Türkiye'de teknokentlerin küresel ekonomik ve teknolojik rekabetteki yeri: ATA Teknokent örneği
The place of technoparks in Türkiye in global economic and technological competition: The example of ATA Technopark
- Tez No: 979732
- Danışmanlar: PROF. DR. ERGÜN AKTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'deki teknokentlerin küresel ekonomik ve teknolojik rekabetteki konumlarını detaylı bir şekilde analiz ederek, bu yapıların ekonomik büyüme, Ar-Ge ekosistemi ve uluslararası rekabet gücü üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Araştırma, teknokentlerin Türkiye'deki tarihsel gelişim süreçlerini, sektörel dağılımlarını, ekonomik katkıları ve bölgesel kalkınma üzerindeki rollerini inceleyerek, bu yapıların bilgi odaklı bir ekonomiye geçişteki önemini ortaya koymuştur. Çalışmada, Ata Teknokent'te (Atatürk Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi) faaliyet gösteren firmaların Ar-Ge kapasiteleri, inovasyon faaliyetleri, ekonomik performansları ve küresel pazarlara erişim düzeyleri anket yöntemiyle detaylı bir şekilde araştırılmıştır. Firmaların özellikle bilişim, yazılım ve biyoteknoloji gibi yüksek katma değerli sektörlerde yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Ayrıca, Türkiye'deki teknokentlerin küresel örneklerle karşılaştırılması amacıyla Silikon Vadisi ile bir analiz yapılmış; bu analiz, Türkiye'deki teknokentlerin altyapı ve teşvik mekanizmaları açısından güçlü olduğu, ancak uluslararası iş birlikleri ve finansman erişimi konularında gelişime ihtiyaç duyduğu sonucunu ortaya koymuştur. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Derneği (TGBD) verilerine dayanılarak, teknokentlerin 2025 yılı itibarıyla 1 Trilyon TL'lik bir satış hacmine, 14,6 Milyar dolarlık ihracata ve 123.000 kişilik bir istihdam kapasitesine ulaştığı; Ar-Ge harcamalarının ise %75,3'ü bilişim odaklı olduğu belirlenmiştir. Bulgular, teknokentlerin Türkiye'nin teknoloji odaklı kalkınmasında önemli bir aktör olduğunu; ancak, küresel rekabette daha etkin bir rol üstlenebilmesi için finansal desteklerin çeşitlendirilmesi, uluslararası iş ağlarının genişletilmesi ve Avrupa Birliği'nin Horizon Europe gibi Ar-Ge fonlarına erişimin kolaylaştırılması gerektiğini göstermiştir. Bu doğrultuda, teknokentlerin ekonomik ve teknolojik rekabet gücünü artırmaya yönelik politika ve strateji önerileri geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aims to comprehensively analyze the role of technoparks in Turkey within the context of global economic and technological competitiveness, evaluating their impacts on economic growth, the R&D ecosystem, and international competitiveness. The research examines the historical development of technoparks in Turkey, their sectoral distribution, economic contributions, and effects on regional development, highlighting their significance in transitioning to a knowledge-based economy. The study investigates the R&D capacities, innovation activities, economic performance, and global market integration levels of firms operating in ATA Technopark (Ataturk University Technology Development Zone) through a survey-based approach, revealing their concentration in high value-added sectors such as information technology, software, and biotechnology. Additionally, a comparative analysis with Silicon Valley was conducted to assess the strengths and weaknesses of Turkish technoparks, indicating their robust infrastructure and incentive mechanisms but a need for improvement in international collaborations and access to funding. Drawing on data from the Turkish Ministry of Industry and Technology and the Technology Development Zones Association (TGBD), the study finds that, as of 2025, technoparks have achieved a sales volume of 1 Trillion TRY, exports worth 14,6 billion USD, and employment for over 123,000 individuals, with 75.3% of R&D expenditures focused on the information technology sector. The findings underscore the pivotal role of technoparks in Turkey's technology-driven development; however, enhancing their global competitiveness requires diversifying financial support mechanisms, expanding international networks, and facilitating access to R&D funds such as the European Union's Horizon Europe program. Accordingly, policy and strategic recommendations are proposed to strengthen the economic and technological competitiveness of technoparks.
Benzer Tezler
- Teknoloji geliştirme bölgeleri kapsamında teşvik uygulamaları ve ekonomiye katkısının değerlendirilmesi
Within the scope of technology development zones the promote applications and the evaluation of their contribution to economy
ARKAN YUSUFOĞLU
- Teknoloji geliştirme bölgelerinin ülke ekonomisine etkisi: ADÜ Teknokent firma yöneticilerinin algıları üzerine bir değerlendirme
The effect of technology development zones on the country economy: An evaluation on the perceptions of the company managers in ADÜ Teknokent
FATİH ULUTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
EkonomiAydın Adnan Menderes Üniversitesiİnsan Kaynakları Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMRE CENGİZ
- Teknoparkların üniversite – sanayi iş birliği ilişkisindeki rolü
The role of technoparks in university-industry collaboration
HANDAN ERGİN KIRBAŞ
- Teknoloji geliştirme bölgelerine uygulanan vergi teşvikleri: Türkiye ve seçilmiş AB ülkeleri örneği
Tax incentives applied to technology development zones: The case of Türkiye and selected EU countries
AFRANUR CANBULAT
- Personal consequences of work under new economy:The case of METU-technopolis
Yeni ekonomi koşullarında çalışmanın kişisel sonuçları:ODTÜ-teknokent örnegi
C. METİN KODALAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2007
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMedya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
PROF.DR. H. ÜNAL NALBANTOĞLU
YRD. DOÇ. DR. NECMİ ERDOĞAN