Kent temsillerinin dizi filmler ile üretilmesi: Mardin örneği
The construction of urban representations through television series: The case of Mardin
- Tez No: 979487
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT KÜÇÜK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Dizi Film, Mardin, Kent Temsili, Kent Mekânları, Television Series, Mardin, Urban Representation, Urban Spaces
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mardin Artuklu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Mardin'de çekilen televizyon dizileri aracılığıyla ekranlarda nasıl bir kent temsili üretildiğini incelemektedir. Medyada sunulan kent temsilleri, yalnızca fiziksel mekânların görselleştirilmesiyle sınırlı kalmayıp; aynı zamanda kente atfedilen tarihsel, kültürel ve toplumsal anlamları da içermektedir. Ekranda inşa edilen bu temsiller, zamanla izleyicinin zihninde kalıcı kent imgeleri oluşturarak, kente yönelik yeni anlamlar üretmektedir. Mardin örneğinde, dizilerde sıklıkla kullanılan tarihî dokular ve geleneksel mimari öğeler — özellikle büyük ve gösterişli taş konaklar — yalnızca estetik bir unsur olarak değil, aynı zamanda aşiretlerin zenginliğini, gücünü ve toplumsal statüsünü simgeleyen mekânsal göstergeler olarak kullanılmaktadır. Bu yapılarla birlikte sunulan aşiret yapısı, töre kuralları ve namus gibi temalar, kent mekânıyla bütünleşen bir anlatı düzeni kurmakta; böylece Mardin, sadece görsel bir arka plan değil, belirli kültürel kodların taşıyıcısı hâline gelmektedir. Çalışmada, 2000 sonrası dönemde Mardin'de çekilen ve ulusal televizyon kanallarında yayımlanan on altı dizi (Hevi, Sıla, Berivan, Kara Duvak, Hercai, Bir Bulut Olsam, Adını Kalbime Yazdım, Firar, Aşka Sürgün, Kadim Dostum, Aşktan Kaçılmaz, Uzak Şehir, Ağanın Kızı, Göç Zamanı ve Jan) tematik, görsel ve söylemsel analiz yöntemleriyle incelenmiştir. Bu dizilerde öne çıkan töre, kan davası, namus cinayeti, aşiret yapısı, kadına yönelik şiddet, kent yoksulluğu, çokkültürlülük ve sınır kenti gibi temalar, kent mekânlarının kullanım pratikleriyle birlikte değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, dizilerde Mardin'in tarihî mimarisi sıklıkla öne çıkarılmakta; buna karşılık modern mimari ve çağdaş kent yaşantısı büyük ölçüde dışarıda bırakılmaktadır. Ayrıca, kentin çokkültürlü yapısının, dizilerin görsel ve tematik tercihlerini etkilediği; aynı temaların tekrar tekrar işlenmesinin ise içerik üretiminde ticari kaygıların belirleyici olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines how a specific urban representation of Mardin is constructed on screen through television series filmed in the city. Representations of cities in the media are not limited to the visualization of physical spaces; they also encompass the historical, cultural, and social meanings attributed to those cities. These representations constructed on screen gradually form lasting urban images in the minds of viewers and assign new meanings to the cities in question. In the case of Mardin, historical textures and traditional architectural elements—particularly large and ornate stone mansions—are frequently used in television series. These structures are not merely aesthetic elements; they also function as spatial indicators that symbolize the wealth, power, and social status of tribal structures. Themes such as tribal hierarchy, customary law, and honor, which are often depicted alongside these architectural elements, create a narrative framework that integrates with the urban space. Thus, Mardin is not merely presented as a visual backdrop, but as a carrier of specific cultural codes. The study analyzes sixteen television series filmed in Mardin and broadcast on national channels after the year 2000 (Hevi, Sıla, Berivan, Kara Duvak, Hercai, Bir Bulut Olsam, Adını Kalbime Yazdım, Firar, Aşka Sürgün, Kadim Dostum, Aşktan Kaçılmaz, Uzak Şehir, Ağanın Kızı, Göç Zamanı, and Jan) using thematic, visual, and discourse analysis methods. The prominent themes explored in these series—such as customary law, blood feuds, honor-related violence, tribal systems, gender-based violence, urban poverty, multiculturalism, and border-city dynamics—are evaluated in relation to the use and representation of urban space. The findings reveal that Mardin's historical architecture is consistently foregrounded in these series, while modern architecture and contemporary urban life are largely excluded. Additionally, the city's multicultural structure appears to influence the visual and thematic choices of these productions. The repeated use of similar themes suggests that content production is shaped by commercial concerns, leading to a limited and repetitive portrayal of the city.
Benzer Tezler
- Kutsallaştırma pratikleriyle gündelik yaşamın ve mekanın oluşumu: Fatih-Çarşamba örneği
Production of daily life and space through practices of sacralization: The case of Fatih-Çarşamba
TUBA KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SIDIKA ASLIHAN ŞENEL
- Screenscaping Istanbul: Reproduction of the city image in TV series
İstanbul'un ekrandaki inşası: Kent imgesinin TVdizilerindeki yeniden üretimi
ÖMER CAN BAKAN
- Practices of co-being: Exploring sociomaterialities in urban gardens
Birlikte var olma pratikleri: Kent bostanlarında sosyomateryal ilişkileri keşfetmek
AYŞE YILMAZASLAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM KAYA
- The Politics of Punishment, Urbanization, and Izmir Prison in the Late Ottoman Empire
Son Dönem Osmanlı İmparatorluğu'nda Ceza İnfaz Politikaları, Kentleşme ve İzmir Hapishanesi
UFUK ADAK
Doktora
İngilizce
2015
TarihUnıversıty Of CıncınnatıSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELIZABETH B. FRIERSON
- Alevi müziği: Bilgi, iktidar ve etik eksenleri üzerinden inşâ edilen bir müzikâl kimlik
Alevi music: A musical identity constructed through the axes of knowledge, power, and ethics
İSMAİL GÜNGÖR
Doktora
Türkçe
2024
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. SONGÜL KARAHASANOĞLU