarının bazı kil minerallerce tutulmasının radyokimyasal ve spektroskopik yöntemleri ile incelenmesi
TALAL SHAHWAN
Doktora
İngilizce
2000
Kimyaİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN N. ERTEN
- Çorlu yöresinde manyetik yöntem ve gamma ışını spektrometrisi ile petrol ve doğalgaz aramaları
Petroleum and gas exploration in Çorlu district by using magnetic method and gamma ray spectrometry
İBRAHİM AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Jeofizik Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiJeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM KARA
- Gediz Nehri ve çevresinin radyoaktif, majör ve iz element seviyelerinin belirlenerek faktör analizi yöntemi ile incelenmesi
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA BAKAÇ
Doktora
Türkçe
1998
Nükleer MühendislikEge ÜniversitesiNükleer Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET N. KUMRU
- Uranyum ve toryum klasik gama enerjisine ayarlanmış iki kanal analizör araştırması, yapımı ve uygulanması
Başlık çevirisi yok
TÜLAY GÜLERSOY