Dalak ve batın radyoterapisi uygulanan çocuklarda uzun dönem immün sistem fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of long-term immune system functions in children receiving spleen and abdomen radiotherapy
- Tez No: 979520
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SÜHEYLA OCAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Hodgkin Lenfoma (HL), ülkemizde çocukluk çağı kanserlerinin %6,9'unu oluşturan, yeni geliştirilen tedavi modaliteleri ile sağkalım oranı gittikçe artmakta olan bir malignitedir. Uzun dönemde tedavi ile ilişkili geç dönem komplikasyonların erken tanısı ve önlenmesi için çalışmalar devam etmektedir. Bu çalışmada amacımız, HL olgularında uzun dönemde radyoterapi ilişkili hiposplenizm ve immün sistem disfonksiyonu varlığının araştırılmasıdır. Ek olarak, bu olgularda klinik olarak anlamlı enfeksiyon sıklığını belirleyerek, dalak radyoterapisi uygulanan çocuk hastalara splenektomi öncesi/sonrası uygulanan aşılama, antibiyotik profilaksisi ve enfeksiyon kontrolü gibi önlemlere gerek olup olmadığının sorgulanması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya İstanbul Üniversitesi – Cerrahpaşa Çocuk Hematoloji-Onkolojisi Bilim Dalı tarafından takipli 2010 yılı ve sonrasında Hodgkin Lenfoma nedeniyle batın radyoterapisi yapılmış ve tedavisi en az 1 yıl önce tamamlanmış 20 olgu, altta yatan immün sistem ilişkili hastalık olmaksızın kronik immün trombositopenik purpura, herediter sferositoz ve travma nedeniyle İstanbul Üniversitesi – Cerrahpaşa Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı tarafından 2010 yılı ve sonrasında splenektomi yapılmış 20 olgu ve İstanbul Üniversitesi – Cerrahpaşa Genel Çocuk ve Adölesan polikliniğine çeşitli nedenlerle başvuran altta yatan kronik hastalığı ve aktif enfeksiyonu bulunmayan 20 sağlıklı kontrol dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, tedavi/ameliyatlarına ilişkin bilgileri, tanı/başvuru anında labotatuvar tetkikleri ve görüntülemeleri kaydedildi. Geçirilmiş enfeksiyon sıklığı, hastanede yatış, kültürde üreme ve aşılanma bilgileri açısından E-nabız sistem kayıtları eşliğinde anamnezleri alındı. Howell-Jolly cisimciği araştırılması için hastaların periferik yayması yapıldı. İmmün sistem disfonksiyonu araştırılması açısından hastalardan venöz kan alındı, tam kan sayımı, immüglobulinler çalışıldı ve akım sitometri yöntemi ile immünfenotipleme, B lenfosit alt grup ve marjinal zon B lenfosit analizi yapıldı. Bulgular: Çalışmamızda HL grubunda %10, splenektomi grubunda %90 hastanın periferik yaymasında Howell-Jolly cisimciği görüldü. HL grubunda %10 hastanın IgG, %5 hastanın IgA, %15 hastanın IgM değeri; splenektomi grubunda ise %5 hastanın IgG, %25 hastanın IgM değeri düşük saptandı. İki grubun immünglobulin değerleri arasında istatiksel anlamlı farklılık saptanmadı. HL grubunun lenfosit alt grup mutlak sayıları, sağlıklı kontroller ile karşılaştırıldığında istatiksel anlamlı bir fark bulunamadı. Splenektomi grubunun lenfosit alt grup mutlak sayıları, sağlıklı kontroller ile karşılaştırıldığında Total B hücre, Natural-Killer (NK) hücre ve Bellek T hücre sayısı istatiksel olarak anlamlı yüksekti (sırasıyla; p=0,01, p=0,01 ve p=0,001). HL ve splenektomi grupları karşılaştırıldığında ise, yardımcı T hücre ve bellek T hücre mutlak sayıları HL grubunda istatiksel anlamlı düşük bulundu (sırasıyla p=0,01 ve p=0,001). İmmünfenotipleme sonuçları sağlıklı Türk çocuklarının yaşa göre normal lenfosit alt grup mutlak sayılarına göre değerlendirildiğinde; HL grubunda %20 hastanın total T hücre, %20 hastanın yardımcı T hücre sayısı, %10 hastanın naif T hücre sayısı azalmış; splenektomi grubunda ise %5 hastanın yardımcı T hücre sayısı azalmış saptandı. Gruplar B lenfosit alt grupları ve marjinal zon B lenfosit yüzdesi açısından değerlendirildiğinde; sınıf dönüşümü yapmış bellek B hücre, sınıf dönüşümü yapmamış B hücre ve marjinal zon B hücre yüzdelerinin üç grup arasındaki farkı istatistiksel olarak anlamlı bulundu (sırasıyla p=0,046, p=0,0001, ve p=0,0001). HL grubu sağlıklı kontroller ile karşılaştırıldığında, sınıf dönüşümü yapmamış B hücre yüzdesi istatiksel anlamlı düşük bulundu (p=0,0001). Splenektomi grubu sağlıklı kontroller ile karşılaştırıldığında, sınıf dönüşümü yapmamış B hücre ve marjinal zon B hücre yüzdesi istatiksel anlamlı düşük bulundu (sırasıyla p=0,001, p=0,0001). Marjinal zon B lenfosit yüzdesi en düşük splenektomi grubunda iken, ardından HL grubu gelmekte olup en yüksek sağlıklı kontrol grubunda ölçüldü. HL grubunda uygulanan radyoterapi dozu ve marjinal zon B lenfosit yüzdesi arasında istatiksel anlamlı doz-cevap ilişkisi bulunamadı (p=0,325). Splenektomi grubu aşılanma sıklığı açısından değerlendirildiğinde; preoperatif olarak hastaların %100'üne meningokok ve Hib aşıları uygulanmış, %5 hastaya pnömokok aşısı uygulanamamıştır. 5 yıl sonra gereken pnömokok ve meningokok aşılarının tekrar dozu, splenektomi üzerinden ≥ 5 yıl geçmiş hastaların sadece %9'una uygulanmıştır. Yıllık uygulanması gereken İnfluenza aşısı ise sadece %10 hastaya uygulanmıştır. Gruplar enfeksiyon sıklığı açısından değerlendirildiğinde; splenektomi grubunda %15, HL grubunda %20 hastanın tedavi/ameliyat bitiminden en az 1 yıl sonra hastaneye yatış gerektirecek ciddi enfeksiyon geçirdiği görülmüştür. Splenektomi grubunda bir hastanın kan kültüründe üreme olmuştur. Sonuç: Çalışmamızın bulguları, dalak radyoterapisi uygulanmış HL olgularında hiposplenizm ve immün sistem disfonksiyonu varlığını destekler niteliktedir. Asplenik hastalar için planlanan aşılama ve antibiyotik profilaksisi gibi önlemlerin bu olgularda da uygulanması uzun dönem enfeksiyon ilişkili mortalite ve morbiditenin azaltılmasında etkili olabilir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Objective: Hodgkin Lymphoma (HL) constitutes 6.9% of childhood cancers in our country and its survival rates are progressively increasing with newly developed treatment modalities. Studies on the early detection and prevention of long-term treatment-related complications are continuing. The aim of this study is to investigate the presence of long-term radiation-related hyposplenism and immune system dysfunction in HL patients. We also aim to assess infection rates and evaluate the need for preventive measures like vaccination, antibiotic prophylaxis, and infection control in pediatric patients receiving spleen radiation therapy. Materials and Methods: The study included 20 HL patients who had undergone abdominal radiation therapy and completed treatment at least 1 year prior, under follow-up at Istanbul University-Cerrahpaşa Department of Pediatric Hematology-Oncology since 2010 and 20 cases without underlying immunedeficiency but with chronic immune thrombocytopenic purpura, hereditary spherocytosis, or trauma-related splenectomy performed by the Department of Pediatric Surgery at Istanbul University-Cerrahpaşa since 2010 were included. Additionally, 20 healthy controls without underlying chronic diseases or active infections who presented to Istanbul University-Cerrahpaşa General Pediatric and Adolescent Clinic, were also enrolled. Patient demographics, treatment/surgical details, laboratory investigations at diagnosis/presentation, and imaging findings of the patients were recorded. History of prior infections, hospitalizations, positive blood cultures, and vaccination status were obtained. Peripheral blood smears were performed to investigate Howell-Jolly bodies. Venous blood samples were collected from patients to investigate immune system dysfunction, including complete blood count, immunoglobulin levels, and flow cytometry for immune phenotyping, B lymphocyte subgroups, and marginal zone B lymphocyte analysis. Results: In our study, Howell-Jolly bodies were observed in the peripheral smears of 10% of patients in HL group and 90% of patients in the splenectomy group. In the HL group, low levels of IgG were detected in 10% of patients, IgA in 5%, and IgM in 15%. In the splenectomy group, 5% of patients had low IgG levels and 25% had low IgM levels. There was no statistically significant difference in immunoglobulin levels between the two groups. Absolute lymphocyte subset counts in the HL group did not show statistically significant differences compared to healthy controls. However, in the splenectomy group, total B cell, NK cell, and Memory T cell counts were statistically significantly higher (p=0.01, p=0.01, and p=0.001, respectively) compared to healthy controls. When comparing the HL and splenectomy groups, helper T cell and memory T cell absolute counts were statistically significantly lower in the HL group (p=0.01 and p=0.001, respectively). Compared to age-based normal lymphocyte subset counts in healthy Turkish children, 20% of HL patients had lower total T cell and Helper T cell counts, and 10% had decreased Naive T cell counts. In the splenectomy group, 5% showed reduced Helper T cell counts. When evaluating B cell subsets and marginal zone B cell percentage among the groups, statistically significant differences were found in switched memory B cells, non-switched memory B cells, and marginal zone B cells (p=0.046, p=0.0001, and p=0.0001, respectively). HL patients had a statistically significant lower percentage of non-switched memory B cells compared to healthy controls (p=0.0001). In the splenectomy group, both non-switched memory B cells and marginal zone B cell percentages were statistically significantly lower compared to healthy controls (p=0.001 and p=0.0001, respectively). The percentage of marginal zone B cells was lowest in the splenectomy group, followed by the HL group, and highest in the healthy control group. There was no statistically significant dose-response relationship between the radiation dose and the percentage of marginal zone B cells (p=0.325). Regarding vaccination frequency in the splenectomy group, 100% of patients received meningococcal and Hib vaccines preoperatively, while 5% did not receive pneumococcal vaccine. Five years later, only 9% of patients who underwent splenectomy ≥5 years ago received the required booster doses of pneumococcal and meningococcal vaccines. Influenza vaccine was administered to only 10% of patients. When evaluating infection frequency among the groups, it was observed that 15% of patients in the splenectomy group and 20% in the HL group experienced serious infections requiring hospitalization at least 1 year after treatment/surgery. One patient in the splenectomy group had a positive blood culture. Conclusion: The findings of our study support the presence of hyposplenism and immune system dysfunction in HL patients treated with splenic radiation therapy. Implementing preventive measures such as vaccination and antibiotic prophylaxis, similar to those planned for asplenic patients, may be effective in reducing long-term infection-related mortality and morbidity in these cases.
Benzer Tezler
- Dalak hacminin cavalieri yöntemi ile ölçülmesi ve planimetrik yöntemlerle karşılaştırılması
Dalak hacminin cavalieri yöntemi ile ölçülmesi ve planimetrik yöntemlerle karşılaştırılması
GÜRHAN ADAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Radyoloji ve Nükleer TıpSağlık BakanlığıRadyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURİ ERDOĞAN
- Helicobakter pylori negatif kronik atrofik gastrit varlığının karaciğer ve dalak boyutları üzerine etkisinin araştırılması
Tece s. investigation of the effect of helicobacter pylori negativechronic atrophic gastritis on liver and spleen dimensions
SALİM TECE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
GastroenterolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiDahiliye Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT FİLİK
- Non alkolik yağlı karaciğer hastalığı tanısında karaciğer dalak atenuasyon oranı ile TyG, FIB-4 ve APRI indekslerinin karşılaştırılması
Comparison of liver spleen attenuation ratio with TyG, FIB-4 and APRI indexes in the diagnosis of non alcoholic fatty liver disease
YUNUS EMRE DELİKTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZUHAL AYDAN SAĞLAM
DR. İSMAİL GÖKHAN KALAYCI
- Dalak yaralanmalarının cerrahi tedavisinde“Stretch Folyo”ve“Surgical Membran”kullanımı ve etkinliklerinin karşılaştırılması
Comparison of effectiveness of stretch film and surgical membrane use in surgical management of spleen injuries
İSMET ÖZAYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
Genel Cerrahiİstanbul ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ERTUĞRUL GAZİOĞLU
- Sağlıklı bireylerde karaciğer ve dalak hacimlerinin ilişkisinin bilgisayarlı tomografi görüntüleri üzerinden cavalieri prensibi ile incelenmesi
Examination of the relationship between the liver and spleen volumes by the computed tomography images in healthy subjects using the cavalieri principle
MELTEM AÇAR GÜDEK