Cumhuriyet Halk Partisi oluşum süreci ve 31 Mart 2024 mahalli idareler genel seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi'nin başarısının analizi
Republican People's Party formation process and analysis of the success of the Republican People's Party in the 31 March 2024 local government general elections
- Tez No: 979668
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CİHAN GÜNYEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Türkiye Cumhuriyeti, Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Cumhuriyet Halk Partisi, 31 Mart 2024 Mahalli İdareler Genel Seçimleri, Republic of Türkiye, Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Republican People's Party, March 31, 2024 General Elections for Local Administrations, Cumhuriyet Halk Party
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Rumeli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Ekonomi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Ekonomi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Cumhuriyet Halk Partisi, Türkiye siyasal hayatının en köklü aktörlerinden biri olarak, 9 Eylül 1923 tarihinde Halk Fırkası adıyla kurulmuş; 10 Kasım 1924 tarihinde Cumhuriyet Halk Fırkası, 1935 yılında ise Cumhuriyet Halk Partisi adını almıştır. Kuruluşundan itibaren Türkiye Cumhuriyeti'nin siyasal ve kurumsal yapısının şekillenmesinde öncü rol üstlenmiştir. 1927 yılında benimsenen Cumhuriyetçilik, Halkçılık, Milliyetçilik ve Laiklik ilkeleriyle ideolojik kimliğini tanımlayan parti, 1935 yılında Devletçilik ve Devrimcilik ilkelerinin eklenmesiyle ''Altı Ok'' simgesiyle özdeşleşmiştir. Bu ilkeler, 5 Şubat 1937 tarihinde yapılan anayasa değişikliğiyle Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na dahil edilmiştir. 1923 ile 1945 yılları arasında Türkiye'de yasal olarak faaliyet gösteren tek siyasi parti olan Cumhuriyet Halk Partisi, 1946 yılında yapılan ilk çok partili seçimleri kazanmış; ancak 1950 seçimlerinde iktidarı Demokrat Parti'ye devretmiştir. Çok partili yaşama geçiş sürecinde, CHP'ye karşı alternatif muhalefet partilerinin kurulması yönünde adımlar atılmış; bu bağlamda Kazım Karabekir öncülüğünde 1924'te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kurulmuş ancak kısa sürede kapatılmıştır. Aynı şekilde, 1930 yılında kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası da üç ay gibi kısa bir süre içinde siyasal hayattan çekilmiştir. Cumhuriyet Halk Partisi, çok partili dönemde farklı siyasi liderler eliyle farklı dönemlerde siyasal etkisini yeniden inşa etmeye çalışmıştır. 1977 genel seçimlerinde Bülent Ecevit liderliğinde aldığı %41 oy oranı, CHP'nin çok partili siyasi hayatındaki en yüksek halk desteğini temsil etmektedir. Bu başarıya rağmen, izleyen dönemlerde CHP ülke genelinde yeniden birinci parti olamamış ve uzun yıllar boyunca muhalefet rolüyle öne çıkmıştır. Kurucu lider Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ten itibaren Cumhuriyet Halk Partisi'nin genel başkanları, Türkiye siyasal yapısının yönünü belirleyen reform süreçlerinde aktif rol üstlenmiştir. Atatürk'ün ardından İsmet İnönü uzun yıllar genel başkanlık görevini sürdürmüş; çok partili siyasal hayata geçişin şekillenmesinde önemli bir figür olmuştur. Daha sonraki dönemlerde Bülent Ecevit, Deniz Baykal, Hikmet Çetin, Altan Öymen, Kemal Kılıçdaroğlu ve son olarak Özgür Özel gibi isimler, partinin söylemini, toplumsal bağlantılarını ve kurumsal yapısını dönemin ihtiyaçlarına göre yeniden şekillendirmiştir. Bu liderlik değişimleri, partinin tarihsel sürekliliğini korurken aynı zamanda siyasal esnekliğini de ortaya koymuştur. Cumhuriyet Halk Partisi, 4-5 Kasım 2023 tarihlerinde düzenlenen 38. Olağan Kurultay'da önemli bir değişim sürecine girmiştir. Mevcut genel başkanın da aday olduğu yarış sonucunda Özgür Özel genel başkanlığa seçilmiş; bu durum, parti tarihinde ilk kez görevdeki bir genel başkanın kongrede değişmesi bakımından dikkat çekici bir gelişme olmuştur. Bu liderlik değişimi, partinin siyasal stratejilerinde ve kamuoyuna yansıyan söyleminde belirgin bir dönüşümün başlangıcı olmuştur. 31 Mart 2024 Mahalli İdareler Genel Seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi, 47 yıl aradan sonra ülke genelinde birinci parti konumuna gelmiştir. Bu sonuç, sadece aday belirleme süreci ve kampanya stratejilerinin değil; aynı zamanda parti içi yeniden yapılanmanın ve seçmen beklentilerine yönelik yeni yaklaşımların bir yansıması olarak değerlendirilmiştir. Büyükşehir belediyelerinde sergilenen yönetim performansı ve adayların yerel düzeydeki etkisi, seçim başarısında önemli rol oynamıştır.
Özet (Çeviri)
The Republican People's Party (Cumhuriyet Halk Partisi - CHP), as one of the most established actors in Turkish political life, was founded on September 9, 1923, under the name ''Halk Fırkası'' (People's Party); it was renamed ''Cumhuriyet Halk Fırkası'' in 1924 and eventually adopted the name“Cumhuriyet Halk Partisi”in 1935. Since its establishment, the party has played a leading role in shaping the political and institutional structure of the Republic of Türkiye. The principles of Republicanism, Populism, Nationalism, and Secularism adopted in 1927 formed the basis of the party's ideological identity. These were later expanded in 1935 with the addition of Statism and Reformism, symbolized by the“Six Arrows”emblem. These principles were incorporated into the Turkish Constitution through a constitutional amendment on February 5, 1937. Between 1923 and 1945, CHP functioned as the sole legal political party in Türkiye. It won the first multi-party elections held in 1946 but lost power to the Democratic Party in the 1950 elections. During the transition to a multi-party system, efforts were made to establish opposition parties against CHP; in this context, the Progressive Republican Party (Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası) was founded in 1924 under the leadership of Kazım Karabekir but was soon dissolved. Similarly, the Free Republican Party (Serbest Cumhuriyet Fırkası), founded in 1930, was also dissolved within three months. Throughout the multi-party period, CHP sought to re-establish its political influence under various leaders. In the 1977 general elections, under the leadership of Bülent Ecevit, the party achieved its highest public support in the multi-party era with 41% of the vote. Despite this success, the party was unable to regain its position as the leading political force until 2024 and remained predominantly in the role of opposition for many years. Since its foundation by Gazi Mustafa Kemal Atatürk, the party's general chairpersons have played active roles in shaping Türkiye's political structure and reform processes. Following Atatürk, İsmet İnönü served as chairman for many years, contributing significantly to the transition to a multi-party system. In the following periods, leaders such as Bülent Ecevit, Deniz Baykal, Hikmet Çetin, Altan Öymen, Kemal Kılıçdaroğlu, and most recently Özgür Özel have adapted the party's discourse, social outreach, and institutional structure to the changing needs of the time. These leadership transitions have maintained the party's historical continuity while also demonstrating its political adaptability. A significant transformation occurred at the 38th Ordinary Congress held on November 4–5, 2023, where Özgür Özel was elected chairman, replacing the incumbent—a first in the party's history. This change marked the beginning of a new era in the party's political strategy and public image. In the March 31, 2024 Local Government General Elections, CHP emerged as the leading political party nationwide for the first time in 47 years. This outcome was shaped not only by the candidate nomination process and campaign strategies but also by internal restructuring and new approaches aligned with public expectations. The performance of local governments and the impact of candidates at the municipal level played a significant role in the electoral success.
Benzer Tezler
- Cumhuriyet Halk Partisi'nin“İlk Hedefler Beyannamesi”(15 Ocak 1959)
“The Declaration of The First Goals”of The Republican People's Party (January 15,1959)
OZAN SÜLÜN
- Bursa yerelinde Cumhuriyet Halk Partisi: 1946-1960
Republican People Party in province Bursa: 1946-1960
FEVZİ ÇAKMAK
- Türkiye'de ulus devletin oluşum sürecinde köy enstitülerinin rolü ve etkisi
The role and effect of the village institutes at the nation state creation process in Turkey
ÖZGÜR AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Kamu YönetimiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÜLKÜ VARLIK
- İsmet İnönü'nün 1950-1960 yılları arasındaki yurt içi gezileri
İsmet İnönü's 1950-1960 years domestic tours between
VOLKAN ERÇAVUŞ